Tanchelm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Tanchelm (ook Tanchelijn, Tanchelmus of Tanchelinus) (Zeeland - Antwerpen, 1115) was een middeleeuwse ketter en sekteleider.

Het meeste dat we over Tanchelm weten, komt van diegenen die hem bestreden hebben, want hij heeft geen geschriften achtergelaten. Hij keerde zich tegen de Kerk en de kerkelijke sacramentsleer. Zo leerde hij dat de sacramenten hun effect misten wanneer ze door onwaardige geestelijken werden toegediend. Tanchelm is wel bekend om zijn antisacerdotalisme. Hij predikte in Zeeland en Vlaanderen en vestigde zich in Antwerpen, waar hij uiteindelijk door een priester in 1115 werd gedood.

Ook na zijn dood kon zijn leer nog op een belangrijke aanhang rekenen. Dit blijkt uit het feit dat de H. Norbertus nog in 1124 door de paus naar Antwerpen werd gezonden om deze ketterij te bestrijden. Dat is dan ook de reden waarom Norbertus in de beeldende kunst vaak triomferend over Tanchelm wordt afgebeeld met een monstrans in de hand.

Wetenswaardigheden[bewerken]

  • Boven de ingangspoort van het Antwerpse Steen staat een figuurtje afgebeeld, dat volgens sommigen Simini voorstelt, volgens anderen Tanchelijn.

Literatuur[bewerken]

  • Wilfried Grauwen, 'Enkele notities betreffende Tanchelm en de ketterijen in het begin van de 12de eeuw', Analecta Praemonstratensia 56 (1980) 86-92.
  • Jaap van Moolenbroek, 'Conflict en demonisering: De volksprediker Tanchelm in Zeeland en Antwerpen', Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis 7 (2004) 84-141.