Talen in Zwitserland
In Zwitserland worden verschillende talen gesproken.
- Duits, als hoofdtaal gesproken door 63,7 procent van de bevolking [1]
- Frans, als hoofdtaal gesproken door 20,4% van de bevolking
- Italiaans, als hoofdtaal gesproken door 6,5% van de bevolking
- Reto-Romaans, als hoofdtaal gesproken door 0,5% van de bevolking
Dit houdt in dat 9,0% van de bevolking in Zwitserland een andere eerste taal spreekt dan de landstalen. Servo-Kroatisch is daarvan de belangrijkste met 1,4% gevolgd door Albanees, Portugees, Spaans, Engels, Turks, Tamil, Arabisch en Nederlands. Het Nederlands wordt door 0,2% van de Zwitserse bevolking als eerste taal gesproken.
Het Duits dat door de Duitstalige Zwitsers gesproken wordt is Zwitserduits, dat op veel punten afwijkt van het Hoogduits en ook grote verschillen kent tussen de verschillende steden en dorpen. Het Zwitserse Frans wijkt in details ook af van het officiële Frans. In de verschillende landstalen noemt men Zwitserland Schweiz (Duits), Suisse (Frans), Svizzera (Italiaans) en Svizra (Reto-Romaans).
Inhoud |
Verdeling naar taal [bewerken]
Naties streven vaak naar talige homogeniteit. Tweetalige overgangsgebieden worden als bezwaarlijk ervaren. Taal wordt als drager van culturele eigenheid gezien. Hoe groter het verschil, hoe groter sterker de wens tot erkenning. Staatsgrenzen of federale grenzen gaan meer en meer de rol van taalgrenzen overnemen. Tussen het Nederlands en het Duits is er steeds minder een overgangsgebied, tussen het Frans en het Duits in Zwitserland nauwelijks of niet.
Ook in Zwitserland is de taalgrens een momentopname uit het verleden geweest, zoals elke grens dat is, met tamelijk recente aanpassingen onder eenzijdige Franstalige druk tot stand gekomen. In de van oudsher tweetalige gebieden in de kantons Jura en Wallis viel deze begrenzing weliswaar enigszins in het nadeel van de Duitstaligen uit en leidde ze tot volledige verfransing binnen de nieuwe taalgrens, maar de afgrenzing bleef sindsdien stabiel en leverde geen nieuwe problemen op. Duitstaligen spreken van de Welsche Schweiz. Deze heeft in Zwitserland een maximaal bestaansrecht verkregen.
Duits-Zwitserland [bewerken]
Duits-Zwitserland (Duits: Deutschschweiz; Frans: Suisse allemande; Italiaans: Svizzera tedesca)is het gedeelte van Zwitserland waar Zwitserduits gesproken wordt, terwijl de ambtstaal en geschreven taal het Hoogduits is. Dit is verreweg het grootste gedeelte van Zwitserland, 65%. In 17 van de 26 kantons van Zwitserland is alleen Duits de officiële taal. Ook de gedeelten van de overwegend Duitssprekende kantons Bern en Graubünden en de minderheid van delen van Fribourg en Wallis behoren tot dit deel van Zwitserland.
West-Zwitserland of Romandië [bewerken]
 Romandië |
Romandië (Duits: Welsche Schweiz of Welschland; Frans: Suisse romande, Romandie; Italiaans: Romandia) is het gedeelte waar Frans gesproken wordt. De kantons van Genève, Vaud, Neuchâtel, Jura en de grootste gedeelten van de kantons van Wallis en Fribourg en een klein deel van Bern behoren hierbij.
De grens tussen Romandië en Duits-Zwitserland wordt de Röstigraben genoemd en ligt ongeveer bij de rivier de Saane.
Oorspronkelijk was de taal van Romandië niet het Frans, maar verschillende varianten van het Arpitaans (ook bekend als Francoprovençaals), een taal apart van het Frans. Het aantal sprekers van deze taal is sterk achteruitgegaan en de Arpitaanse dialecten in Zwitserland zijn zo goed als verdwenen.[bron?]
Italiaans-Zwitserland [bewerken]
| Italiaans-Zwitserland |
Italiaans-Zwitserland (Duits: Italienische Schweiz, Italiaans: Svizzera italiana; Frans: Suisse italienne) is het gedeelte van Zwitserland waar Italiaans gesproken wordt. Het wordt ook wel Latijns-Zwitserland genoemd. Het gehele kanton Ticino en een deel van het kanton Graubünden behoren hierbij.
Reto-Romaans [bewerken]
Het Reto-Romaans wordt gesproken in een groot deel van het kanton Graubünden. Het wordt gesproken door 300-400.000 mensen en valt uiteen in 5, deels zeer afwijkende dialecten. Onder meer om het onderwijs te vereenvoudigen is de kunsttaal "Romansch Grischun" ontworpen als een overkoepelende variant van het romaans, maar de acceptatie daarvan verloopt moeizaam.
Noot [bewerken]
Zie ook [bewerken]
