Treinongeval bij Amsterdam Westerpark

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Treinongeval bij Amsterdam Westerpark
Spoorwegongeval
Treinongeluk Westerpark.JPG
Overzicht
Datum 21 april 2012
Tijdstip 18:22:49[1]
Type ramp Frontale botsing
Oorzaak Gemist rood sein
Locatie Westerpark, Amsterdam
Aantal trein(en) 2
Doden 1[2]
Gewonden Minimaal 189
Betrokken trein(en)
Trein V-IRM 2 8711[3]
Treintype Intercity 3067
Route Den Helder - Nijmegen
Vertrokken van Amsterdam Sloterdijk
Richting Amsterdam Centraal
Trein SLT-VI 2658[4][5][6]
Treintype Sprinter 4058
Route Rotterdam - Uitgeest
Vertrokken van Amsterdam Centraal
Richting Amsterdam Sloterdijk
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Schade aan de intercity

Bij een treinongeval bij Amsterdam Westerpark op 21 april 2012 botsten een Sprinter Lighttrain en een intercity van het type VIRM van de Nederlandse Spoorwegen frontaal op elkaar. Hierbij vielen ten minste 189 gewonden en kwam één persoon om het leven.

De treinen kwamen met elkaar in botsing op de spoorlijn Amsterdam - Zaandam, tussen station Amsterdam Centraal en Sloterdijk ter hoogte van het Westerpark. De botsing vond plaats precies boven de voetgangerstunnel tegenover de Zaandijkstraat (Spaarndammerbuurt). Dit is nabij kilometerpaal 0, het begin van de Oude Lijn.

Directe oorzaak van het ongeluk was het door een rood sein rijden (STS-passage) van de machiniste van de sprinter.[7][8][9]

Slachtoffers[bewerken]

Van de honderden reizigers die zich op dat moment in beide treinen bevonden, is van 189 personen bekend dat zij gewond raakten, van wie 42 zwaargewond en 13 zeer zwaargewond. Een dag later overleed 1 zwaargewonde.[10][11] De hulpdiensten waren binnen afzienbare tijd massaal aanwezig.[12]

Nasleep[bewerken]

Stremming[bewerken]

Het spoorwegverkeer tussen Amsterdam en Haarlem, Schiphol en Zaandam raakte gedurende de gehele avond en volgende ochtend gestremd. Reizigers met een geldig NS-vervoersbewijs mochten gebruikmaken van de metro tussen de Amsterdamse treinstations.[13] Tussen Amsterdam Sloterdijk en Haarlem werden bussen ingezet.

Door de botsing raakten twee wissels beschadigd en raakte het spoor ontzet. Na herstelwerkzaamheden gedurende zaterdagnacht en zondag reden de treinen op maandag 23 april weer volgens de normale dienstregeling.[14]

Berging[bewerken]

De dag na het ongeval, 22 april 2012, werden beide treinen, de sprinter even voor twaalf uur en de intercity rond twee uur, door een locomotief weggesleept.[15][16] Bij de zwaarder beschadigde intercity ontstond tijdens het wegslepen het probleem dat deze wegens instabiliteit na 200 meter moest worden stilgezet. Na stabilisering werd het treinstel in de nacht van 22 op 23 april met een snelheid van 10 km/h (op wissels 5 km/h) naar de werkplaats in Haarlem gesleept. De rijtijd was tweeënhalf uur.[17]

Onderzoeken[bewerken]

Op 11 december 2012 werd het eindrapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport van 1 oktober 2012 gepubliceerd, samen met de reactie van de minister van Infrastructuur en Milieu.[18] Naar aanleiding van dit rapport kondigen de NS en ProRail aan dat er extra voorzieningen aangebracht gaan worden. Prorail heeft gezegd alle seinen in Nederland uit te willen rusten met ATB Verbeterde versie (ATB-Vv). Dit beveiligingssysteem kan treinen dwingen te stoppen voor een rood sein, waar ATB-EG slechts in staat is treinen te dwingen af te remmen tot maximaal 40 km/h bij nadering van een rood sein, zonder op de (dreigende) passage van een rood sein te kunnen reageren. Ook wordt onderzocht of het interieur van treinen veiliger kan worden gemaakt, dit naar aanleiding van het grote aantal gewonden.[19]

Uit een ander onderzoek, van de Inspectie Veiligheid en Justitie en de Inspectie voor de Gezondheidszorg, bleek op 9 december 2012 dat er veel mis is bij de registratie van slachtoffers. Veel gewonden bleken enige tijd 'zoek' te zijn. Ook bij eerdere ongevallen met veel slachtoffers bleek dit al het geval te zijn.[20]

Naar aanleiding van de resultaten van deze onderzoeken stelt de Inspectie Leefomgeving en Transport de NS en ProRail onder verscherpt toezicht. Dit is ook vanwege het feit dat eerdere aanbevelingen niet voldoende zijn opgevolgd.[21]

Op 11 december 2012 werd ook het rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid gepubliceerd.[22]

Oorzaken[bewerken]

De raad heeft in zijn rapport de combinatie van de volgende factoren als oorzaak aangewezen:

  • Door werkzaamheden werd een spoor in beide richtingen gebruikt.
  • De verkeersleiding heeft een goederentrein op een ander tijdstip laten rijden, waardoor de intercity twee minuten vertraging opliep.
  • De machiniste van de sprinter reed door een rood sein. De raad vermoedt dat ze op afstand in een bocht een geel sein zag waarvan ze meende dat dat bij haar spoor hoorde, terwijl dat bij een ander spoor hoorde, en dat ze dichterbij gekomen niet meer heeft opgelet, mede doordat ze was afgeleid door het doen van een melding over een andere trein waarvan een van de twee sluitseinen niet aan was. De Raad beveelt aan dat er concretere procedures komen over het gedrag van machinisten na het passeren van een geel sein (dat altijd aan een rood sein vooraf gaat).
  • De verkeersleiding kan de positie van een trein op een scherm bekijken en kan dus in principe een STS-passage waarnemen, maar het is niet gangbaar (en gegeven de werkdruk niet haalbaar) steeds in de gaten te houden of dit gebeurt, en het systeem onderneemt ook niet spontaan actie (zoals het waarschuwen van de verkeersleiding, de betreffende machinist en/of machinisten van treinen in de buurt, het op rood zetten van andere seinen, en/of het tot stilstand brengen van de betreffende treinen). De sprinter werd niet automatisch gestopt doordat het sein niet was uitgerust met ATB-Vv. De Raad beveelt aan dat de machinist extra wordt gewaarschuwd dat een rood sein nadert, en dat na een STS-passage de machinist en de verkeersleider worden gewaarschuwd en de andere seinen op rood gezet worden. In de situatie hier kon dat pas gebeuren toen de sprinter op de rijweg van de intercity terechtkwam en daar een bezetmelding veroorzaakte, bij de passage van een wissel 300 meter voorbij het rode sein. De intercity was op dat moment het laatste sein voor de botsing al gepasseerd.
  • De ATB-signalering van het spoor naar de trein is onafhankelijk van de identiteit en rijrichting van de trein: nadat de sprinter op de rijweg van de Intercity was aangeland gaf het systeem aan dat de snelheid mocht worden verhoogd.

Vervolging[bewerken]

De machiniste krijgt een taakstraf.[23]

Externe links[bewerken]

Media[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Persconferentie NS van 22 april 2012.
  2. Treinongeluk eist leven. Gemeente Amsterdam (22 april 2012)
  3. Treinongeluk Westerpark. AT5 (21 april 2012) Geraadpleegd op 21 april 2012
  4. Gerri Eickhof doet verslag, www.nos.nl (21 april 2012, om 20.41 uur).
  5. Treinbotsing ter hoogte van Westerpark. AT5 (21 april 2012) Geraadpleegd op 21 april 2012
  6. www.railwiki.nl. Treinstel 2658 is een nieuw treinstel, een half jaar oud; afgeleverd op 28 september 2011 en in dienst gesteld op 7 oktober 2011.
  7. Machinist: Ik vrees dat ik een rood sein heb gemist, www.volkskrant.nl (23 april 2012).
  8. Treinbotsing Amsterdam Westerpark (PDF) (11 december 2012) Geraadpleegd op 11 december 2012
  9. Het rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid gebruikt om privacyredenen voor alle personen de mannelijke vorm.
  10. 117 gewonden door treinbotsing Amsterdam. Nu.nl (21 april 2012) Geraadpleegd op 22 april 2012
  11. Tijdlijn treinongeluk Amsterdam, www.rtvnh.nl (21 april 2012).
  12. Na de klap was het even stil, www.telegraaf.nl (22 april 2012).
  13. 125 gewonden bij frontale treinbotsing Amsterdam. Het Parool (21 april 2012) Geraadpleegd op 21 april 2012
  14. M.H. Schultz van Haegen. Treinongeval zaterdag 21 april 2012 (PDF) (23 april 2012)
  15. Gebotste stoptrein weggesleept. NOS (22 april 2012) Geraadpleegd op 22 april 2012
  16. Verongelukte treinen weggesleept. NOS (22 april 2012) Geraadpleegd op 22 april 2012
  17. Treinongeluk vermoedelijk rijden door rood sein, www.nu.nl (23 april 2012).
  18. Onderzoek naar overtredingen van de Spoorwegwet bij de botsing op 21 april 2012
  19. NS en ProRail beloven beterschap, www.nos.nl; 11 december 2012.
  20. Veel mis bij slachtofferregistratie, www.nos.nl; 9 december 2012.
  21. Verscherpt toezicht op NS en ProRail, www.nos.nl; 11 december 2012.
  22. Zie de externe links.
  23. http://www.spoorpro.nl/personeel/2013/09/18/machiniste-dodelijk-treinongeluk-amsterdam-vervolgd