Tielt

Tielt

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	West-Vlaanderen
Arrondissement	Tielt
Coördinaten	51°0′N, 3°19′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	68,5 km² (2009) 83,06% 7,88% 9,06%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	19.647 (01/01/2010) 49,43% 50,57% 287 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 18,74% 61,68% 19,57%
Buitenlanders	1,70% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Luc Vannieuwenhuyze
Bestuur	CD&V/N-VA
Zetels CD&V/N-VA sp.a Open Vld	25 16 5 4
Economie
Gemiddeld inkomen	14.672 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	3,87% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 8700 8700 8700 8700	Deelgemeente Tielt Aarsele Kanegem Schuiferskapelle
Zonenummer	051
NIS-code	37015
Politiezone	Tielt
Website	www.tielt.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Tielt in de provincie West-Vlaanderen
Portaal    België

Tielt is een plaats en stad in de Belgische provincie West-Vlaanderen. Ze ligt centraal tussen Gent, Brugge en Kortrijk.De stad telt ruim 19.000 inwoners.

Geschiedenis

Tielt op de Ferrariskaart

Tielt is ontstaan in de periode 5de-10de eeuw. De oudste vermelding in de vorm van Tiletum dateert uit 1105 en betreft de belasting die de heer van een Tieltse villa betaalde. Daarom werden in 2005 in de stad verschillende evenementen gehouden om '900 jaar Tielt op schrift' te vieren.

In 1245 werden aan Tielt de stadsrechten verleend, en in 1275 werd de lakenhalle gebouwd. Daarna volgden het houden van een jaarmarkt (recht geschonken door Filips de Stoute), een schepenhuis, de Minderbroeders (lange tijd was in Tielt zelfs het noviciaat) en een Latijnse school in 1686. Tussendoor werd meermaals een gedeelte van Tielt verwoest door een stadsbrand of de Gentenaren die weer eens oorlog kwamen voeren. In 1602 werd Tanneke Sconyncx beschuldigd van hekserij en in Tielt gemarteld tot ze bezweek.

Stadswapen

In zilver (wit) een keper van keel (rood) vergezeld van drie omgewende (naar rechts) sleutels in sabel (zwart). Het Schild is gekroond met de stedenkroon. De keper (rode driehoek) werd verleend door Willem van Normandië toen hij Tielt privileges toekende. Het is afgeleid van het wapen van Kortrijk. De drie sleutels moesten voor een onderscheid zorgen met het wapen van Harelbeke dat dezelfde privileges kreeg als Tielt.

Wereldoorlogen

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was in Tielt het hoofdkwartier van de Duitse troepen gevestigd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Tielt verscheidene keren gebombardeerd, waardoor na de bevrijding door de Poolse Pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek op 8 september 1944 de heropbouw noodzakelijk was. Er sneuvelden 5 Tieltenaars, 8 Poolse en 25 Duitse soldaten. Op een plein in Tielt staat een gedenkteken met een Shermantank om de bevrijding door de Polen te herdenken. Het werd door generaal Maczek in september 1979 onthuld.

Tielt nu

Markt met Halletoren en Sint-Pieterskerk op de achtergrond

Tielt is een typische provinciestad, zodat de nodige centrumfuncties aanwezig zijn. Zowel in de verzorgende als industriële sector is Tielt een belangrijke regionale pool met de aanwezigheid van het Sint-Andriesziekenhuis, het daaraan verbonden Woon- en Zorgcentrum Sint-Andries en het OCMW-rusthuis, en de 3 industrieterreinen ("Noord" werd recent quasi verdubbeld in oppervlakte). Ook de functie van scholenstad is sterk aanwezig met 5 secundaire scholen (alle niveaus in het katholiek en gemeenschapsonderwijs zijn aanwezig). Naast het verplichte dagonderwijs is in Tielt ook een zeer populaire Stedelijke Academie voor Muziek en Woord én een Stedelijke Kunstacademie aanwezig (2300 leerlingen), met afdelingen in een aantal buurgemeenten.

Kernen

Stadhuis van Tielt

De gemeente bestaat naast Tielt zelf nog uit de deelgemeenten Aarsele, Kanegem en Schuiferskapelle. Tielt-centrum is de grootste en meest bevolkte deelgemeente, de andere deelgemeenten zijn kleinere landelijker dorpen.

#	Naam	Oppervlakte (km²)	Bevolking (01/01/2006)
I	Tielt	34,64	14.183
II	Schuiferskapelle	7,93	958
III	Kanegem	10,84	1.181
IV	Aarsele	15,10	2.948

De gemeente Tielt grenst aan de volgende dorpen en gemeenten:

• a. Dentergem (gemeente Dentergem)
• b. Oostrozebeke (gemeente Oostrozebeke)
• c. Meulebeke (gemeente Meulebeke)
• d. Pittem (gemeente Pittem)
• e. Egem (gemeente Pittem)
• f. Wingene (gemeente Wingene)
• g. Ruiselede (gemeente Ruiselede)
• h. Poeke (gemeente Aalter)
• i. Vinkt (stad Deinze)
• j. Wontergem (stad Deinze)

Tielt, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

Bezienswaardigheden en toerisme

• In het stadscentrum staat de Hallentoren, de restant van de lakenhalle en/of schepenhuis, erkend als UNESCO-Werelderfgoed.
• Het stadhuis met markante gevel
• Alexianenplein (tussen bibliotheek en nieuwbouw bij stadhuis): met tekst (op muur) over eerste gasaanval te Ieper in april 1915
• De decanale Sint-Pieterskerk met monumentale preekstoel en gebeeldhouwde communiebank
• De Paterskerk
• De Onze-Lieve-Vrouwekerk
• De Sint-Jozef Werkmanskerk
• Huis Mulle de Terschueren
• Cultuurcentrum Gildhof
• Beelden van Tanneken Sconyncx, Olivier de Duivel (Olivier le Daim) en baljuw Spierinck op de markt (werken van Jef Claerhout)
• Beeld van generaal Maczek door Jef Claerhout
• De Molenlandroute omvat de ruime streek rond Tielt (de stad wordt aanzien als centrum van het 'Molenland').
• De Poelbergmolen met voormalige gerestaureerde Poelbergschool

Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Tielt

De Hallentoren  De Sint-Pieterskerk  De Onze-Lieve-Vrouwekerk  De Sint-Jozef Werkmankerk  De Sherman-tank  Beeld van Tanneke Sconyncx, beschuldigd van hekserij

Evenementen

Vanaf 1959 profileert Tielt zich als Europastad. Om de vier jaar rijdt de Europastoet uit op de zondag van de Tieltse Europafeesten. Deze jaarlijkse feesten vinden plaats tijdens het eerste weekend van juli, met optredens, braderie, straattheater, bluesfestival in de Patersdreef en vuurwerk.

Verkeer en vervoer

Wegen

De N37 (primaire weg categorie II) verbindt Tielt in noordoostelijke met de autosnelweg A10/E40 ter hoogte van Aalter. In westelijke richting loopt deze weg richting Roeselare en zorgt er voor aansluiting op de snelweg A17/E403.

De N35 loopt in oostelijke richting naar Oost-Vlaanderen en de stad Deinze.

Spoorwegen

Op 31 december 1855 bereikten de spoorwegen Tielt met de lijn 73, Deinze - Tielt, die later deel uitmaakte van de lijn Gent - Deinze - Lichtervelde - Veurne - De Panne. Er kwam ook een lijn 73A naar Ingelmunster, die Tielt rechtstreeks met Kortrijk verbond, maar deze is nu niet meer in gebruik.

Buurtspoorwegen

Op 7 december 1886 werd de buurtspoorweglijn van Tielt naar Aalter geopend. Deze lijn werd later verlengd tot de Nederlandse grens bij Watervliet. Op 24 december 1889 is de buurtspoorweglijn naar Zwevezele, Ardooie, Roeselare en Hooglede geopend. Beide lijnen deelden de sporen tussen de markt en het station, waar eveneens een paardentram dienst heeft gereden van 16 juli 1899 tot 30 september 1914. In 1953 werden de buurtspoorweglijnen in Tielt opgeheven en opgebroken.

Bekende Tieltenaars

• Olivier le Daim (1434-1484), kapper, barbier, later raadgever van Lodewijk XI
• Julius Hoste sr. (Tielt 1848-Brussel 1933), stichter in 1888 van het gematigd liberale Vlaamsgezinde dagblad "Het Laatste Nieuws"
• Lodewijk Scharpé (1869-1935), professor en flamingant
• Aloys Van de Vyvere (Tielt 1871 - Parijs 1961), kortstondig premier van België (1925)
• Joris Lannoo (1891-1971), stichter van drukkerij-uitgeverij Lannoo
• Briek Schotte (Kanegem 1919-2004), wielrenner (laatste Flandrien), ploegleider
• Godfried kardinaal Danneels (Kanegem, 1933), aartsbisschop
• Jef Claerhout (1937), beeldend kunstenaar
• Norbert Bethune (1944), geschorst priester en medeoprichter van Rent-a-priest
• Wally de Doncker (1958), auteur
• Geert De Kockere (1962), jeugdauteur
• Carl Devos (1970), politicoloog
• Jo Van Daele (1972), atleet
• Kurt Martens (1973), kerkjurist en professor
• Emmanuel Rottey (1977), televisiepresentator en journalist
• Louis Charles Horta, uitgever en drukker
• Jeroen Billiet (1977), hoornist en muziekleraar
• Gianni Meersman (1985), wielrenner

Zustersteden

Tielt is verbroederd met vier zustersteden:

• Brignoles (Zuid-Frankrijk)
• Bruneck (Noord-Italië)
• Groß-Gerau (Duitsland)
• Szamotuly (Polen)

Zie ook

• Lijst van onroerend erfgoed in Tielt

Externe links

• Website van de stad Tielt

Mediabestanden

Zie de categorie Tielt van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 60' NB, 3° 20' OL