The European Fine Art Fair

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beurscentrum MECC, al 27 jaar de locatie van The European Fine Art Fair

The European Fine Art Fair, afgekort TEFAF, is een jaarlijks terugkerende tien dagen durende kunst- en antiekbeurs in Maastricht. De beurs vindt plaats in de maand maart in het Maastrichts Expositie en Congres Centrum (MECC) en wordt als toonaangevend beschouwd.[1] TEFAF is bekend voor haar bedachte strakke vormgeving met veel aandacht voor details.

Ontstaan en groei van de beurs[bewerken]

Ontstaan van de beurs[bewerken]

De beurs begon in 1975 als Pictura Fine Art Fair, een kunstbeurs met 28 deelnemers in de inmiddels niet meer bestaande Eurohal, destijds gevestigd op de Griend in de wijk Sint Maartenspoort.[2] Initiator van de beurs was de Maastrichtse kunsthandelaar Robert Noortman. De antiekbeurs Antiqua[3] werd in 1978 opgericht, met 48 deelnemende antiquairs en antiquariaten. Vanaf 1979 werd de antiekbeurs gehouden in de Geulhal in Valkenburg.

In 1985 besloten de twee beurzen gezamenlijk verder te gaan onder de naam Antiquairs International & Pictura Fine Art Fair. Founding members van de nieuwe beurs waren onder meer Clemens van der Ven, Jan Dirven, Josephine Dirven-Duyndam, Evert (VII) Douwes, Johnny van Haeften, David Koetser, Eugène Stender en Jacob Stodel.

Groei van de beurs[bewerken]

Van 1988 tot 2014[bewerken]

In 1988 verhuisde de beurs van de Eurohal naar het nieuwe beursgebouw MECC in de wijk Randwyck. In hetzelfde jaar werd de naam gewijzigd in The European Fine Art Fair.

In 1991 werd de sectie 'moderne en hedendaagse kunst' toegevoegd. Het aantal deelnemers aan de beurs bedroeg dat jaar 135. Een jaar later werd de sectie 'juwelen' toegevoegd. Het aantal bezoekers steeg naar 35.000. In 1993 werden de secties 'boeken, manuscripten en kaarten' en 'klassieke kunst' toegevoegd. 1994 was het jaar van de omslag; onder andere door de combinatie met een expositie van topstukken uit het Hermitage-museum bezochten meer dan 60.000 mensen de beurs, een verdubbeling ten opzichte van de voorgaande jaren.[4] Tussen 1995 en 1999 werd de nevenbeurs TEFAF Basel gehouden in het Zwitserse Bazel. In 1997 werd een satelietbeurs in New York City overwogen, maar het lukte niet daarvoor een geschikte locatie te vinden, waarna het idee werd verlaten.[5]

In 2004 was het bezoekersaantal gestegen tot boven de 75.000. Na een piek van 84.000 bezoekers in 2006 besloot de organisatie de toegangsprijs te verhogen om het exclusieve karakter van de beurs te bewaren. In 2008 werd 'TEFAF Showcase' geïntroduceerd, waarbij aan jonge handelaren de mogelijkheid wordt geboden zich aan een internationaal koperspubliek te presenteren.
In 2012, ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de beurs, werd het TEFAF Museum Restoration Fund gesticht als blijk van waardering voor de directies van museums die de beurs regelmatig bezoeken. Het fonds, met een maximum van € 50 000,- is voorzien voor de restauratie van kunstwerken in één van de betrokken musea en voor het delen van kennis over het conserveren ervan. [6]
In 2014 bestonden vergevorderde plannen om een satelietbeurs in Peking te houden, maar uiteindelijk ging dit niet door omdat de Chinese markt er nog niet rijp voor zou zijn.[7]

TEFAF 2015[bewerken]

TEFAF 2015 vond plaats van 13 tot en met 22 maart 2015. De beurs trok circa 75.000 bezoekers, iets meer dan het jaar daarvoor. Ongeveer de helft van het aantal bezoekers was afkomstig uit het buitenland. Onder de bezoekers waren vertegenwoordigers van 262 internationale musea, variërend van kleine regionale musea tot belangrijke instituten als het Louvre en het Museum of Modern Art. Een kleine 400 bezoekers arriveerden per privévliegtuig.[8]

De geschatte verzekeringswaarde van alle gepresenteerde kunstvoorwerpen bedroeg circa € 3 miljard. Over de omzet worden geen mededelingen gedaan. Tot de topverkopen behoorden een zeefdruk van Andy Warhol (vraagprijs: $ 3,2 miljoen), een schilderij van Joshua Reynolds en twee Qing-vazen uit de 18e eeuw.[8] Het Rijksmuseum verwierf het schilderij De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk in Amsterdam van Jan Asselijn uit 1651. [9]

Op de afdeling TEFAF on Paper op de eerste verdieping had het Haarlemse Teylers Museum een aparte stand met een keuze uit hun collectie, waaronder tekeningen van Michelangelo en Hendrick Goltzius. Speciale aandacht was er ook voor hedendaagse beeldhouwers in de afdeling Night Fishing, waarvoor een achttal galeries waren uitgenodigd. Zo toonde Zeno X uit Antwerpen werk van Mark Manders, Thaddeus Ropac uit Parijs grote sculpturen van Georg Baselitz en de Konrad Fischer Galerie uit Düsseldorf werk van Wolfgang Laib.
De beurs is thematisch geordend met ondermeer: paintings, antiques, modern, design en werk op papier op de eerste verdieping. De vuistdikke catalogus, waarin elke standhouder twee bladzijden ter beschikking krijgt, volgt hetzelfde parcours.

Dit jaar kende men het TEFAF Museum Restoration Fund toe aan de restauratie van twee schilderijen van de Spaanse schilder Francisco de Zurbarán. Het betrof het schilderij Saint Francis of Assisi in Meditation van het Museum Kunstpalast uit Düsseldorf en de Saint Serapion van het Wadsworth Atheneum Museum of Art uit Hartford USA.

TEFAF 2016[bewerken]

De 29e editie van TEFAF zal plaatsvinden van 11 tot en met 20 maart 2016.[10] De beurshal MECC is tot 2021 gereserveerd voor de volgende beurzen.

Organisatie van de beurs[bewerken]

TEFAF wordt sinds 1989 georganiseerd door de Stichting TEFAF, gevestigd te 's-Hertogenbosch. Bestuursvoorzitter is sinds 2014 Willem van Roijen, die vanaf 1997 deel uitmaakte van het bestuur. Zijn voorganger, Ben Janssens, vervulde die functie vanaf 2007. Voorzitter van de raad van toezicht is Willem Baron van Dedem. Leden van de raad van toezicht zijn onder anderen Henk van Os, Konrad Bernheimer, James Roundell, David Cahn, Jonathan Green en Ugo Pierucci. Paul Hustinx, sinds 1984 verbonden aan de beurs en sinds 1998 directeur van het dagelijks bestuur, ontving in februari 2015 het Teken van Verdienste van de gemeente Maastricht. Hustinx zal op 1 september 2015 terugtreden. Zijn beoogde opvolger is Patrick van Maris.[11]

Deelname aan TEFAF is voorbehouden aan gerenommeerde galeries en kunsthandelaren. Jaarlijks nemen zo'n 250 handelaren uit ca 20 landen deel. De organisatoren verzekeren zich van de kwaliteit, conditie en de echtheid van de geëxposeerde voorwerpen door alle werken te laten keuren door een team van ca. 170 experts, onderverdeeld in circa 28 commissies. Daarbij is ook het Art Loss Register betrokken. Deze procedure neemt drie dagen in beslag en gaat vooraf aan de beursopening.

De beurs beslaat een oppervlakte van 35.000 m² en is onderverdeeld in negen secties: oude kunst, moderne kunst, antiek, klassieke oudheden, manuscripten, werken op papier, design, TEFAF showcase (waarin nieuwe galeries de gelegenheid krijgen hun werk te tonen) en TEFAF businesspaviljoen. Het onderdeel TEFAF Paper (werken op papier) vormt tegenwoordig een afgezonderd beursonderdeel op de bovenverdieping van het MECC.

Betekenis van de beurs voor stad en regio[bewerken]

Tijdens de tien dagen durende beurs bieden internationale kunsthandelaren hun mooiste en kostbaarste schilderijen, beelden en kunstvoorwerpen te koop aan, waarvoor beursbezoekers uit de hele wereld naar Maastricht komen. Ongeveer 80% van het wereldaanbod aan oude meesters is jaarlijks te zien op TEFAF. De openingsavond is een exclusieve aangelegenheid, waarbij privé-vliegtuigen af- en aanvliegen op Maastricht Aachen Airport. Onder de bezoekers van de afgelopen jaren bevonden zich museumdirecteuren, gekroonde hoofden, oliesjeiks, internetmiljonairs en celebrities.[12]

TEFAF is een belangrijke stimulans voor de lokale economie en het culturele leven in Maastricht. Alleen al de opbouw van de beurs levert 50.000 manuren werk op. Voor de aankleding van de beurshal zijn ruim 150.000 verse bloemen nodig. Voor Maastrichtse hotels, restaurants, cafés en winkels betekent de beurs een periode van grote drukte. Jaarlijks wordt door Maastrichtse winkeliers een etalagewedstrijd georganiseerd met als thema kunst en antiek. Rondom de beurs vindt een aantal tentoonstellingen, concerten en evenementen plaats. In 2015 vond tijdens de beurs het 13e festival Jazz Maastricht plaats. Op het Vrijthof werd een internationaal polotoernooi georganiseerd.[13]

In 2005 stelde TEFAF een bijzondere leerstoel voor kankeronderzoek in aan de Universiteit Maastricht. Sinds 2011 is TEFAF hoofdsponsor van het Maastrichtse Museum aan het Vrijthof, dat een zaal naar de beurs heeft vernoemd.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Zie o.a. het artikel 'Dealers and Collectors Make the Pilgrimage to Maastricht', door Wendy Moonan, in: New York Times, 9 maart 2007.
  2. Gegevens ontleend aan 'TEFAF History' op tefaf.com.
  3. Vanaf 1979 Antique Maestricht geheten; vanaf 1982 heette de beurs Antiquairs International.
  4. G. van den Hoven, 'Een diplomaat in de kunstwereld', interview met scheidend TEFAF-directeur Paul Hustinx, Dagblad De Limburger, 11 maart 2015, p. B13.
  5. Zie artikel 'Tefaf: going Dutch has never felt better' van Gareth Harris, in: The Art Newspaper, 15 maart 2012.
  6. TEFAF Museum Restauration Fund
  7. Zie artikel 'Plan for Art and Antiques Fair in China Falls Through' door Carol Vogel, in: New York Times, 12 december 2013.
  8. a b G. Urlings, 'TEFAF 2015: druk en levendig', in: Dagblad De Limburger, 23 maart 2015, p. B10.
  9. 'Rijksmuseum koopt schilderij Jan Asselijn op TEFAF', persbericht op website Rijksmuseum.
  10. FAQS website TEFAF
  11. Zie artikel 'Teken van Verdienste voor Tefaf-directeur Paul Hustinx', in: Dagblad De Limburger, 6 februari 2015, p. B1.
  12. De afgelopen jaren bezochten onder anderen Michael Schumacher, Silvio Berlusconi, Brad Pitt, Kanye West en Calvin Klein de beurs ('Liz Taylor’s Bracelet, Gauguin Painting Boost $1.3 Billion Fair' door Scott Reyburn, in Bloomberg News, 12 maart 2012).
  13. Zie o.a. diverse berichten 'Tijdens tefaf/ during tefaf', op forum.mestreechonline.nl.