Tirana (stad)
 |
|||||
|
|||||
  |
|||||
|
|
|||||
| Prefectuur | Tirana | ||||
| District | Tirana | ||||
| Coördinaten | 41°19'N 19°49'O | ||||
|
|
|||||
| Oppervlakte | 41,8 km² | ||||
| Inwoners (2008) | 618.431 (14.362 inw/km²) | ||||
| Hoogte | 110 m | ||||
|
|
|||||
| Burgemeester | Lulzim Basha (PD) | ||||
| Gesticht | 1614 | ||||
|
|
|||||
| Netnummer | +355(0)4 | ||||
| Kenteken | TR | ||||
| Website | tirana.gov.al | ||||
|
|
|||||
 |
|||||
| Uitbreiding van Tirana | |||||
|
|
|||||
 |
|||||
| De typische Albanese symbolen aan het Skanderbegplein: Et'hem Bey-moskee, Klokkentoren, Skanderbegbeeld en nationale vlag | |||||
|
|||||
Tirana (onbepaalde vorm: Tiranë) is de hoofdstad van Albanië. De stad zelf heeft 618.431 inwoners (2008) en is gelegen aan de Tiranë en de Lanë in het vlakste deel van het land, op 40 km van de havenstad Durrës. Tirana werd in 1920 de hoofdstad van het land. In dat jaar was het nog maar een klein plaatsje, dat bij wijze van compromis tussen het noorden en het zuiden van Albanië de hoofdstad mocht worden. In de loop van de 20e eeuw is Tirana ooit veel grotere plaatsen als Shkodër, Durrës en Korçë gaan overvleugelen en is de stad in vrijwel alle opzichten de belangrijkste van het land geworden.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De streek rond Tirana wordt al vanaf de oude steentijd (paleolithicum) bewoond, getuige vondsten uit die periode. In de huidige stad zijn resten van een Romeinse villa uit de 2e of 3e eeuw gevonden. In het begin van de 6e eeuw liet de Byzantijnse keizer Justinianus I in Tirana een versterking aanleggen, waarvan delen van de muren heden nog in het centrum van de stad te zien zijn.
Pas in het begin van de 17e eeuw werd Tirana een echte stad: volgens de overlevering stichtte de Ottomaanse generaal en edelman Sulejman Pasja in 1614 de stad: op een kruispunt van wegen bouwde hij een moskee, marktplaats en hamam. De stad zou oorspronkelijk Tehran hebben geheten: Sulejman had voor de stichting van Tirana namelijk een succesvolle campagne gevoerd tegen het Perzische Rijk der Safawiden, en noemde zijn nederzetting naar de Perzische stad Teheran. In 1789 begon Molla Bei, de kleinzoon van Sulejman Pasja, met de bouw van de Et'hem Bei-moskee. De moskee werd door zijn zoon Haxhi Et'hem Bei in 1823 afgebouwd.
Tirana bleef tot het begin van de 20e eeuw een kleine stad, totdat de hoofdstad van Albanië in 1920 op het Congres van Lushnjë van Lushnjë naar Tirana werd verplaatst. In korte tijd werd Tirana daarna de grootste en belangrijkste stad van het land. Het paleis van koning Zog I van Albanië en het parlementsgebouw werden in de jaren 20 aangelegd.
[bewerken] Stadsbeeld
Centraal in de stad ligt het Skanderbegplein (Albanees: Sheshi Skënderbej), dat kolossale afmetingen heeft. Het is genoemd naar Albaniës nationale held Skanderbeg (geboren als Gjergj Kastrioti). Aan het plein staan onder meer verschillende regeringsgebouwen, het Nationaal Historisch Museum, Nationaal Theater voor Opera en Ballet, de nationale bank, de Klokkentoren, de Et'hem Bey-moskee en het Skanderbegmonument.
Op het Skanderbegplein beginnen de Bulevardi Zogu i Parë ('Zog I-boulevard'; noordelijke richting) en de Bulevardi Dëshmorët e Kombit ('Boulevard der Martelaren van de Natie'; zuidelijke richting). Laatstgenoemde laan huisvest eveneens een aantal overheidsgebouwen en eindigt op het Sheshi Nënë Tereza ('Moeder Teresaplein'), waar het hoofdgebouw en het rectoraat van de Universiteit van Tirana liggen. Net ten zuiden van dit plein ligt het 230 hectare grote Parku i Madh ('Groot Park'), de bij joggers, wandelaars en vissers populaire groene long van de stad, die wordt gedomineerd door een groot artificieel meer.
Westelijk van de Bulevardi Dëshmorët e Kombit loopt parallel de Bulevardi Dëshmorët e 4 Shkurtit ('Boulevard der Martelaren van de Vierde Oktober'). Tussen beide lanen ligt ter grootte van een huizenblok het centrale stadspark Parku Rinia met het iconische restaurant Tajvani ('Taiwan').
[bewerken] Partnersteden
.svg){kind=small}
[bewerken] Geboren
- Nevil Dede (10 januari 1975), voetballer
- Erjon Bogdani (14 april 1977), voetballer
- Dorian Collaku (2 juli 1977), atleet
- Klodian Duro (21 december 1977), voetballer
- Elvis Sina (14 november 1978), voetballer
- Klodiana Shala (22 augustus 1979), atlete
- Isli Hidi (15 oktober 1980), voetballer
- Ansi Agolli (11 oktober 1982), voetballer
- Ronald Gërçaliu (12 februari 1986), Oostenrijks voetballer
- Panagiotis Kone (26 juli 1987), Grieks voetballer
- Kejsi Tola (5 februari 1992), zangeres
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Tirana op Wikimedia Commons. |
| Gemeenten in het district Tirana |
|---|
|
Steden: Kamëz · Tirana · Vorë |
| Steden in Albanië | |
|---|---|
|
Bajram Curri · Ballsh · Belsh · Berat · Bilisht · Bulqizë · Burrel · Cërrik · Çorovodë · Delvinë · Divjakë · Durrës · Elbasan · Ersekë · Fier · Fushë-Arrëz · Fushë-Krujë · Gjirokastër · Gramsh · Himarë · Kamëz · Kavajë · Këlcyrë · Klos · Konispol · Koplik · Korçë · Krujë · Krumë · Kuçovë · Kukës · Laç · Leskovik · Lezhë · Libohovë · Librazhd · Lushnjë · Maliq · Maminas · Mamurras · Manëz · Memaliaj · Orikum · Patos · Peqin · Përmet · Përrenjas · Peshkopi · Pogradec · Poliçan · Pukë · Roskovec · Rrëshen · Rrogozhinë · Rubik · Sarandë · Selenicë · Shijak · Shkodër · Sukth · Tepelenë · Tirana · Urë Vajgurore · Vau i Dejës · Vlorë · Vorë |
|
| Hoofdsteden in Europa | ||||
|---|---|---|---|---|
|
