Trekzalf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Trekzalf
Databanken
CAS-nummer 8029-68-3
Repertorium repertorium/d/d4/ichthammol_trekzalf_van_dr_swaab
Chemische gegevens
Formule C28H36S5O6(NH4)2
Molaire massa 588 g/mol
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Een tube 10% trekzalf

Trekzalf is een zalf op basis van ichthammol. Andere namen voor ichthammol zijn Ammoniumbituminosulfonaat en ichthyol.

Ichthammol is een product van natuurlijke oorsprong, verkregen door droge destillatie van zwavelrijke oliehoudende schalie. Het wordt gebruikt in de geneeskunde als een middel voor de behandeling van huidaandoeningen, zoals zweren en steenpuisten. Trekzalf bevat 10% of 20% ichthammol en wordt ook wel zwarte zalf genoemd. De dermatologische actie werd ontdekt door de Duitse arts Paul Gerson Unna.

De chemische samenstelling volgt uit elementaire analyse: C28H36S5O6(NH4)2. Als een product van natuurlijke oorsprong is het echter een mengsel van veel verschillende verbindingen.

Chemisch gezien is het een gesulfoneerde schalieolie. Deze bestaat in een bleke (PSSO) en een donkere (DSSO) versie. DSSO of ichthammol is een dikke, roodbruine vloeistof, met een bitumineuze geur en smaak (Hierdoor is deze zalf in het verleden in de volksmond ook wel teerzalf genoemd). Het is oplosbaar in water en mengbaar met glycerine maar is bijna onoplosbaar in sterk geconcentreerde alcohol of ether. Het bevat een groot percentage organisch gebonden zwavel. Ichthammol is onverenigbaar met zuren, alkalicarbonaten of -hydraten en alkaloïdale zouten.

Farmacologisch heeft deze stof ontstekingsremmende, bactericide en fungicide eigenschappen. In de oorgeneeskunde wordt een mengsel van glycerine en ichthammol gebruikt voor behandeling van plaatselijke oorinfecties. Het is efficiënt tegen gram-positieve organismen. De ontstekingsremmende werking is te verklaren door haar invloed op de vorming, secretie en werking van ontstekingsmediatoren. Het product wordt goed verdragen en er zijn geen aanwijzingen van teratogene, mutagene of kankerverwekkende effecten genoteerd.

Het Europees Geneesmiddelenagentschap publiceerde in juni 2005 een samenvattend verslag over ICHTHYOL ®-stoffen (synoniem: bituminosulfonaten) in het kader van de Europese Maximale Residu Limieten (MRL's) procedure in de diergeneeskunde. De commissie voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (CVMP) heeft besloten dat vanwege de goede tolerantie en veiligheid is er geen noodzaak van de oprichting van een MRL voor ICHTHYOL ®-stoffen. Als gevolg hiervan mogen ICHTHYOL ®-stoffen zonder beperking worden toegepast bij de behandeling van voedselproducerende zoogdieren.

Referenties[bewerken]

  • Gayko G, Cholcha W, Kietzmann M. Zur antientzundlichen, antibakteriellen und antimykotischen Wirkung von dunklem sulfonierten Schieferol (Ichthammol®). Berl Munch Tierarztl Wochenschr. 2000 Oct;113(10):368-73. (Anti-inflammatory, antibacterial and antimycotic effects of dark sulfonated shale oil (ichthammol) Medline abstract
  • Cholcha W, Leuschner J, Leuschner F. Untersuchungen zur Vertraglichkeit von dunklem sulfoniertem Schieferol nach lokaler und systemischer Applikation. Arzneimittelforschung. 1994 Jul;44(7):844-9. (Experimental Studies on the Tolerance of Dark Sulfonated Shale Oil Following Local and Systemic Application) Medline abstract
  • Nilssen E, Wormald PJ, Oliver S. Glycerol and ichthammol: medicinal solution or mythical potion? J Laryngol Otol. 1996 Apr;110(4):319-21. Medline abstract
  • Diezel W, Schewe T, Rohde E, Rosenbach T, Czarnetzki BM. Ammonium bituminosulfonate (Ichthyol®). Anti-inflammatory effect and inhibition of the 5-lipoxygenase enzyme. Hautarzt. 1992 Dec;43(12):772-4.Medline abstract
  • Warnecke, J. Wendt, A. Anti-inflammatory action of pale sulfonated shale oil (ICHTHYOL® pale) in UVB erythema test. Inflammation Research 47;2 1998, 75-78 Medline abstract