Tramlijn Drachten - Groningen

Philipslijn Tramlijn Drachten - Groningen
Totale lengte	43 km
Spoorwijdte	normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door	NTM
Geopend	1913
Gesloten	1985
Geëlektrificeerd	nee
Aantal sporen	1
Havenspoor Philips tramlijn van Heerenveen opgebroken 0 Drachten tramlijn naar Veenwouden opgebroken Folgeren N31 Drachtstercompagnie Luchtenveld grens Friesland - Groningen Nieuw-Trimunt A7E22 Marum-West Marum-Oost Coöperatie Centrale Groningen Nuis CLV Tolbert Leek grens Groningen - Drenthe Roden Peizerdiep Peize Eelderdiep grens Drenthe - Groningen A7E22 Veiling Eendracht Groningen NTM rangeerbundel buiten gebruik lijn van Harlingen Haven lijn van Delfzijl Noord-Willemskanaal 43 Groningen lijn naar Nieuweschans lijn naar Meppel

De tramlijn Drachten - Groningen, ook wel de 'Philipslijn' genoemd, was een in 1913 door de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) aangelegde tramlijn. De 43 kilometer lange tramlijn verbond Groningen via Roden, Leek en Marum met Drachten.

In Drachten sloot de lijn aan op de tramlijnen naar Veenwouden en Heerenveen. In 1947 nam NS de tramweg over van NTM; in 1948 de exploitatie, waarbij tevens het personenvervoer gestaakt werd. In 1949 nam NTM de lijn over van NS, in 1956 nam NS de lijn weer over. Toen werd de kilometeraanduiding omgedraaid en was het nulpunt in Groningen.

De Philipsfabriek in Drachten toonde interesse in de tramlijn als transportroute voor de levering van goederen (de Philipsfabriek werd in 1951 in het kader van de werkgelegenheid in Drachten opgericht). Er werd ten noorden van Drachten een verbindingsspoor aangelegd die aansloot op de tramlijn. Philips was op het laatst de enige klant van NS op deze verbinding.

Opheffing van de lijn

• Het goederenvervoer vond plaats tot 1985. Daarna is de lijn buiten gebruik gesteld en vervolgens in 1988 volledig opgebroken.
• 1985: Op 27 april en 30 april, Koninginnedag werd een afscheidsrit met als bijnaam Smallingerland Express gehouden door de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en Tramwegwezen (NVBS). Er werd gereden met twee Wadlopers (type 3200). Dit waren de laatste ritten over de hele lijn naar en van Drachten. De lijn werd op 2 juni officieel gesloten.
• 1985: Op 7 juni maakte een Wadloper de allerlaatste rit over de tramlijn, nu echter tot Roden. In de trein zaten schoolkinderen die het reisje lang voor de sluitingsdatum hadden geboekt: de NS wilde de kinderen niet teleurstellen.
• Het was de laatste nog in gebruik zijnde NTM-lijn van Nederland die gesloten is.
• De lijn ging dwars door de centra van Leek (winkelstraat), Tolbert, Marum, Nuis, Niebert en Roden.
• Er zijn plannen om de lijn te reactiveren, tussen Groningen en Leek via Roden, als lightrailverbinding, of via een ander traject als de Spoorlijn Groningen - Heerenveen.
• Het fietspad van de Noorderringweg in Marum tot de Parkweg in Opende ligt op de voormalige trambaan.
• In Groningen aan de Drentselaan is de trambrug over het Omgelegde Eelderdiep in 2010 omgebouwd tot een fietsbrug.
• Tijdens een reconstructie van de Folgeren in Drachten (2008) zijn vier speciaal ontworpen spoorweglampen geplaatst om zo het verleden te laten zien.
• In 2010 is een locomotief (NS 662) naar Drachten getransporteerd. Deze staat op een tijdelijke locatie en wordt na een opknapbeurt geplaatst op het voormalige tracé van de spoorlijn. De locomotief is eigendom van de in 2011 opgerichte Stichting Spoorverleden Drachten.

Externe links

• Stichting Spoorverleden Drachten

Zie ook

• Streektramlijnen in Nederland
• Spoorlijn Groningen - Heerenveen

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• http://www.sporenplan.nl/html_nl/sporenplan/ns/ns_65/gn.html