Titanis
| Titanis Status: Uitgestorven, als fossiel bekend |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||
| reconstructie van Titanis walleri | |||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||
| Titanis Brodkorb, 1963 |
|||||||||||||
| Typesoort | |||||||||||||
| Titanis walleri Brodkorb, 1963 | |||||||||||||
|
|||||||||||||
Titanis is een uitgestorven vogelgeslacht behorend tot de onderfamilie Phorusrhacinae van de schrikvogels (Phorusrhacidae). De soort leefde tijdens het late plioceen en het vroege pleistoceen (ongeveer tussen 2,5 en 1,5 miljoen jaar geleden), waarmee het de jongst bekende schrikvogel is. Titanis walleri is tevens de eerste en tot nu toe enige bekende schrikvogel uit Noord-Amerika.[1]
Inhoud |
Ontdekking en Naamgeving[bewerken]
Het holotype van Titanis (UF-4108), bestaande uit het distale deel van een tarsometatarsus[1], werd in de winter van 1961-1962 gevonden door Benjamin I. Waller in een afzetting van de Santa Fe rivier in Florida, samen met een teenkootje van de rechter voet van Titanis, en meerdere botten van zoogdieren. In april 1963 werd het materiaal voor het eerst beschreven en benoemd door Brodkorb in het ornithologisch tijdschrift "The Auk".[2] Later werden nog exemplaren gevonden op twee plaatsen in Florida en op een in Texas.[3]
Datering[bewerken]
Doordat het holotype samen met de botten van zoogdieren uit verschillende tijdlagen gevonden werd was de datering problematisch. Men kon de leeftijd van dit fossiel dus enkel beperken tot tussen 2,4 miljoen jaar en 15000 jaar geleden. Dat had betekend dat Titanis mogelijk samenleefde met de eerste mensen in Noord-Amerika. Later onderzoek aan de hand van zeldzame aarden heeft echter uitgewezen dat het holotype, net als de andere in Florida gevonden exemplaren, niet jonger is dan twee miljoen jaar.[3]
Etymologie[bewerken]
De geslachtsnaam Titanis komt van de naam van een vrouwelijke titaan uit de Griekse mythologie.[2] Het epitheton walleri verwijst naar Benjamin Waller, de ontdekker van het holotype.[4]
Beschrijving[bewerken]
Titanis walleri was ongeveer zo groot als Phorusrhacos. Zijn tarsometatarsus is minder robuust dan die van Devincenzia. De middelste trochlea (de "knokkels" van de tarsometatarsus) is, in het distale deel uitgespreid naar de zijkanten, een kenmerk dat doet denken aan de Mesembriornithinae.[1] Het dier haalde waarschijnlijk een topsnelheid van rond 75 km/h. Het was een aaseter en wellicht ook een actieve jager. De schrikvogels kwamen oorspronkelijk alleen voor op het Zuid-Amerikaanse continent. Titanis moet, na de sluiting van de Landengte van Panama, de oversteek naar Noord-Amerika gemaakt hebben. Om die reden wordt wel vermoed dat het dezelfde soort is als Phorusrhacos. Door de grote variatie in het formaat van de gevondene exemplaren is het mogelijk dat Titanis seksueel dimorf was.[1]
In de populaire cultuur[bewerken]
In The Flock, een roman door James Robert Smith, gepubliceerd in augustus 2006, komt een overlevende groep Titanis walleri in centraal Florida voor. Titanis verschijnt ook in het derde en vierde seizoen van de ITV science-fiction televisie serie Primeval. Het dier komt ook voor in het begin van de film 10,000 BC en wordt ook behandeld in de aflevering "Terror Bird" van de National Geographic-serie Prehistoric predators.
Referenties
|
| Onderverdeling van de Phorusrhacidae (schrikvogels) |
|---|
|
Brontornithinae: Brontornis (burmeisteri) · Paraphysornis (brasiliensis) · Physornis (fortis) Mesembriornithinae: Mesembriornis (incertus & milneedwardsi) Patagornithinae: Andalgalornis (steulleti) · Andrewsornis (abbotti) · Patagornis (marshi) Phorusrhacinae: Devincenzia (pozzi) · Phorusrhacos (longissimus) · Titanis (walleris) · Kelenken (guillermoi) Psilopterinae: Paleopsilopterus (itaboraiensis) · Procariama (simplex) · Psilopterus (bachmanni, lemoinei, affinis & colzecus) |
