Tetramethylammoniumhydroxide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tetramethylammoniumhydroxide
Structuurformule en molecuulmodel
TMAH.svg
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C4H13NO
Molmassa 91,15 g/mol
SMILES
C[N+](C)(C)C.[OH-]
CAS-nummer 75-59-2
EG-nummer 200-882-9
PubChem 60966
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Toxisch
[1]
H-zinnen R24/25[1]
P-zinnen S26 - S36/37/39 - S45[1]
Fysische eigenschappen
Smeltpunt 67-70[1] °C
Dampdruk (20°C) 12900[1] Pa
Goed oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Tetramethylammoniumhydroxide (TMAH) is een quaternaire ammoniumverbinding. In watervrije toestand komt het voor als witte kristallen met een sterke ammoniakgeur. De stof is hygroscopisch en vormt met vocht een pentahydraat (CAS-nummer: 10424-65-4). Het is goed oplosbaar in water; waterige oplossingen zijn sterk basisch.

Synthese[bewerken]

TMAH in waterige oplossing wordt geproduceerd door elektrolyse van een tetramethylammoniumzout; dat kan een anorganisch zout zijn zoals tetramethylammoniumchloride [2] of -sulfaat, of een organisch zout zoals tetramethylammoniumformiaat[3].

Toepassingen[bewerken]

Eigenschappen[bewerken]

Blootstelling aan TMAH is bijtend voor ogen, ademhalingsorganen en huid.

Contact met het tetramethylammoniumion kan effecten hebben op zenuwen en spieren, met als gevolg verstoorde ademhaling of hartwerking, en kan dodelijk zijn[6].

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e (en) Gegevens van Tetramethylammoniumhydroxid in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (geraadpleegd op 18 januari 2010) (JavaScript vereist) (gevarenaanduidingen zijn geldig voor het pentahydraat)
  2. U.S. Patent 4394226, "Electrolytic method for producing quaternary ammonium hydroxides" van 19 juli 1983 aan Thiokol Corp.
  3. U.S. Patent 4572769, "Method of manufacturing tetramethyl ammonium hydroxide" van 25 februari 1986 aan Tama Chemicals Co.
  4. Europees Octrooi EP 0975705, "Buffer solutions for suspensions used in chemical-mechanical polishing" van 2 februari 2000 aan Merck Patent GmbH
  5. Voorbeeld: U.S. Patent 5932768, "Process for the preparation of 4-aminodiphenylamine" van 3 augustus 1999 aan Bayer AG
  6. Wu, C.L. et al. (2008): Mortality from dermal exposure to tetramethylammonium hydroxide. In: J. Occup. Health. 50(2):99-102. PMID 18403859 PDF