Tjokorda Gde Rake Soekawati
Tjokorda Gde Rake Soekawati, ook wel Sukawati, (Ubud, (Gianyar, Bali), 15 januari 1899 - ?) werd tijdens de conferentie van Denpasar van 24 december 1946 tot 1950 president van de deelstaat Oost-Indonesië. Zijn titel Tjokorde Gde duidt aan dat Soekawati behoorde tot de hoogste kesatrija (kesatrij behoort tot één de vier adelskasten op Bali). In 1933 trad hij in huwelijk met een Franse vrouw.
Inhoud |
Eerste studiejaren [bewerken]
Soekawati doorliep in zijn jonge jaren de opleidingsschool voor Indonesische ambtenaren. In 1918 werd hij als candidaat-Indonesisch-ambtenaar aangesteld als controleur van Bandoeng. Aan het einde van hetzelfde jaar werd hij mantripolitie (een titel voor inheemse ambtenaren) te Denpassar. In 1919 had hij politieke ambities en werd hij bevorderd tot Poenggawa (districtshoofd) van zijn geboorteplaats Oeboed. In 1924 werd hij gekozen tot lid van de Volksraad, die hij uitoefende tot 1927. Daarna, in datzelfde jaar, werd hij lid van het college van gedelegeerden van de volksraad volgde. Eind 1931 vertrok hij met een studieopdracht naar Europa en trad eerst op als hoofd van de Balische afdeling van de Nederlandse expositie op de internationale koloniale tentoonstelling te Parijs. Vervolgens begaf hij zich naar Nederland voor zijn eigenlijke studieopdracht, behelzende de bestudering van het coöperatiewezen in de landbouw en de veeteelt, waarover hij bij zijn terugkeer in Indië in 1932 een rapport indiende. Tot 1931 bleef Soekawati lid van het college van gedelegeerden en tot de Japanse invasie bleef hij lid van de volksraad.
Politieke loopbaan [bewerken]
Hij nam, na zijn terugkeer in 1932, zitting in verschillende commissies, zoals in de Agrarische commissie - waar hij samen met prof. Logemann zich o.a. bezig hield met het probleem van de Indonesische grondrechten. Bovendien werd hij na zijn terugkeer uit Europa ter beschikking gesteld als resident van Bali en Lombok en werd daarnaast ook nog belast met de rechtspraak in Boeleleng-Bandoeng en Karangaseni. Een jaar na de Japanse capitulatie begon hij aan zijn politieke loopbaan. In juli 1946 was hij afgevaardigd te Malino, waar hij voorzitter was van de contact-commissie. Op deze conferentie werd hij bovendien gekozen als lid van de adviesraad voor Borneo en de Oost-Indonesië. Op de conferentie van Denpassar was hij wederom voorzitter van het comité-generaal. Eind augustus 1946 verbleef hij, samen met de sultan van Pontianak, een korte tijd in Nederland om voorlichting te geven over de conferentie van Malino.
President van Oost-Indonesië [bewerken]
Op 24 december werd hij op de conferentie van Denpassar gekozen als interim-president van de deelstaat Oost-Indonesië. Veel succes had hij niet, want hoewel Indonesië de staat erkende zagen ze tevens het ook als een marionettenstaat van Nederland. Dit omdat er in het bestuur van de Oost enige Nederlanders zitting namen en dat het KNIL prominent aanwezig was. Dat laatste was wel nodig, want op bepaalde plekken zoals in Celebes was er veel onrust, veroorzaakt door pemoedas. Verder werd zijn regering gekenmerkt door fraude en corruptie. Toen Nederland de onafhankelijkheid in 1949 uitriep, kwam de deelstaat in problemen, want het KNIL trok zich terug naar Nieuw-Guinea. Nu de bescherming wegviel, had Soekawati geen andere keuze meer dan op te gaan in Indonesië en stemde dan ook positief toen Soekarno op 17 augustus 1950 Indonesië uitriep tot eenheidsstaat.
Werk [bewerken]
- Legende over den oorsprong van de rijst en Godsdienstige gebruiken bij den rijstbouw onder de Baliërs, 12 blz. uitgegeven in 1926
- Hoe de Baliër zich kleedt, 23 blz. uitgegeven in 1926
- De strijd over Bali en de zending de waarde van Dr. Kraemer's boek door Roelof Goris, met een voorwoord van Tjokorde Gede Rake Soekawati.79 blz. uitgegeven in 1933
