Tolsteeg
|
|
|
 |
|
|
|
|
| Gemeente | Utrecht |
| Stadsdeel | Zuid |
| Inwoners | 3308(2010)[1] |
|
|
|
| Postcode(s) | 3523 |
Tolsteeg is een subwijk in de wijk Zuid in Utrecht, de hoofdstad van de Nederlandse provincie Utrecht. Voorheen was het eeuwenlang een buitengerecht binnen de stadsvrijheid, en tussen 1816 en 1823 een zelfstandige plattelandsgemeente. Tevens was het vanaf 1573 tot 1795 een wijk onder deze noemer, die in de jaren erna Wijk K heette.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Vanuit de middeleeuwen was de Tolsteeg (vroeger ook Tollesteeg, Stolsteeg en tot 1830 Klein Kovelswade) een buitengerecht in de stadsvrijheid. De zuidelijke toegang tot de stad verliep via de Tolsteegpoort(en). Een buitentoegang tot het gerecht was de Ganspoort. De huidige subwijk met dezelfde naam ligt in dit buitengerecht; wel besloeg het gerecht een vele malen groter oppervlak. Vanaf 1816 was Tolsteeg een zelfstandige gemeente, tot het in 1823 weer bij Utrecht werd gevoegd.
Het heeft tot kort na de Tweede Wereldoorlog (1956) geduurd voordat de woningen van Tolsteeg werden gebouwd. Bij deze woningbouw ligt het accent op middelhoge flatbouw zonder lift, kenmerkend voor de architectuur van de wederopbouw.
-
De Vaartsche Rijn in Utrecht, gezien in de richting van de binnenstad, met links en rechts respectievelijk de Westerkade en Oosterkade.
-
18e-eeuwse boerderij die voorheen buiten de stadsmuren lag in Tolsteeg.
-
De Tolsteegpoort rond 1670.
-
De stad Utrecht en stadsvrijheid in een kaart uit 1708. Geheel rechts in de kaart in lichtrode kleur het gerecht Tolsteeg.
[bewerken] Geografie huidige subwijk
De subwijk ligt tussen de Vaartsche Rijn in het westen, de Watervogelbuurt in het noorden, de Waterlinieweg in het oosten en ten noorden van Hoograven. Bij afrit Hoograven wordt Tolsteeg ontsloten via de Ring Utrecht. Buslijnen 6 en 8 van het GVU bieden een directe verbinding met Utrecht CS, Hoograven en Utrecht Lunetten.
[bewerken] Belangrijkste kenmerken
Net als in Oud Hoograven zijn er in Tolsteeg met name koopflats en rijtjeshuizen in de vrije sector. De stedenbouwkundige opzet van de subwijk bestaat grotendeels uit zgn. 'stempels'. Die 'stempels' zijn een oorspronkelijk idee van stedenbouwkundige Van der Stadt, die in Rotterdam en Utrecht heeft gewerkt. Het centraal gelegen Tolsteegplantsoen vormt de belangrijkste groenvoorziening en recreatievoorziening in de subwijk. Het Smaragdplein is het commerciële centrum van de buurt met winkelcentrum en wekelijkse markt.
Gerrit Rietveld heeft zijn invloed op Tolsteeg gehad door het ontwerp van de Robijnhof en de Smaragdhof. Elk complex bestaat uit ongeveer 14 blokken, met uiteenlopende bouwhoogtes (drie, vier en vijf lagen) en verschillende woningtypes. De open bouwblokken bevinden zich rondom groene binnenterreinen met onder andere speelplaatsen en pierenbaden. De rationele woningen waren voor die tijd licht en luchtig. Ornamenten werden achterwege gelaten.
[bewerken] Rotsoord
Rotsoord is een oud industriegebied aan de Vaartsche Rijn langs de Briljantlaan; inmiddels het laatste restant van 'industrielandschap langs het water' in Utrecht. De watertoren Heuveloord is beeldbepalend voor dit buurtje. Het betrekkelijk kleine buurtje kent toch een grote verscheidenheid aan functies. Zo staan hier arbeiderswoningen, het Dutch Design Center met meubelfabriek Pastoe, verschillende bedrijven, poppodium Tivoli de Helling, de thuisbasis van Harley Davidsson Club Utreg en een kinderboerderij met vogelopvang.
[bewerken] Bokkenbuurt
De Bokkenbuurt is een klein buurtje dat tussen Tolsteeg en Lunetten in ligt. Het is één van de vernieuwde buurten die in de zogenaamde tweede saneringsstroom tot stand zijn gekomen. Na de sloop van zo'n 80 woningen omstreeks 1979, verrezen ruim honderd nieuwe eengezinswoningen. Dit kleine buurtje heeft haar eigen karakter steeds behouden.
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
