Tomás Bretón

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tomás Bretón
Tomás Bretón
Tomás Bretón
Algemene informatie
Volledige naam Tomás Bretón Hernández
Geboren 29 december 1850
Overleden 2 december 1923
Land Vlag van Spanje Spanje
Werk
Genre(s) Klassiek
Beroep Componist, muziekpedagoog, dirigent, violist, pianist
Instrument(en) viool, piano
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Tomás Bretón Hernández (Salamanca, 29 december 1850Madrid, 2 december 1923) was een Spaans componist, muziekpedagoog en dirigent.

Levensloop[bewerken]

In 1864 ging hij naar Madrid, om opgeleid te worden tot violist, pianist en componist aan het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid, bij Pascual Emilio Arrieta y Corera en Felipe Pedrell. Terzelfder tijd was hij in functie als dirigent en componist, van het orkest van het Circo Ecuestre del Price. In 1872 won hij, samen, met Ruperto Chapi y Lorenta de eerste prijs voor compositie, in een competitie uitgaande van het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid.

Vervolgens was hij ook werkzaam als violist in het orkest van de Sociedad de Conciertos, opgericht in 1866 door Francisco Asenjo Barbieri en het Teatro de la Zarzuela. Hij richtte een orkest op genaamd Unión Artistico Musical, al gauw omgedoopt in Los Macabres, vanwege de Danse Macabre van Camille Saint-Saëns die bij het eerste optreden uitgevoerd werd. Al doende maakte hij zich de nodige ervaring eigen, die hem later als dirigent van pas zou komen. Zijn eerste opera Guzman el bueno (Madrid, 1875) en ook zijn volgende Los amantes de Teruel (Madrid, 1889) werden weinig enthousiast ontvangen, maar tenslotte kreeg hij erkenning met zijn zarzuela La verbena de la paloma (Madrid, 17 februari 1894).

Uiteindelijk werd hij professor en directeur van het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid en directeur van het Orquestra de la Sociedad de Conciertos.

Composities[bewerken]

Werken voor orkest[bewerken]

  • Symfonie nr. 1
  • Symfonie nr. 2 in es klein
  • 1905 Música del lenguaje del Quijote prologo del conferencia leída en el salón teatro del conservatorio de música y declamación el día 18 de Mayo de 1905 professor José María Fernández de Valderrama
  • Seis poesias de Gustavo A. Becquer
  • 1916 Salamanca, symfonisch gedicht
  • 1917 Eligia y Añoranza
  • Concert in a klein, voor viool en orkest (opgedragen aan: Pablo de Sarasate)
  • Escenas andaluzas, Saeta religiosa-saeta
  • Escenas andaluzas Polo gitanto (2e versie)

Werken voor banda (harmonieorkest)[bewerken]

  • Fantasia uit «La Verbena de la Paloma»
  • Escenas andaluzas
    1. Prozeción
    2. Zapateado
  • Jota uit «La Dolores»
  • En la Alhambra - Serenata

Oratoria[bewerken]

  • El Apocalipsis, oratorium

Muziektheater[bewerken]

Zarzuelas[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1874 El alma en un hilo 2 aktes 22 mei 1874, Madrid, Teatro de la Zarzuela Pedro Ponce en Juan Carranza
1874 Los dos caminos 1 akte 1 augustus 1874, Madrid, Teatro del Prado Calisto Navarro
1874 Los Dos leones; samen met: Manuel Nieto 2 aktes 30 november 1874, Madrid, Teatro Romea Salvador María Granés en Calisto Navarro
1874 El bautizo de Pepín; samen met: José Vicente Arche 1874, Madrid, Teatro de la Zarzuela Eloy Perillán y Buxó
1875 Por un cantar juguete 1 akte 8 januari 1876, Madrid, Teatro Romea Alejandro Vidal y Díaz
1875 El Noventa y tres 1 akte 14 augustus 1875, Madrid, Teatro de la Bolsa Calixto Navarro en Marcial Morano y Serrano
1875 Un chaparrón de maridos 1 akte 26 juni 1895, Madrid, Jardines del Teatro Buen Retiro Rafael María Liern en Anselmo Pilá
1875 El inválido 1 akte 11 juli 1875, Madrid, Teatro Romea Calixto Navarro
1875 María; samen met: Bernardino del Valle 2 aktes 6 oktober 1875, Madrid, Teatro Romea Calisto Navarro
1875-1876 Por un cantar 1 akte 8 januari 1876, Madrid, Teatro Romea Alejandro Vidal y Diaz
1876 El capitán Mendoza 2 aktes 1876, Madrid, Teatro Instituto Luis de Olona y Gaeta
1877 Contar con la huéspeda (of: Locuras madrileñas) - in samenwerking met: Joaquín Valverde Durán en Federico Chueca y Robres 22 juli 1877, Madrid, Teatro Novedades Luis Pérez
1877 ¡Cuidado con los estudiantes! 1 akte 1877, Madrid Augusto E. Mádan y García
1877 Novio, padre y suegro 2 aktes 1877, Madrid Augusto E. Mádan y García
1877 Estudiantes y alguaciles 1 akte 18 juni 1877, Madrid, Jardines del Teatro Buen Retiro Augusto E. Madan y García
1877 Bonito país; samen met: Federico Chueca y Robres en Joaquín Valverde Durán 25 augustus 1877, Madrid, Teatro Apolo Luis de Santana, Rafael María Liern
1878 El campanero de Begoña 3 aktes 18 oktober 1878, Madrid, Teatro de la Zarzuela Mariano Pina Bohigas
1879 Corona contra corona 3 aktes 5 november 1879, Madrid, Teatro de la Zarzuela Calixto Navarro
1880 Las señoritas de Conil 1 akte 31 juli 1880, Madrid, Teatro Buen Retiro Rafael Leopoldo Palomino de Guzmán
1881 Los amores de un príncipe 3 aktes 18 maart 1881, Madrid, Teatro Apolo José Sala Julién en Ramiro Sirgue
1886 Vista y sentencia; samen met: Tomás González 1 akte 5 december 1886, Madrid, Teatro Martín Salvador María Granés en Calixto Navarro
1890 El caballo del señorito 1 akte 20 december 1901, Madrid, Teatro Apolo Ricardo de la Vega
1894 La Verbena de la Paloma 1 akte, 3 scènes 17 februari 1894, Madrid, Teatro Apolo Ricardo de la Vega
1894-1895 El domingo de Ramos 1 akte 31 januari 1895, Madrid, Teatro Apolo Miguel Echegaray
1895 Al fín se casa la Nieves (of: Vámonos a la Venta del Grajo) 1 akte 26 november 1895, Madrid, Teatro Apolo Ricardo de la Vega
1896 Botín de guerra 1 akte 31 december 1896, Madrid, Teatro de la Zarzuela Eusebio Sierra
1897 El guardia de Corps 1 akte 9 november 1897, Madrid, Teatro Comedia Mariano Vela y Maestre en Carlos Servet y Fortuny
1898 El puente del diablo 1 akte 1898, Madrid Mariano Vela y Maestre en Carlos Servet y Fortuny
1898 El reloj de cuco 1 akte 29 februari 1898, Madrid, Teatro Apolo Manuel de Labra en Enrique Ayuso
1899 La cariñosa 1 akte 15 december 1899, Madrid, Teatro de la Zarzuela José Jackson Veyán
1899 El clavel rojo 3 aktes 1 april 1899, Madrid, Teatro Circo Parish Guillermo Perrín en Miguel de Palacios
1900 La herencia de Wagner prolog Cipriano Martínez Rücker
1900-1901 Covadonga 3 aktes 22 januari 1901, Madrid, Teatro Circo Parish Marcos Zapata, Savio Valenti Calveto en Eusebio Sierra
1902 La bien plantá 1 akte 29 oktober 1902, Madrid, Teatro Eslava Mariano de Vela y Maestre en Carlos Servet Fortuny
1906 El certamen de Cremona 1 akte 3 november 1906, Madrid, Teatro de la Zarzuela Carlos Fernández Shaw
1908 ¡Ya se van los quintos, madre! 1 akte 18 juli 1908, Madrid, Gran Teatro Alfonso Benito Alfaro
1909 Piel de oso 1 akte 27 maart 1909, Madrid, Teatro Cómico Joaquín López Barbadillo en Ángel Custodio
1911 Las percheleras 1 akte 4 december 1912, Madrid, Teatro Apolo Miguel Mihura en Ricardo González del Toro
1914 Los husares del Zar (ook: Los capitanes del zar) 1 akte en 3 scènes R. Camps en Mario López Avilés en Juan Manuel Meana López

Opera's[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1874 El viaje de Europa 2 aktes Feliú y Codina
1875 Guzmán el bueno 1 akte 1875, Madrid, Teatro Apolo Antonio Arnao
1877 Huyendo de ellas 2 aktes
1886 El grito en el cielo 1 akte Calisto Navarro
1888 Bal masqué 1 akte Strauss en Bretón
1889 Los Amantes de Teruel prolog en 4 aktes Francisco López gebaseerd op en tragedie van Juan Eugenio Hartzenbusch "Temporada"
1895 La Dolores 3 aktes 16 maart 1895, Madrid, Teatro de la Zarzuela Tomás Bretón gebaseerd op een verhaal van José Feliu y Codina
1899 El clavel rojo 3 aktes Guillermo Perrín en Miguel de Palacios
1900 Covadonga 3 aktes Marcos Zapata en Eusebio Sierra
1902 Farinelli 3 aktes en proloog Juan Antonio Cavestany
1906 El sueño de Regina 1 akte Manuel Linares Rivas
1911 Las percheleras 1 akte Mihura en González del Toro
1913 Tabaré 3 aktes 1913, Buenos Aires van de componist
1914 Don Gil 3 aktes Tomás Luceño
 ? El barberillo de Orán 3 aktes Rafael María Liern

Operette[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1914 Las cortes de amor (of: El trovador Lisardo) 3 aktes Jacinto Soriano

Musical[bewerken]

Voltooid in Titel Aktes Première Libretto Verdere liedteksten Choreografie
1914 La guitarra del amor 1 akte Guillermo Perrín en Antonio de Palacios

Kamermuziek[bewerken]

  • 1900 Cuarteto en Re mayor (D groot), voor strijkkwartet
  • 2 verdere strijkkwartetten
  • Pianotrio in e mineur
  • Solo de trompeta, voor trompet in c en piano

Werken voor piano[bewerken]

  • En la Alhambra, serenade
  • La odalisca - capricho oriental
  • Marcha fúnebre a la memoria del Rey D. Alfonso XII, voor twee piano's (vierhandig)

Publicaties[bewerken]

  • Jacinto Torres Mulas: Diario (1881-1888) van Tomás Bretón edición, estudio e índice de Jacinto Torres Mulas Madrid. Acento, Fundación Caja de Madrid, 1995. 847 p.
  • Víctor Sánchez: Tomás Bretón - un músico de la Restauración. Madrid. ICCMU, 2002. 525 p.
  • Isabel Lozano, Susana Rodríguez, Jacinto Torres Mulas: Tomás Bretón - archivo personal, inventario. Madrid. Biblioteca Nacional, 2001. 83 p.
  • José Miguel Barberá Soler: Tomás Bretón y los conciertos de la Alhambra, En la cub., además: La música en el Corpus granadino (1887-1914), Granada : Comares, 1999. 269 p.