Thema (Byzantijnse Rijk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaart met de omvang van het Byzantijnse Rijk in ca. 600 en ca. 900 n.Chr., met inbegrip van de thema's in het jaar 900.

De thema's of themata (Oud-Grieks: θέματα; enkelvoud: θέμα, thema) waren in de middenperiode van het Byzantijnse Rijk de belangrijkste regionale besturen van het rijk.

De thema's werden in het midden van de zevende eeuw opgericht in de nasleep van de omvangrijke Islamitische veroveringen van Byzantijns grondgebied. Zij vervingen het vroegere systeem van Romeinse provincies, dat terugging op de keizers Diocletianus en Constantijn de Grote, die beiden rond het jaar 300 leefden. De eerste thema's vonden hun oorsprong in de gebieden waar zich de kampementen van het veldlegers van het Oost-Romeinse leger bevonden. De namen van de thema's correspondeerden met de in deze gebieden gelegerde militaire eenheden.

Het themasysteem bereikte in de 9e en 10e eeuw zijn hoogtepunt; oudere thema's werden opgedeeld en nieuw veroverd gebied resulteerde in de creatie van nieuwe thema's. Het originele themasysteem onderging in de 11e en 12e eeuw significante veranderingen. De term bleef echter tot het einde van het Byzantijnse Rijk in gebruik als een provinciale en financiële omschrijving.