Textured vegetable proteine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
TVP soja-brokjes
Donkere soja-granules voor als gehakt.

Textured Vegetable Proteïne (TVP), ook wel 'sojabrokken' (of -brokjes), 'nepvlees' of 'kunstvlees' genoemd, is een vleesvervanger samengesteld uit hoogwaardig plantaardig (soja- of tarwe-) eiwit, maar kan ook uit katoen- en haverzaden gemaakt worden.[1] Het heeft een sponsachtige structuur die aan de textuur van vlees kan doen denken. Het is een bijproduct van het extraheren van soja-olie. [2] Het wordt vanwege het lichte gewicht ook wel gebruikt door 'trekkers' (ook wel 'backpackers').

Geschiedenis[bewerken]

TVP werd ontwikkeld door Ellen G. White, oprichtster van de Amerikaanse Zevendedagsadventisten beweging, die gezonde en vegetarische voeding promoten vanuit hun geloofsovertuiging. Deze geloofsgroep heeft een grote invloed gehad in de ontwikkeling van vegetarische voeding. Denk hierbij aan zevendedagadventist Dr. J.H. Kellogg (van onder meer de cornflakes) of producenten als La Sierra Foods en Worthington Foods. In 1922 werd TVP onder de naam 'Soy Bean Meat' in Tennessee (VS) als eerste commercieel op de markt gebracht. [3] [4]

Geschiedenis in Nederland[bewerken]

Op 1 februari 1968 werd TVP met een ongekend groot reclameoffensief[5] gelanceerd in Nederland – door Vroom & Dreesmann die het alleenverkooprecht op het product bezat. De winkelketen presenteerde twee verschillende pakjes TVP, met hamsmaak (ƒ 2,85) en met baconsmaak (ƒ 3,25). Ondanks een hausse aan publiciteit, flopte het product. In juli 1969 was de Nederlandse importeur van de vleesvervanger failliet. TVP uitdrukkelijk positioneren als ‘kunstvlees’ bleek een onhandige keuze. De toevoeging kunst- had voor het publiek een negatieve klank. Bovendien bleek de moeizame bereidingswijze een struikelblok. De TVP-brokjes moesten, zo werd voorgeschreven, eerst anderhalf uur weken voordat ze verder konden worden bereid.[6] Sinds de jaren “90 komen er juist steeds meer TVP-producten en -producenten op de markt, en vinden we het in bijna elke supermarkt.

Bereiding[bewerken]

TVP is een gedroogd product en dient te worden voorbewerkt. Het kan vooraf aan de verdere bereiding worden voorgeweekt, zoals met gedroogde peulvruchten gedaan wordt. Handiger is het TVP voor te koken in water met bijgevoegde smaakmakers als bouillon, sambal en/of knoflookpuree. Het product zal uitzetten tijdens het koken. Na de voorbereiding is het product geschikt om verder op smaak te brengen met kruidenmengsel, condiment of marinade, waarna het kan worden gebakken of gebraden. In gemalen vorm kunnen er, na toevoeging van de juiste kruidenmengsels, ook worsten en frikandellen mee vervaardigd worden.

TVP is de laatste jaren verkrijgbaar in steeds meer verscheidene vormen en groottes, zoals gruis of granules (voor 'gehakt'), brokken, stukjes en reepjes, en grote lappen (voor 'schnitzels').

Vleesvervanger[bewerken]

Vaak wordt soja als 'vleesvervanger' aangeduid, maar TVP wordt juist vanwege de hoeveelheid hoogwaardige plantaardige eiwitten en haar cholesterol-arme kwaliteit, in grote hoeveelheden aan vleesproducten toegevoegd door de vleesindustrie, [7] onder de noemers 'vullers' en 'meat-extenders'. In vakbladen van de vleesindustrie zijn tijdens het doorbladeren zelfs meer advententies te vinden van TVP-producenten dan in magazines voor vegetariërs.[8][9][10][11] De term 'vervanger' voor vlees is dus feitelijk niet een juiste, ook niet waar het het gebruik door vegetariërs in plaats van vlees betreft.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Food processing operations and scale-up. CRC Press. (ISBN 0824782798).
  2. Soy applications in food, CRC Press. (ISBN 0849329817)
  3. The Seventh-Day Adventists and Ellen G. White: Diet, Health & Vegetarianism, by William Shurtleff and Akiko Aoyagi, Soyinfo Center, Lafayette, California (VS)
  4. Vegetarian cooking for dummies, Suzanne Havala bij uitgeverij 'Foster City' (ISBN 9043006092)
  5. L. Veldhoen, J. van den Ende - Technische mislukkingen, Rotterdam, 1995 (ISBN 9789061005483)
  6. H. Baudet - Een vertrouwde wereld. 100 jaar innovatie in Nederland (Amsterdam, 1986)
  7. Heinz, G. & Hautzinger, P. "Meat Processing Technology", "Food and Agriculture Organization", 2007.
  8. Meat International – Worldwide magazine on meat trade and technology en World Poultry – Magazine on production Processing & Marketing, uitgeverij Reed Business
  9. Vlaamse EVA-Magazine
  10. Magazine Leven van de Nederlandse Vegetariërs Bond (NVB)
  11. BBC's vegetarisch magazine 'Good Food'