Tramlijn Zutphen - Emmerik

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tramlijn Zutphen – Emmerik
Tramlijn Zutphen - Emmerik op de kaart
Spoorwijdte smalspoor 750 mm
Aangelegd door Tramweg Maatschappij Zutphen-Emmerik
Geopend 10 september 1902
Gesloten 31 augustus 1957
Geëlektrificeerd nee
Aantal sporen 1
Traject
BSicon .svguexKBHFaBSicon .svg Station Zutphen
uexSTRlfuexABZgr+rBSicon .svg tram naar Deventer
uexKBSTluexABZrfBSicon .svg IJsselkade
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Zutphen Houtmarkt
BSicon .svguexABZlfBSicon .svg tram naar Hengelo (Gld)
uexKBSTluexABZrfBSicon .svg Houtwal
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Baak
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Toldijk
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Hummelo
uexABZrguexABZrfBSicon .svg verbindingslijn naar Groot Zande
tram Doesburg-Doetinchem
uexHSTuexSTRBSicon .svg Langerak
uexSTRlfuexABZlgBSicon .svg tram van Arnhem - Dieren
BSicon .svguexBHFBSicon .svg Doetinchem
Tramstation Keppelseweg
BSicon .svguexABZlfBSicon .svg tram naar Gendringen - Isselburg-Anholt(D)
BSicon .svguexWBRÜCKE1BSicon .svg Oude IJssel
BSicon .svguxmKRZBSicon .svg Wijnbergen
Spoorlijn Winterswijk - Zevenaar
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Braamt
BSicon .svguexBHFBSicon .svg Zeddam
BSicon .svguexABZlfBSicon .svg tram naar Lichtenvoorde
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Lengel
BSicon .svguexBHFBSicon .svg 's Heerenberg
BSicon .svguxGRENZEBSicon .svg grens
BSicon .svguxmKRZuBHFq spoorlijn Oberhausen - Arnhem
BSicon .svguexHSTBSicon .svg Station Emmerich
BSicon .svguexABZgl+lBSicon .svg tram naar Dornick
BSicon .svguexKBSTeBSicon .svg Emmerik Haven

De tramlijn Zutphen – Emmerik liep van 1902 tot 1954 van het station in Zutphen via Hummelo, de Kruisbergse bossen, Doetinchem, Wijnbergen, Zeddam en 's Heerenberg naar Emmerik in Duitsland.

Onder meer op initiatief van de toenmalige burgemeester van Hummelo en Keppel, C.W. Vrijland, en de firma Noury & Van der Lande met vestigingen in Deventer en in Emmerik werd de Tramweg Maatschappij Zutphen-Emmerik opgericht. Het laatste bedrijf had belang bij een tramlijn tussen beide vestigingen. Met steun van deze firma is de 75 cm brede smalspoorlijn er uiteindelijk gekomen. De tramlijn van Zutphen via Doetinchem naar ’s Heerenbergh is in gebruik genomen op 10 september 1902. Bijna zeven jaar later, op 22 juni 1909, kon eindelijk het gehele ontworpen traject tot aan Emmerik in gebruik worden genomen. In Emmerik waren er problemen met de Duitse autoriteiten omtrent de te volgen route en was er weerstand tegen het plan om de tram gelijkvloers de spoorlijn Oberhausen – Arnhem te laten kruisen. Hier is een viaduct onder de spoorlijn gebouwd, zodat de verbinding naar het station en de haven er pas kwam in 1909. Het goederenvervoer liep goed met haven-aansluitingen in Zutphen en in Emmerik. Ook was er tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 veel arbeidersvervoer naar Emmerich, dat daarna niet terugkeerde.

Rijtuig ZE AB 6 bij de Stoomtram Hoorn-Medemblik, te Medemblik; 7 april 2012. Foto: Erik Swierstra.

De aansluitende lijn Zutphen – Deventer was al in 1906 ontworpen, maar kwam er pas in 1926 toen de stoomtram al op zijn retour was. Na 1929 ging het steeds slechter met de tramverbinding. Geleidelijk werd de personentramdienst Zutphen – Emmerich vervangen door autobussen. Op het traject Zutphen – Deventer bleven wel trams rijden. In 1934 reden de laatste personentrams en werden op de gehele lijn bussen ingezet. In 1940 keerde de personentrams weer terug. Maar uiteindelijk werd het personenvervoer gestaakt op 15 mei 1949. Een aantal trajecten rond Doetinchem werd nog gebruikt voor goederenvervoer. Tot 1953 reden er nog trams van Doetinchem naar 's-Heerenberg, daarna is deze lijn opgebroken. De laatste restanten van de tramlijn werden in 1954 overgenomen door de Gelderse Tramwegen (GTW). Maar op 31 augustus 1957 kwam met de sluiting van Wijnbergen – IJsselbrug en Groot Zande – Hummelo het definitieve einde van de tramlijn Zutphen – Emmerik.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties