Tolsteeg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tolsteeg en Rotsoord
Buurt van Utrecht
Map - NL - Utrecht - Wijk 07 Zuid - Buurt 62 Tolsteeg en Rotsoord.svg
Kerngegevens
Gemeente Utrecht
Stadsdeel Zuid
Inwoners 3308(2010)[1]
Overig
Postcode(s) 3523
Buurtnummer 62

Tolsteeg en Rotsoord is een buurt in de wijk Zuid, subwijk Oud Hoograven/Tolsteeg, in Utrecht, de hoofdstad van de Nederlandse provincie Utrecht. Tolsteeg kent een eeuwenoude geschiedenis.

Geschiedenis[bewerken]

Vrijwel direct na het verkrijgen van stadsrechten in 1122 werd de stad Utrecht omgracht en omwald/ommuurd. De toegang tot de stad over land zou voortaan via stadspoorten geschieden. Direct buiten de zuidelijke stadspoort, de Tolsteegpoort, ontwikkelde zich reeds in de middeleeuwen een voorstadje. Het kreeg als Tolsteeg een speciale rechtsstatus in de vorm van een buitengerecht binnen de stadsvrijheid. Het gerecht stond gaandeweg ook wel bekend als Tollesteeg, Stolsteeg en tot 1830 Klein Kovelswade. Daarnaast was Tolsteeg gunstig gelegen aan een knooppunt van waterwegen dat wordt gevormd door de Stadsbuitengracht, Oudegracht, Kromme Rijn en Vaartsche Rijn. Net als in de noordelijke voorstad Bemuurde Weerd vestigde zich in Tolsteeg in de middeleeuwen (brandgevaarlijke) aardewerkindustrie. De Ganspoort vormde een van de buitentoegangen tot het ommuurde voorstadje Tolsteeg. Vanaf 1573 tot 1795 was Tolsteeg tevens een wijk onder deze noemer, die in de jaren erna Wijk K heette. Tussen 1816 en 1823 fungeerde Tolsteeg als zelfstandige plattelandsgemeente.

De huidige subwijk onder de naam Tolsteeg ligt in het voormalige buitengerecht; wel besloeg het gerecht een vele malen groter oppervlak. Het heeft tot kort na de Tweede Wereldoorlog (1956) geduurd voordat de woningen van de subwijk Tolsteeg werden gebouwd. Bij deze woningbouw ligt het accent op middelhoge flatbouw zonder lift, kenmerkend voor de architectuur van de wederopbouw.

Geografie huidige subwijk[bewerken]

De subwijk ligt tussen de Vaartsche Rijn in het westen, de Watervogelbuurt in het noorden, de Waterlinieweg in het oosten en ten noorden van Hoograven. Bij afrit Hoograven wordt Tolsteeg ontsloten via de Ring Utrecht. Buslijn 8 van U-OV biedt een directe verbinding met Utrecht CS, Hoograven en Utrecht Lunetten.

Uitzicht over Tolsteeg in oostelijke richting

Belangrijkste kenmerken[bewerken]

Net als in Oud Hoograven zijn er in Tolsteeg met name koopflats en rijtjeshuizen in de vrije sector. De stedenbouwkundige opzet van de subwijk bestaat grotendeels uit zogenaamde 'stempels'. Die 'stempels' zijn een oorspronkelijk idee van stedenbouwkundige Van der Stadt, die in Rotterdam en Utrecht heeft gewerkt. Het centraal gelegen Tolsteegplantsoen vormt de belangrijkste groenvoorziening en recreatievoorziening in de subwijk. Het Smaragdplein is het commerciële centrum van de buurt met winkelcentrum en wekelijkse markt.

Gerrit Rietveld heeft zijn invloed op Tolsteeg gehad door het ontwerp van de Robijnhof. Het complex bestaat uit ongeveer 14 blokken, met uiteenlopende bouwhoogtes (drie, vier en vijf lagen) en verschillende woningtypes. De open bouwblokken bevinden zich rondom groene binnenterreinen met onder andere speelplaatsen en pierenbaden. De rationele woningen waren voor die tijd licht en luchtig. Ornamenten werden achterwege gelaten.

Uitzicht over Rotsoord in noordwestelijke richting met op de achtergrond het stationsgebied van Utrecht CS.

Rotsoord[bewerken]

Rotsoord is een oud industriegebied aan de Vaartsche Rijn langs de Briljantlaan; inmiddels het laatste restant van 'industrielandschap langs het water' in Utrecht. De watertoren Heuveloord is beeldbepalend voor dit buurtje. Het betrekkelijk kleine buurtje kent toch een grote verscheidenheid aan functies. Zo staan hier arbeiderswoningen, het Dutch Design Center met meubelfabriek Pastoe, verschillende bedrijven, poppodium Tivoli de Helling en een kinderboerderij met vogelopvang.

De buurt is genoemd naar de voormalige buitenplaats Rotsoord.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties