Teteringen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Teteringen
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Teteringen Wapen van Teteringen
Teteringen
Teteringen
Map - NL - Breda - Teteringen.PNG
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Vlag Breda Breda
Coördinaten 51° 37′ NB, 4° 49′ OL
Algemeen
Inwoners (2012) 7.085
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Willem-Alexanderplein
Zandverstuiving Cadettenkamp op de Teteringse Heide
Dorpshuis 't Web
Winkelvoorzieningen Teteringen

Teteringen is een kerkdorp in de gemeente Breda, provincie Noord-Brabant. Het dorp is gelegen tussen Breda en Oosterhout. Een van de belangrijkste verkeersaders van Breda naar Oosterhout, de Oosterhoutseweg (Straatweg nr. 27), loopt door het dorp heen.

Teteringen heeft 7.085 inwoners (bron: CBS 2012).

Voor 1997 was Teteringen ook de hoofdplaats van de gelijknamige zelfstandige gemeente. Deze gemeente, die oorspronkelijk zelfs tot het dorp Ginneken reikte, is door herindelingen in 1927, 1942, 1961 en ten slotte 1997 opgegaan in de gemeente Breda.

Teteringen ligt tussen de Vrachelse Heide en de Teteringse Heide, die onder meer een zandverstuiving omvat. In Teteringen is een aantal boerderijen te zien. De oudste zijn de Hofsteden die gebouwd zijn tussen 1600 en 1850.

Toponymie[bewerken]

De oorsprong van de naam Teteringen is niet geheel zeker. Vermoedelijk berust deze op de eigennaam Tater en zou zijn afgeleid van Tateringhen.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste vermelding van Teteringen stamt uit 1280. In het document was sprake van een gift van de Heer en Vrouwe van Breda aan de poorters van deze stad. Teteringen behoorde tot de Baronie van Breda. Omstreeks 1500 werd er in Teteringen een kapel gebouwd er plaatse van het huidige kerkhof. Tijdens de diverse malen dat Breda werd belegerd gedurende de Tachtigjarige Oorlog, werd ook de kapel zwaar beschadigd. Bovendien werd ze in 1648 genaast door de hervormden. Tijdens de belegeringen brandden ook diverse huizen af. In 1757 kregen de katholieken weer de beschikking over een schuurkerk aan de huidige Sint-Josephstraat. In 1810 kregen de katholieken de beschikking over een aan Sint-Willibrord gewijde napoleonskerk aan de Hoolstraat, die in 1927 werd vervangen door de huidige kerk.

In 1795 werd Teteringen een van Breda onafhankelijke municipaliteit, in 1814 een zelfstandige gemeente. In deze tijd besloeg de gemeente Teteringen een zeer aanzienlijke grondoppervlak, vele malen groter dan de gemeente Breda destijds. De kaart van de gemeente uit 1867 laat dit nog goed zien.

Toen de stad Breda begon te groeien moest Teteringen meermalen gebied en inwoners aan de gemeente Breda afstaan, en wel in 1927 (400 ha en 7.000 inwoners), in 1942 (350 ha en 1.500 inwoners) en in 1961. In 1997 werd Teteringen in zijn geheel geannexeerd door Breda en hield op te bestaan als zelfstandige gemeente. Het noordelijk deel van de voormalige gemeente Teteringen is bij de gemeente Oosterhout gevoegd.

Oorspronkelijk was Teteringen een straatdorp dat zich uitstrekte langs het Hoeveneind. Er zijn echter na de Tweede Wereldoorlog veel straten met nieuwbouw bijgekomen.

Vooral in de tweede helft van de 20e eeuw breidde de stad Breda zich sterk uit in noordoostelijke richting, waarbij de bebouwing dicht tegen die van Teteringen aan kwam. Er zijn plannen ontvouwd om in het 2e decennium van de 21e eeuw ten westen van Teteringen nogmaals 3.000 woningen te bouwen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Willibrorduskerk aan Hoolstraat 13 is een Christocentrische kerk uit 1927.
  • De bijbehorende pastorie aan Hoeveneind 3 stamt uit 1843
  • Diverse woonhuizen, waarvan dat op Hoolstraat 10 het oudste is en uit de 18e eeuw stamt. Belangrijke 19e-eeuwse huizen vindt men aan Hoolstraat 26, 36 en 86.
  • Een aantal boerderijen, waarvan vooral het woongedeelte oud kan zijn, zoals Moleneind 12 (1612). Voorts de Blauwe Hoef aan Blauwhoefsedreef 1, waarvan het gebouw uit omstreeks 1800 stamt, doch het onderkelderde woongedeelte waarschijnlijk 17e-eeuws is en kloostervensters bevat in de zijgevel. Hoeveneind 27 en Moleneind 10 zijn langgevelboerderijen uit het midden van de 19e eeuw, waarvan de kern 17e-eeuws zal zijn. Op het erf van Moleneind 10 bevindt zich een Vlaamse schuur, een bakhuis en een karschop. Hoeveneind 7 is een langgevelboerderij uit 1810 met een uitgebouwde herenkamer uit 1708. Op Hoeveneind 61 bevindt zich eveneens een boerderij met uitgebouwde herenkamer, nu uit 1732. Ook deze bezit een Vlaamse schuur. Op Blauwhoefsedreef 5 en Groenstraat 8 bevinden zich langgevelboerderijen uit 1871 respectievelijk 1886.
  • Jeugddorp Maria Rabboni, opgericht door de Dominicanessen van Bethanië was oorspronkelijk het landgoed Rustenburg. Het landhuis uit 1788 is nog aanwezig. Hier ligt ook de buitenplaats Laanzichtuit 1790, verbouwd in 1870. In de tuin bevinden zich nog enkele merkwaardige oude bomen, waaronder een linde met een omtrek van 250 cm en drie oude beuken met een omtrek van 380 cm.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van rijksmonumenten in Teteringen

Museum[bewerken]

Natuur en landschap[bewerken]

Ten oosten van Teteringen bevindt zich de Teteringse Heide met het Cadettenkamp, en de Oosterheide (Kalix Berna). Ten noorden van het dorp ligt een landbouwgebied en de Vrachelse Heide en ten noordwesten de Lage Vuchtpolder. Naar het zuiden en westen toe liggen er wijken van de stad Breda.

Evenementen[bewerken]

  • Dorpsloop
  • Jaarmarkt
  • Tijdens carnaval heet Teteringen Totdenringen
  • Varieteteringen, 2 jaarlijks Varietefestival voor en door Teteringenaren

Winkelen[bewerken]

Aan de Scheperij is een supermarkt en twee kleine winkels. Verderop in Teteringen is een vestiging van Boerenbond. In de toekomst is men voornemens meer winkels te realiseren.

Weekmarkt[bewerken]

De weekmarkt is op vrijdagmorgen van 08.30 tot 12.00 uur op het Willem-Alexanderplein.

Onderwijs[bewerken]

Er zijn drie basisscholen de Katholieke basisschool De Wegwijzer, de Katholieke basisschool Helder Camara en de Openbare Jenaplanschool De Springplank in Teteringen. Ook is er peuterspeelzaal het Kruimelsoosje en de buitenschoolse opvang de Bolleboos.

Vanaf augustus 2007 is een school voor voortgezet onderwijs het Scala Breda gevestigd in Teteringen.

Sport[bewerken]

Sportverenigingen[bewerken]

Media[bewerken]

Allerlei is een lokale krant.

Voorzieningen[bewerken]

Verkeer en vervoer[bewerken]

Teteringen is bereikbaar vanaf de A27. Vanaf Breda Noord bereikbaar via de N285 (Nieuwe Kadijk) naar de Oosterhoutseweg.

Openbaar vervoer[bewerken]

Verzorgd door Veolia Transport Nederland:

  • Lijn 126 Breda - Teteringen - Oosterhout - Geertruidenberg
  • Lijn 127 Breda - Teteringen - Oosterhout - Dongen - Tilburg

Geboren in Teteringen[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Breda, Oosterhout, Dorst, Terheijden

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]