Thatcherisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Margaret Thatcher

Het thatcherisme is een politiek systeem of overtuiging, economisch gebaseerd op de neoliberale laissez-fairegedachte en een conservatieve visie op de mens en maatschappij. Het is genoemd naar de Britse oud-premier Margaret Thatcher.

Ontstaan[bewerken]

Het thatcherisme vond zijn oorsprong vanaf eind jaren '70, toen Thatcher een duidelijk nieuw, rechts-liberale houding aannam en zelfs in conflict geraakte met de oude, centrum-politieke elite van de Conservatieven (deze werden de Wets genoemd, tegenover de Thatcherianen: Drys).

Uiteindelijk wonnen de thatcherianen een machtsstrijd binnen de Conservatieve Partij en werd deze opeens geconfronteerd met een nieuwe rechtse revolutie.

Politiek systeem[bewerken]

In Groot-Brittannië staat het thatcherisme gelijk aan een centralistisch regime rond de figuur van Thatcher zelf. De oude structuren van kabinetten en hun betrekkelijke chefs werden opzij gezet door de nauwlettende en allesomvattende richtlijnen en controle vanuit de figuur van Thatcher.

Economisch systeem[bewerken]

Voorts is het ook een economisch systeem , min of meer gebaseerd op het monetarisme van Milton Friedman en anderzijds een soort van supply side economy (aanbodeconomie) van onder andere Robert Mundell. Het inperken van de macht van de vakbonden, grootschalige privatiseringen en belastingverlagingen behoren tot het programma van het thatcherisme. Vaak wordt het thatcherisme als economische filosofie vergeleken met de Reaganomics van president Reagan in de Verenigde Staten.

Maatschappelijke visie[bewerken]

Thatcherisme betekent ook op maatschappelijk vlak een vorm van conservatisme.[bron?] Thatcher zelf was voor het herinvoeren van de doodstraf in Groot-Brittannië.

Houding ten opzichte van Europa[bewerken]

Thatcheriaanse aanhangers worden vooral gekenmerkt door een grote mate van eurosceptiscisme.

Hedendaags Thatcherisme in Groot-Brittannië[bewerken]

Vandaag staat de conservatieve partij onder David Cameron niet meer zo dicht bij het thatcherisme. De meest thatcheristische partij is de UK Independence Party.

Kritiek vanuit andere traditioneel-conservatieve hoek[bewerken]

Het thatcherisme krijgt vooral commentaar vanuit de eigen conservatieve hoek, maar ook vanuit de conservatieven in de rest van de wereld, die van mening waren dat Thatcher, door haar 'revolutie' te ontketenen, de stabiele, zelfs aristocratische toestand van Groot-Brittannië had aangetast door de oude adel binnen de Conservative Party te vervangen door 'boekhouders'.

Ook de uitspraak van Thatcher: "(W)ho is society? There is no such thing!" lokte nogal wat protest uit van de traditionele conservatieven.