Tonalpohualli

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Pagina 11 refereert aan de Codex Magliabechiano, en toont vier dag symbolen van de tonalpohualli: Vuursteen/Mes, Regen, Bloem, en Kaaiman/Krokodil (cipactli), met Spaanse beschrijvingen. Zie hoe erg het regensymbool op Tlaloc lijkt, de Azteekse god van de regen en vruchtbaarheid.

De tonalpohualli, een Nahuatl woord dat "telling van de dagen" betekent, is een heilige periode van 260 dagen (vaak benoemd als "jaar") binnen het Pre-Columbiaanse Mesoamerica, met name onder de Azteken. Deze kalender periode kent geen zon noch maan, maar bestaat eerder uit 20 trecena, of 13 dagenperiodes. Elke trecena wordt gewijd aan en staat onder toezicht van verschillende goden.

De oorsprong is onbekend dit valt voor een deel toe te schrijven aan de zuivere antiquiteit van de tonalpohualli. Er zijn verscheidenen theorieën voor deze unieke kalenderperiode: dat het de cyclus van Venus vertegenwoordigt, dat het de menselijke zwangerschapsperiode vertegenwoordigt, of dat het het aantal dagen tussen 12 augustus en 30 april vertegenwoordigt wanneer de zon niet in de lucht is in de tropische laaglanden. Anderzijds stellen sommige geleerden voor dat tonalpohualli helemaal niet gebaseerd is op een natuurlijk fenomeen, maar eerder op totalen van 13 en 20, beide belangrijke getallen in Mesoamerica.

De andere belangrijk Azteekse kalender, xiuhpohualli, is een zonnekalender, die op 18 maanden van 20 dagen wordt gebaseerd. Een xiuhpohualli werd aangewezen door de naam van zijn eerste tonalpohualli dag. Bijvoorbeeld, Hernan Cortes ontmoet Motecuhzoma II op dag 8 wind in jaar 1 riet (of 8 november, 1519 in juliaanse kalender).

De xiuhpohualli en de tonalpohualli vallen iedere 52 jaar samen. Het "jaar" 1 Riet was de 13e in die 52 jaar cyclus.

[bewerken] Dagtekens

In de Azteekse kalender zijn er twintig dagtekens.

Nahuatl naam	Uitspraak (IPA)	Nederlandse vertaling	Richting
Cipactli	[[siˈpaktɬi]]^?	krokodil Alligator Kaaiman Watermonster	Oost
Ehecatl	[[eʔˈeːkatɬ]]^?	Wind	Noord
Calli	[[ˈkalli]]^?	Huis	West
Cuetzpalin	[[kʷetsˈpalin]]^?	Hagedis	Zuid
Coatl	[[ˈkoː(w)aːtɬ]]^?	Slang	Oost
Miquiztli	[[miˈkistɬi]]^?	Dood	Noord
Mazatl	[[ˈmasaːtɬ]]^?	Hert	West
Tochtli	[[ˈtoːtʃtɬi]]^?	Konijn	Zuid
Atl	[[aːtɬ]]^?	Water	Oost
Itzcuintli	[[itsˈkʷintɬi]]^?	Hond	Noord
Ozomatli Ozomahtli	[[osoˈmaʔtɬi]]^?	Aap	West

Nahuatl naam	Uitspraak (IPA)	Nederlandse vertaling	Richting
Malinalli	[[maliːˈnalli]]^?	Gras	Zuid
Acatl	[[ˈaːkatɬ]]^?	Riet	Oost
Ocelotl	[[oˈseːloːtɬ]]^?	Jaguar	Noord
Quauhtli Cuauhtli	[[ˈkʷaːwtɬi]]^?	Arend	West
Cozcaquauhtli Cozcacuauhtli	[[koːsaˈkʷaːwtɬi]]^?	Gier	Zuid
Ollin Olin	[[ˈoliːn]]^?	beweging Aardbeving	Oost
Tecpatl	[[ˈtekpatɬ]]^?	Vuursteen Mes	Noord
Quiahuitl Quiyahuitl	[[kiˈ(j)awitɬ]]^?	Regen	West
Xochitl	[[ʃoːtʃitɬ]]^?	Bloem	Zuid