Treindienstleider

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een treindienstleider (afgekort trdl) of procesleider (rijwegen) is een persoon die verantwoordelijk is voor het veilige verloop van het treinverkeer in een toegewezen gebied. Dit gebied wordt het verantwoordelijkheidsgebied van een treindienstleider genoemd. Het regelen van het treinverkeer doet de treindienstleider hoofdzakelijk door seinen en wissels te bedienen en zogenaamde rijwegen voor trein of rangeerbewegingen in te stellen. Een rijweg is een stuk spoorinfrastructuur dat voor de trein uit voor die trein wordt gereserveerd. In vaktaal "vastgelegd" genoemd. Vanuit de treindienstleiderspost (post T) stelt de treindienstleider de rijweg in door de beginpositie en de gewenste eindpositie in te voeren. De wissels en seinen zullen daarna automatisch de juiste stand innemen, als dat tenminste niet wordt belemmerd door spoorbezetting of een conflicterende rijweg die al eerder is ingesteld. Dit wordt het NX-systeem genoemd (eNtrance-eXit). Vroeger gebruikte de treindienstleider een groot tableau met schakelaars, maar tegenwoordig zijn de sporensituaties te zien op computermonitoren.

Andere taken van de treindienstleider zijn bijvoorbeeld: veilig regelen van de geplande en ongeplande werkzaamheden aan het spoor, rapportering van vertragingen en vertragingsredenen aan de verkeersleiding, aanspreekpunt bij calamiteiten binnen zijn/haar verantwoordelijkheidsgebied.

ARI[bewerken]

Met de invoering van ARI (Automatische Rijweginstelling, een deelsysteem van VPT Procesleiding Rijwegen) hoeven de rijwegen niet meer door de treindienstleider te worden ingevoerd: de rijweg wordt automatisch ingesteld aan de hand van het vooraf ingevoerde procesplan. Het procesplan bevat planregels. Iedere planregel bevat een treinnummer, een van-spoor, een naar-spoor, een plantijd, een insteltijd en nog wat andere informatie. De treindienstleider hoeft alleen in te grijpen bij vertragingen en andere verstoringen. Een planregel kan een samengestelde rijweg bevatten, dat is een rijweg die meer dan een sein bestrijkt. De nieuwste ARI-versies kunnen delen van zo'n planregel instellen, waardoor een trein telkens een klein stuk verder mag voordat hij de vrije baan op of volledig langs het perron mag komen. Men spreekt dan van een gefaseerd ingestelde samengestelde rijweg. Hierdoor kunnen treinen elkaar sneller opvolgen. Een planregel kan echter ook bepalen dat een rijweg alleen integraal mag worden ingesteld.

Machinisten kunnen met behulp van GSM-R contact opnemen met de treindienstleider. De treindienstleider is aanspreekpunt voor storingen aan de infrastructuur. Deze geeft hij weer door aan het Schakel- en Meldcentrum (SMC). Voorheen was communicatie ook mogelijk via Telerail. Deze apparatuur is in maart 2007 definitief uitgeschakeld. Alle communicatie tussen wal (verkeersleiding) en trein geschiedt nu door middel van GSM-R.

Het Nederlandse spoorwegnet wordt grotendeels bediend vanuit dertien posten in Alkmaar, Amersfoort, Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Eindhoven, Groningen, Maastricht, Roosendaal, Rotterdam en Rotterdam Goederen (Kijfhoek), Utrecht en Zwolle.