Tripitaka

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dhamma wiel

Boeddhisme

Concepten
Geschiedenis
Stromingen
Geschriften
Personen
Tempels
Devotie
Per land
Termen
Van A tot Z
Dhamma wiel

Tripitaka (Sanskriet voor drie manden; Pali: Tipitaka) verwijst naar de collectie vroegste geschriften van het boeddhisme.

De Tripitaka is tijdens de Eerste Boeddhistische Raadsvergadering (circa 500 voor Christus) samengesteld onder leiding van de monnik Mahakasyapa. De toenmalige versie kende echter maar twee manden, die beide voornamelijk uit de woorden van de Boeddha bestaan:

  1. De Sutta-pitaka, gereciteerd door de monnik Ananda.
  2. De Vinaya-pitaka, gereciteerd door de monnik Upali.
  3. Ongeveer 250 jaar later werd ook de Abhidhamma-pitaka toegevoegd, die in de daaraan voorafgaande periode geleidelijk aan vorm kreeg, en waaraan verschillende monniken hebben bijgedragen. Volgens traditie is de Abhidhamma-pitaka rechtstreeks van de Boeddha afkomstig, maar dit verhaal is waarschijnlijk niet gebaseerd op de werkelijkheid.

Bestaande versies van de Tipitaka[bewerken]

Pali Canon[bewerken]

De Pali Canon is de Tripitaka die in de Theravada-traditie bewaard is gebleven. In het jaar 250 voor Christus (ten tijde van Asoka) is het Pali Canon 'gesloten', wat inhoudt dat er nadien geen veranderingen of toevoegingen aan de Pali Canon toegestaan werden. Mede hierdoor beschouwt men de Pali Canon wel als de Canon dat waarschijnlijk het meest lijkt op de oorspronkelijke Tripitaka van de Eerste Boeddhistische Raadsvergadering.

Chinese Canon[bewerken]

Er bestaat ook een volledige Tripitaka in het Chinees, de Chinese Canon, die in de taal Sanskriet samengesteld is. Zij vertoont grote overeenkomsten met de Pali Canon, met name in de Vinayapitaka en de Suttapitaka. De Tripitaka van de Chinese Canon wordt ook wel met de term de Agamas aangeduid, omdat zij de term Agama gebruikt waar het Pali Canon de term Nikaya (als in Majjhima Nikaya) gebruikt.

De Chinese Canon bevat naast de Tripitaka ook vele Mahayana en Vajrayana soetra's, die vaak afkomstig zijn uit de periode na de 1e eeuw voor Christus. Over de Tripitaka van de Chinese Canon is nog relatief weinig bekend, omdat slechts gedeeltes ervan vertaald zijn naar het Engels.

Tibetaanse Canon[bewerken]

De Kagyur in de Tibetaans boeddhistische canon bevat geen volledige versie van de Tripitaka; slechts de Vinaya-pitaka en een Abhidhamma-pitaka zijn daar aanwezig. De Soetras van de Tibetaanse Canon zijn voornamelijk de Mahayana-soetra's, die vanaf circa het jaar 150 na Christus bestaan.

Xi Xia[bewerken]

Ook in het rijk van Xi Xia dat door de Mongolen volledig vernietigd werd, is een versie van de Tripitaka in het Tangut gedrukt.

Zen[bewerken]

In Zen beschikt men noch over een Vinayapitaka, noch over een Abhidhammapitaka. Men beschikt wel over een Suttapitaka, waarin zowel soetras van de vroege boeddhistische scholen als van de Mahayana en Vajrayana is opgenomen.

Externe link[bewerken]

  • Suttas.net Nederlandse vertalingen van geschriften uit de Tipitaka