Tikal (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nationaal Park Tikal
Werelderfgoed gemengd
Guatemala 074.jpg
Land Vlag van Guatemala Guatemala
UNESCO-regio Latijns-Amerika en Caraïben
Criteria i, iii, iv, ix, x
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 64
Inschrijving 1979 (3e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

Tikal was een van de grootste steden van de Maya's ten tijde van de Klassieke Periode. De restanten van de stad bevinden zich in het departement El Petén in het noorden van Guatemala. De inwoners van Tikal zelf noemden hun stad Yax Mutal.

De stad werd bewoond van ongeveer 400 v.Chr. tot 1000 n.Chr., maar kende haar hoogtepunt tussen 300 en 850. Tikal was een van de machtigste steden in de Klassieke Periode van de Mayabeschaving, maar desalniettemin heeft de stad meerdere malen nederlagen moeten ondergaan. In 378 werd haar ahau Jaguarpoot om het leven gebracht door de Teotihuacaanse aanvoerder Siyah K'ak', die vervolgens een marionet op de troon zette. In 562 werd de stad onderworpen door Caracol, waarmee een periode van meer dan honderd jaar begint die bekendstaat als het "Tikalhiaat", waaruit nauwelijks inscripties of monumenten bekend zijn. Het Tikalhiaat geldt in de Meso-Amerikaanse periodisering als het punt waarin de Vroegklassieke Periode overgaat in de Laatklassieke Periode. Aan deze periode kwam een einde in 682 toen Jasaw Chan K'awiil I aan de macht kwam. Jasaw Chan K'awiil wist van Tikal een ongekend machtscentrum te maken. Tikals macht bereikte haar hoogtepunt toen Tikal in 711 haar eeuwige rivaal Calakmul op de knieën wist te krijgen, hoewel het de controle over het zuidwestelijke Mayagebied over moest laten aan Dos Pilas. De voortdurende oorlog tussen Tikal en Calakmul en hun bondgenoten had echter geleid tot een uitputting van grondstoffen en verwaarlozing van de grond, zodat na achthonderd de Mayabeschaving ineenstortte. De laatste inscriptie in Tikal, een verwijzing naar Jasaw Chan K'awiil II, dateert uit 889.

Pas in 1848 werd zij herontdekt door een team Guatemalteekse ontdekkingsreizigers. Eerste grootschalige archeologische opgravingen begonnen in de jaren 50 van de 20e eeuw. In 1979 werd het door de UNESCO tot werelderfgoed verklaard. Onder haar tempels en gebouwen bevinden zich de Piramide van de Grote Jaguar en het Paleis van de Edelen. Samen met aartsrivaal Calakmul is Tikal een van de beste voorbeelden van Maya-architectuur in Peténstijl.

Tikal bestaat onder andere uit:

  • Tempel IV
  • N-complex
  • Zuid-akropolis
  • Plein van de tempels
  • Tempel III
  • O-complex
  • Westplein
  • Tempel II
  • Grote plein
  • Noord-akropolis
  • Tempel I
  • Tempel V
  • Oostplein
  • Centraal akropolis
  • R-complex
  • Q-complex
  • F-groep
  • G-groep
Tempels I en II gezien vanaf tempel IV
Tempels I en II gezien vanaf tempel IV

Externe links[bewerken]