Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg

De "Top 100 van de Nederlandse monumenten" is een rangschikking van rijksmonumenten in Nederland, vastgelegd in 1990 door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (thans Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).

De Top 100 was een selectie uit de monumenten die gerechtigd zijn tot het voeren van het internationaal kenteken behorende bij de Conventie van Den Haag van 1954 (het bekende blauw-witte schildje, ook wel bekend als UNESCO-schildje), en was onderdeel van het toenmalige beleid voor cultuurbescherming in buitengewone omstandigheden. De lijst had niets te maken met de UNESCO-lijst van Werelderfgoed.

De gebouwen op de lijst konden extra beveiligingsmaatregelen verwachten in het kader van het beleid. Deze maatregelen zijn met het stoppen van het cultuurbeschermingsbeleid niet meer van toepassing.

Het jongste gebouw op de lijst is de Van Nellefabriek te Rotterdam uit 1931. Nadien zijn er ook Top-100-lijsten van nieuwere gebouwen opgesteld, uit de wederopbouwperiode. In 2007 is een lijst vastgesteld met gebouwen uit de jaren 1940-1958 en in 2013 van monumenten uit de periode 1959-1965.

Bij de onderstaande Top 100 hoort ook nog een lijst van het belangrijkste glas in lood, luidklokken en orgels (top 10-lijsten)

Lijst (alfabetisch naar plaats)

Object	Jaar	Plaats	Provincie	Afbeelding
Sint-Bavokerk	1220 1220	Aardenburg	ZE
Kasteel Amerongen	1676	Amerongen	UT
American Hotel	1900	Amsterdam	NH
Beurs van Berlage	1903	Amsterdam	NH
Deutzenhofje	1694	Amsterdam	NH
Hoofdpostkantoor	1899	Amsterdam	NH
Huis met de Hoofden	1622	Amsterdam	NH
Museum Amstelkring	1663	Amsterdam	NH
Oude Kerk	1300	Amsterdam	NH
Paleis op de Dam	1655	Amsterdam	NH
Portugees-Israëlietische Synagoge	1675	Amsterdam	NH
Rijksmuseum Amsterdam	1885	Amsterdam (Zuid)	NH
Scheepvaarthuis	1916	Amsterdam	NH
Spaarndammerplantsoen	1920	Amsterdam (West)	NH
Trippenhuis	1662	Amsterdam	NH
Paleis Het Loo	1685	Apeldoorn	GE
Nicolaïkerk	1225	Appingedam	GR
Landhuis De Schaffelaar	1852	Barneveld	GE
Boerderij Tusschenlanen	1661	Bergambacht	ZH
Markiezenhof	1532	Bergen op Zoom	NB
Grote of Onze Lieve Vrouwekerk	1410	Breda	NB
Kasteel van Breda van de KMA	1538	Breda	NB
Cottessen 5	1500 16e eeuw	Cottessen	LI
Kasteel Middachten	1697	De Steeg	GE
Kasteel Twickel	1500 16e-19e eeuw	Deldeneresch	OV
Nieuwe Kerk /Praalgraf Willem van Oranje	1621	Delft	ZH
Sint Agathaklooster	1400	Delft	ZH
Agnetapark	1885	Delft	ZH
Grote of Lebuïnuskerk	1000 11e eeuw	Deventer	OV
Stadhuis van Deventer	1694	Deventer	OV
Slangenburg	1600 17e eeuw	Doetinchem	GE
Grote of Onze Lieve Vrouwekerk	1542	Dordrecht	ZH
Kasteel Eijsden	1635	Eijsden	LI
Westerkerk	1542	Enkhuizen	NH
Stadhuis van Enkhuizen	1688	Enkhuizen	NH
Planetarium Eise Eisinga	1768	Franeker	FR
Stadhuis van Franeker	1500 16e eeuw	Franeker	FR
Stoomgemaal Mastenbroek	1856	Genemuiden	OV
Sint Janskerk / Goudse glazen	1500	Gouda	ZH
Naaierstraat 6	1527	Gouda	ZH
Hampoort	1688	Grave	NB
Trompenburgh	1672	's-Graveland	NH
Binnenhof, Buitenhof, Gevangenpoort	1250	's-Gravenhage	ZH
Haagse Passage	1885	's-Gravenhage	ZH
Huis ten Bosch	1645	's-Gravenhage	ZH
Panorama Mesdag	1881	's-Gravenhage (Scheveningen)	ZH
Nieuwe Kerk	1656	's-Gravenhage	ZH
Oud-Katholieke Kerk	1772	's-Gravenhage	ZH
Teresia van Avilakerk	1841	's-Gravenhage	ZH
Huis Schuylenburch	1715	's-Gravenhage	ZH
Nirwana-flat	1930	's-Gravenhage	ZH
Papaverhof	1921	's-Gravenhage	ZH
Mauritshuis	1633	's-Gravenhage	ZH
Korenbeurs	1865	Groningen	GR
Torenmolen Gronsveld	1623	Gronsveld	LI
Paviljoen Welgelegen	1789	Haarlem	NH
Teylers Museum	1780	Haarlem	NH
Grote Kerk - koorbanken en -hek	1515	Haarlem	NH
Gemaal De Cruquius	1849	Haarlemmermeer(Cruquius)	NH
Museum Bisdom van Vliet	1877	Haastrecht	ZH
Mijnmonument Oranje Nassau 1	1899	Heerlen	LI
Kathedrale Basiliek van Sint Jan	1250	's-Hertogenbosch	NB
Sint-Gerlachuskerk	1725	Houthem	LI
Villa Henny	1919	Huis ter Heide	UT
Toren Hervormde Kerk IJsselstein	1535	IJsselstein	UT
Stadhuis van Kampen	1400 15e eeuw	Kampen	OV
Abdij Rolduc	1104	Kerkrade	LI
Sint Annahofje	1300 14e eeuw	Leiden	ZH
d'Heesterboom	1804	Leiden	ZH
Bibliotheca Thysiana	1655	Leiden	ZH
Ir. D.F. Woudagemaal	1918	Lemmer	FR
Sint-Salviuskerk	1000	Limbricht	LI
Hervormde Kerk	1200	Loppersum	GR
Spaans Gouvernement	1330	Maastricht	LI
Helpoort	1230	Maastricht	LI
Onze Lieve Vrouwebasiliek	1000	Maastricht	LI
Sint Servaesbasiliek	1000	Maastricht	LI
Stadhuis van Maastricht	1662	Maastricht	LI
Oostkerk	1647	Middelburg	ZE
Boerderij De Eenhoorn	1682	Middenbeemster	NH
Zandstraat 5, boerderij	1800	Moergestel	NB
Binnendijk 3, boerderij	1676	Nieuw- en Sint Joosland	ZE
Jachthuis Sint-Hubertus	1920	Otterlo	GE
Basiliek H.H. Agatha en Barbara	1880	Oudenbosch	NB
De Meesterkok E 96, boerderij	1500 16e eeuw	Ratum	GE
Poort fort Rammekens	1547	Ritthem	ZE
Munsterkerk	1200 13e eeuw	Roermond	LI
Van Nellefabriek	1931	Rotterdam	ZH
Justus van Effencomplex	1921	Rotterdam	ZH
Witte Huis	1898	Rotterdam	ZH
De Kiefhoek	1929	Rotterdam (Zuid)	ZH
Kasteel Rosendael - schelpengalerij	1722	Rozendaal	GE
Vinkenbaan 14	1911	Santpoort-Zuid	NH
Koninklijk Paleis	1650	Soestdijk	UT
Voormalige villa Rams Woerthe	1899	Steenwijk	OV
Klooster Ter Apel	1465	Ter Apel	GR
Stiftskerk	1100 12e eeuw	Thorn	LI
Domtoren	1382	Utrecht	UT
Rietveld Schröderhuis	1924	Utrecht	UT
Kerkenkruis	1000 11e-12e eeuw	Utrecht	UT
Kruitmolen	1804	Valkenburg	LI
Station Valkenburg	1853	Valkenburg	LI
Kasteelruïne	1040	Valkenburg	LI
Stadhuis van Veere	1474	Veere	ZE
Kasteel Duivenvoorde	1631	Voorschoten	ZH
Martinuskerk en -toren	1456	Weert	LI
Stadhuis van Weesp	1776	Weesp	NH
Raadhuis	1776	Westzaan	NH
Torenmolen Zeddam	1451	Zeddam	GE
Huis De Haan	1300 14e eeuw	Zierikzee	ZE
Noordhavenpoort en Zuidhavenpoort	1500 16e eeuw	Zierikzee	ZE
Stadhuis	1300 14e eeuw	Zierikzee	ZE
Sint-Walburgskerk -librije	1564	Zutphen	GE
Sassenpoort	1400 15e eeuw	Zwolle	OV

Bronnen, noten en/of referenties Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten (2006)