Telluurdioxide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Telluurdioxide
Structuurformule en molecuulmodel
Kristalstructuur van telluurdioxide (tetragonaal)
Kristalstructuur van telluurdioxide (tetragonaal)
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
TeO2
IUPAC-naam telluurdioxide
Andere namen telluur(IV)oxide
Molmassa 159,5988 g/mol
SMILES
O=[Te]=O
InChI
1S/O2Te/c1-3-2
CAS-nummer 7446-07-3
EG-nummer 231-193-1
PubChem 62638
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid (tetragonaal) 5,75 g/cm³
(orthorombisch) 6,04 g/cm³
Smeltpunt 733 °C
Kookpunt 1245 °C
Goed oplosbaar in zuren, basen
Onoplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Telluurdioxide (TeO2) is een oxide van telluur, dat gevormd wordt bij de verbranding van telluur in de lucht. Het is een witte, kristallijne vaste stof.

Synthese[bewerken]

Telluurdioxide kan bereid worden door oxidatie van telluur met zuurstofgas:

\mathrm{Te\ +\ O_2\ \longrightarrow\ TeO_2}

Commercieel wordt het bereid door oxidatie van telluur met salpeterzuur bij 400°C:[1]

\mathrm{3\ Te\ +\ 4\ HNO_3\ \longrightarrow\ 3\ TeO_2\ +\ 4\ NO\ +\ 2\ H_2O}

Kristalstructuur[bewerken]

Telluurdioxide komt voor als twee kristalstructuren: tetragonaal en orthorombisch. De orthorombische vorm komt in de natuur voor als het mineraal telluriet, de tetragonale als paratelluriet. Tetragonaal telluurdioxide behoort tot ruimtegroep P41212 en heeft als eenheidscelparameters a = 480 en c = 761 pm.

Reacties[bewerken]

Telluurdioxide lost zeer slecht op in water en vormt daarbij tellurigzuur:

\mathrm{TeO_2\ +\ H_2O\ \rightleftharpoons\ H_2TeO_3}

Het evenwicht van deze reactie ligt echter sterk naar links (de evenwichtsconstante is dus zeer klein). Het daarbij ontstane tellurigzuur is zwak amfoteer en reageert met sterke zuren tot telluur(IV)-zouten:

\mathrm{H_2TeO_3\ +\ 4\ HCl\ \longrightarrow\ TeCl_4\ +\ 3\ H_2O}

Reactie met basen leidt tot vorming van waterstoftelluraten (HTeO3) of telluraten (TeO32−):

\mathrm{H_2TeO_3\ +\ OH^-\ \rightleftharpoons\ HTeO_3^-\ +\ H_2O\ \rightleftharpoons\ TeO_3^{2-}\ +\ H_3O^+}

Toepassingen[bewerken]

Telluurdioxide is ook een tussenproduct bij de terugwinning van metallisch telluur uit zogenaamd anodeslib van de elektrolytische koperbereiding. Dit anodeslib bevat 1 tot 8% telluur.

Telluurdioxide wordt verder ook gebruikt voor de bereiding van telluurzuur en telluurzouten; in katalysatoren voor organische reacties, bijvoorbeeld de alkylering van fenolen,[2] als pigment in keramiek en glas en als speciaal glas voor akoesto-optische apparatuur (modulatoren en deflectoren van laserstralen).[3]

Het is ook gebruikt voor de behandeling van (hoofd)huidaandoeningen, met name in anti-roos-shampoo.[4][bron?]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) G. Brauer (1963) - Handbook of Preparative Inorganic Chemistry 2nd ed., vol. 1, Academic Press, pp. 447-449.
  2. U.S. Patent 3707569, "Alkylation process" van 26 december 1972 aan General Electric Co.
  3. Isomet, fabrikant van akoesto-optische apparatuur
  4. U.S. Patent 2933432, "Anti-seborrheic suspension of tellurium dioxide" van 13 februari 1956 aan Aaron Lichtin