Trombocytopenie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Trombocytopenie betekent dat er te weinig bloedplaatjes (trombocyten) in het bloed aanwezig zijn. Een 'normaal' mens heeft tussen de 150 en 450 miljard bloedplaatjes per liter bloed. (Bij het bepalen hiervan is het wel van groot belang de telling snel na het afnemen te doen, aangezien het aantal bloedplaatjes hierna snel daalt). Boven de 50 miljard bloedplaatjes is er klinisch zelden een probleem.

Oorzaak[bewerken]

De oorzaak van het symptoom kan liggen in een verminderde aanmaak, in een verhoogd verbruik, in het wegvangen van bloedplaatjes door een orgaan zoals de milt, of in een combinatie hiervan. Normaal breekt de milt bloedplaatjes die niet meer actief zijn af. Bij trombocytopenie breekt de milt soms ook nog actieve bloedplaatjes af. De bloedplaatjes van gezonde mensen (tussen de 150 tot 450 miljard per liter bloed) zijn ongeveer 10 dagen actief. Het lichaam maakt normaal continu grote aantallen bloedplaatjes aan.

Ook knokkelkoorts (dengue) is een bekende oorzaak van trombocytopenie gepaard gaande met koorts.

Veel voorkomende vormen[bewerken]

Therapie[bewerken]

Medicatie[bewerken]

Bij kinderen (tot ongeveer 10 jaar) is meestal sprake van ITP, en wordt de trombocytopenie vaak niet behandeld. In de meeste gevallen gaat het vanzelf over. Bij volwassenen wordt vaak meteen ingegrepen. Meestal worden ze met Prednison behandeld, maar soms wordt gammaglobuline toegepast. Dat laatste is echter duurder en heeft zijn eigen risico's - het wordt bereid uit bloed van donoren. Omdat bloedplaatjes maar zo kort blijven bestaan in de circulatie is het geven van transfusies met bloedplaatjes geen optie, behalve in een acute situatie en in die gevallen waarin er een vooruitzicht is dat de productie spontaan weer op gang zal komen.

Tegenwoordig bestaat er ook de mogelijkheid om TPO-receptor agonisten zoals romiplostim (Nplate) en eltrombopag (Revolade) in te zetten. De TPO-receptor agonisten grijpen aan op de TPO-receptoren van de megakaryocyten in het beenmerg en zetten deze aan tot het produceren van meer trombocyten. Deze nieuwe behandelmethode richt zich, in tegenstelleing tot de standaard behandeling, niet op het ondrukken van de afbraak van de trombocyten maar op de verbetering van de (verstoorde) aanmaak.

Milt verwijderen[bewerken]

Als medicatie niet helpt, wordt vaak de milt verwijderd. Dit zal bij ongeveer 70% van de mensen helpen om de ziekte te genezen. Door de miltverwijdering ben je vatbaarder voor andere ziekten en word je vaak voor de operatie voor veel ziekten gevaccineerd.

Andere methodes[bewerken]

Als de medicatie niet aanslaat en het verwijderen van de milt ook geen effect oplevert, wat bij ongeveer 15% van de patiënten gebeurt, worden middelen toegediend die nog niet effectief bewezen zijn. Een nieuw middel is Revolade, Revolade is een nieuw middel dat het aanmaken van bloedplaatjes stimuleert.

Verschijnselen van Trombocytopenie[bewerken]

Deze berusten allemaal op bloedingen.

Niet ernstige verschijnselen[bewerken]

  • Purpura
  • Blauwe plekken;
  • Puntbloedinkjes (Petechiën);
  • Bloedingen huid en/of slijmvliezen;
  • Slijmvliesbloedingen, ook samen met puntbloedinkjes; bijvoorbeeld bij het tandenpoetsen, of bij de menstruatie die veelal lang duurt en heftig is.

Dit kan ook in de periode zonder de menstruatie.

Ernstige verschijnselen[bewerken]

  • Bloedingen in het maag-darmkanaal. Deze zijn waar te nemen door bloedbraken en bloed in de ontlasting die daardoor glimmend zwart kleurt (melaena);
  • Nier- of urinewegbloeding en (overmatig) bloed(stolsel) verlies via de vagina. Een nier- of urinewegbloeding wordt zichtbaar door bloed in de urine;
  • Hersenbloeding, meestal hersenvliesbloeding, wordt zelden waargenomen.