Treksprinkhaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sprinkhanenplaag in de Sahara (1944)

De treksprinkhaan is een sprinkhaan die normaal gesproken solitair leeft maar als de omstandigheden gunstig zijn grote zwermen vormt. In deze zogenaamde gregarische fase kunnen de sprinkhanen grote schade aanrichten waarbij ze grote afstanden kunnen afleggen. Treksprinkhanen zijn geen afgebakende groep; soorten uit verschillende onderfamilies en geslachten kennen een zwermende vorm. Opmerkelijk is dat niet alleen het gedrag van de sprinkhaan verandert, maar ook het uiterlijk van de normale vorm en de trekkende vorm sterk verschilt.

Al in de Bijbel wordt melding gemaakt van sprinkhaanzwermen (vermoedelijk woestijnsprinkhaan) die de achtste plaag van Egypte vormden. In 2004 was er een grote uitbraak van de woestijnsprinkhaan in Afrika.

Als de omstandigheden gunstig zijn, kan de solitaire vorm zich snel voortplanten en hoge populatiedichtheden opbouwen. Bij een bepaalde dichtheid veranderen de sprinkhanen hun gedrag en beginnen zich te groeperen. De veranderingen in uiterlijk voltrekken zich langzamer en het duurt een of twee generaties, voordat de sprinkhanen hun volledig gregaire vorm hebben aangenomen. Groepen van nimfen (larven) kunnen per dag vele kilometers marcheren en zwermen van adulten leggen tot enkele honderden kilometers per dag af. Onderweg kunnen ze akkers in korte tijd kaal eten en zodoende grote schade toebrengen. De schade is zo enorm, omdat treksprinkhanen per dag hun eigen gewicht (±2 g) aan voedsel eten en een zwerm miljarden exemplaren kan bevatten. Om het nog erger te maken worden sommige soorten treksprinkhanen, waaronder de woestijnsprinkhaan, tijdens de zwermfase bijna-alleseters.

Soorten[bewerken]

Eierleggende woestijnsprinkhaan

Er zijn verschillende soorten:

De woestijnsprinkhaan is waarschijnlijk de belangrijkste soort wat betreft diens zeer wijde verspreiding (Noord-Afrika, het Midden-Oosten en het Indische Subcontinent) en diens vermogen zeer grote afstanden af te leggen. De Rocky-Mountainsprinkhaan (Melanoplus spretus) [1] in Noord-Amerika vormde de grootste beschreven zwermen (ongeveer honderd km²), maar de soort stierf uit tegen het einde van de 19de eeuw, waarschijnlijk omdat diens broedgebieden in cultuur gebracht werden.