Theodoor de Bry

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Theodor de Bry
Auff was weise sie ihre Erstgeborne dem König opffern

Theodoor de Bry (Luik, 1528 - Frankfort, 27 maart 1598) was een Luikse goudsmid, graficus en illustrator alsook stamvader van een uitgeversfamilie.

Theodoor de Bry is nu nog vooral bekend van de gravures die hij samen met zijn zoon Johan Theodoor en diens schoonzoon Matthaeus Merian maakte om werken over de ontdekking en verovering van Amerika te illustreren.

De de Bry’s verhuisden van Luik naar Straatsburg en ten slotte Frankfurt. Theodoor de Bry reisde ook naar Antwerpen en London. In Antwerpen hadden ze zich ontwikkeld van goudsmid tot illustrator. De De Bry’s, die calvinistisch waren, ontvluchtten in 1585 Antwerpen voor de Spaanse overheersing.

Waarschijnlijk heeft Theodoor de Bry in Straatsburg zijn eerste stappen op het gebied van kopergravures gezet, wellicht beïnvloed door graficus Étienne Delaune. Toen hij naar Londen ging om koperplaten te maken voor de Engelse versie van de Spieghel der Zeevaert van Lucas Janszoon Waghenaer, kreeg hij daar tevens de opdracht om een illustratie te maken van de begrafenisstoet van Sir Philip Sidney. Bij die gelegenheid ontmoette hij de Fransman Jacques le Moyne, die 20 jaar eerder naar Florida in de Nieuwe Wereld was geweest. Hij was kunstschilder en had schilderijen gemaakt van de Indiaanse bevolking, maar die waren verloren gegaan na een aanval door de Spanjaarden op de Franse kolonie. Samen besloten ze zijn werken opnieuw in beeld te brengen. Bovendien ontmoette Theodoor de Bry Richard Hakluyt, waardoor hij de beschikking kreeg over de reisbescheiden van Thomas Hariot en John White van hun reis naar Virginia. Het werd het begin van een reeks publicaties over nieuw ontdekte landen.

Twee veelvuldig herdrukte publicaties werden de reeksen reisverslagen, India Occidentalis en India Orientalis over respectievelijk West- en Oost-Indië. De gravures in deze werken hebben voor een groot deel het beeld bepaald dat de Europeanen in de 16e eeuw van Amerika hadden. Desalniettemin waren de prenten vaak niet nauwkeurig. De De Bry’s kenden de nieuwe werelden alleen uit de reisverslagen; ze bewerkten afbeeldingen uit die verslagen, of lieten de fantasie de vrije loop bij de vervaardiging van nieuwe prenten. Prenten werden veelal aangepast ten opzichte van het origineel, waarbij de inheemse bevolking in tegenstelling tot de oorspronkelijke illustraties vaak ongekleed of minder beschaafd werden afgebeeld. Kleding en architectuur in hun afbeeldingen hadden veel weg van die van het Middellandse zeegebied. Duivels werden aan sommige afbeeldingen toegevoegd om het heidendom van de inheemse bevolking te benadrukken. Overgenomen reisverslagen werden geredigeerd, waarbij spectaculaire en gruwelijke details zoals kannibalisme en mensenoffers werden benadrukt, evenals de wreedheden van de Spanjaarden. Hun boeken waren daarom populair in de Nederlanden tijdens de strijd tegen de Spanjaarden. Versies voor de zuidelijke landen van Europa werden echter bewust aan de doelgroep aangepast.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • M. van Groesen, The representations of the overseas world in the De Bry collection of voyages (1590-1634) (Leiden/Boston 2008)
  • Vlasblom, D. (2007) "Naakte heidenen. Een gesprek met Michiel van Groesen naar aanleiding van zijn proefschrift The De Bry collection of voyages (1590-1634). Editorial strategy and the representations of the overseas world", NRC Handelsblad, 12 mei 2007 p.47.
  • WJF (2005) Theodore de Bry and his illustrated Voyages and Travels, Historical Prints. URL bezocht op 17 mei 2007.