Toon Hermans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Toon Hermans
Profiel Toon Hermans in stadsschouwburg Maastricht.
Achtergrondinformatie
Volledige naam Antoine Gerard Theodore Hermans
Geboren 17 december 1916
Overleden 22 april 2000 (83 jaar)
Geboorteland Nederland
Muziekportaal

Antoine Gerard Theodore (Toon) Hermans (Sittard, 17 december 1916 — Nieuwegein, 22 april 2000) was een bekend Nederlands cabaretier, zanger, kunstschilder en dichter. Met Wim Kan en Wim Sonneveld wordt hij gerekend tot "de Grote Drie", de drie grootste Nederlandse cabaretiers van de generatie vlak na de Tweede Wereldoorlog.

Inhoud

[bewerk] Zijn kunst

Bekendheid kreeg Hermans door zijn formule van de onemanshow, een cabaretvoorstelling door één man uitgevoerd (weliswaar geruggensteund door een paar muzikanten), wat hij als eerste in het Nederlandse taalgebied heeft aangedurfd (Wim Sonneveld, Wim Kan en latere generaties zijn hem daarin gevolgd). Groot succes op de scène had hij met zijn 'typetjes' en zijn verbluffend gevoel voor woordspelletjes. Als schrijver en dichter valt Toon Hermans vooral op door zijn zorgzame aandacht en liefdevolle waarnemingen: gebaren, kleine gedichten (door hem versjes genoemd), kwinkslagen. Veel versjes van hem zitten in het collectief geheugen en kwamen op wandtegeltjes te staan.

[bewerk] Biografie

Hermans kende tijdens zijn leven verschillende tegenslagen. Hij ondervond in zijn jeugd de ontberingen die volgden op de Eerste Wereldoorlog, de economische crisis van de jaren dertig (hij behoorde tot een bankiersfamilie) en de Tweede Wereldoorlog gevolgd door de noodzakelijke wederopbouw. De bank van zijn vader ging failliet en niet veel later stierf deze. Ten gevolge hiervan waren Toon en zijn broers straatarm. Toon ging zich toen bezighouden met het schrijven van sinterklaasgedichten voor een speelgoedwinkel. Op jonge leeftijd schreef hij zijn eerste revue, die al snel helemaal uitverkocht was. Dankzij de kaartverkoop had hij ineens weer genoeg geld om in het onderhoud van zichzelf en van zijn moeder en broers te voorzien.

Zo werd hij in zijn streek (rondom Sittard in Nederlands Limburg) groot in carnavalkringen. Zijn eerste onemanshow dateert van 1958 en doordat die op 12 april op tv kwam, werd hij van de ene dag op de andere nationaal bekend (hoewel toen nog niet zoveel mensen tv hadden). Zijn populariteit piekte tussen 1966 en 1974. Een uitgebreide poging in die jaren, om met een Engelstalige show in Broadway aan de slag te gaan bleek echter tot mislukken gedoemd.

Hij was gehuwd met Rietje, en verhuisde rond 1970 met haar naar Maastricht en later naar Amsterdam. Toon heeft veel liedjes geschreven voor deze liefde van zijn leven, waaronder "Lente me". Rietje kreeg echter kanker en Hermans heeft vaak zijn tournees afgezegd, om bij haar te zijn. Nadat Rietje was overleden in 1990, had hij veel moeite met het brengen van zijn liefdesliedje en barstte hij bij sommige voorstellingen zelfs in tranen uit tijdens de opvoering van "Lente me."

Met Rietje had Toon drie zoons, waarvan hij er een, Maurice, herhaaldelijk in zijn show liet figureren, waardoor het dan geen one-man show meer was.

In 1993 trad hij weer op in Carré met een show waarin hij voor de pauze liedjes zong (een "tour de chant") en na de pauze conferences bracht. In 1996 stond Hermans voor het laatst op het toneel.

Na een hersenoperatie in 1998 werkte Hermans in 2000 met een bevriende pianist aan een nieuwe cd. In april van datzelfde jaar is hij overleden; het album Als de liefde niet bestond is postuum uitgebracht.

In 2003 verscheen het verzameld werk van Toon in een cd-box, die het jaar erna de Edison heeft gekregen voor de categorie historische uitgave. In 2005 verscheen zijn volledige oeuvre - voor zover in televisie-archieven bewaard gebleven - op dvd.

[bewerk] Andere kunstvormen

Toon Hermanshuis in Venlo
Toon Hermanshuis in Venlo

Naast zijn theaterwerk en gedichten was Hermans ook kunstschilder. Dit deed hij puur ter ontspanning en hij wilde hier eigenlijk nooit mee op de voorgrond treden. Hij heeft daarom bijna nooit zijn schilderijen geëxposeerd. In november 2004 is er een openbare veiling geweest van een deel van zijn schilderijen en deze bracht een onverwachte som van meer dan € 600.000 op. Dit bedrag ging voor het grootste deel naar de stichting Toon Hermans Huis, een door Hermans opgerichte organisatie voor de opvang van kankerpatiënten en hun familie.

In 2003 heeft een kalligrafiegroep uit de IJmond een recordpoging gedaan door het grootste kalligrafische werkstuk ter wereld te vervaardigen en te bundelen in boekvorm. Het boek bestaat uit ruim 7400 A4-pagina's met daarop gekalligrafeerde teksten van Toon Hermans. De Stichting Toon Hermans BV heeft toestemming verleend om de teksten te gebruiken. De pagina's zijn aan elkaar geplakt zodat een harmonica-boek is ontstaan van ruim 2 meter hoog. Het weegt 55 kilo en is uitgelegd zeker 2 kilometer lang. Er is 5 km plakband en 3 liter inkt in verwerkt. Hierbij was ook Maurice Hermans, Hermans' zoon, betrokken.

Enige jaren na Hermans' dood is er tijdens een verbouwing in een huis in de Sittardse Paardenstraat nog een zelfportret van hem aangetroffen. Hij had dit vermoedelijk gemaakt voor een daar destijds woonachtig vriendinnetje.

Zijn standbeeld staat voor de Sittardse schouwburg.

[bewerk] Een keuze uit zijn werk

[bewerk] Versjes

  • Lief bijtje sprak de bij
  • Sterven doe je niet ineens
  • Een Vriend
  • De man van Nazareth
  • Konijntjes
  • Horzel
  • Treurwilg
  • Impasse
  • De Tuinman

[bewerk] Liedjes

  • Ballonnetje
  • Mien waar is m'n feestneus (Carnavalskraker 4 weken op 1)
  • Mediterrannée
  • Jacqueline
  • 24 rozen
  • Sien laat eens zien
  • Vader gaat op stap
  • Het leven is een bitterbal
  • Wat ruist er door het struikgewas
  • Dit is een plek om lief te hebben
  • Café Biljart
  • Vier maten glimlach of Appels op de tafelsprei
  • Marie
  • Lente me

[bewerk] Conferences

  • De stoel - De stoel waar zijn zuster op gezeten had (1958)
  • De sprekert (1958)
  • De voorzitter opent (1958)
  • De tent (1958)
  • De auditie: Duif is dood! (1958) (stem Jack Bemelmans: Dik Binnendijk)
  • High Society of "Leg neer die bal" (1965)
  • Snieklaas (1974)
  • De musicus of "Strinzelthal" (1973)
  • De ornitholoog (1980)
  • De tennisracket (1980) (waarbij hij minutenlang wacht tot iemand een tennisracket voor hem gehaald heeft. Dit is één van zijn beroemdste en vaakst op tv herhaalde momenten. Veel cabaretiers, zoals Youp van 't Hek bewonderen de wijze waarop hij tijdens deze conference door volslagen niets te doen toch het publiek aan het lachen brengt.)
  • De voorzitter van "Ons Genoegen" (1993)
  • De auditie: Wat ruist er door het struikgewas (stem Jack Bemelmans: Dik Binnendijk)

[bewerk] Trivia

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Externe links

Wikiquote Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Toon Hermans.
 
Persoonlijke instellingen
in andere talen