Trouwambtenaar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een trouwambtenaar tekent het trouwboekje.

Een trouwambtenaar (formeel : Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand, afgekort tot BABS) is in Nederland een ambtenaar die wordt aangesteld door het gemeentebestuur met als taak het voltrekken van huwelijken, het registreren van partnerschappen en het omzetten van huwelijken en geregistreerde partnerschappen.

De beëdiging bij de rechtbank[bewerken]

Voorafgaande aan het uitoefenen van de functie dient de trouwambtenaar bij een rechtbank een eed of gelofte af te leggen. In het Burgerlijk Wetboek staat hierover: De ambtenaar of de buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand wordt tot zijn betrekking niet toegelaten dan na voor de arrondissementsrechtbank tot wier rechtsgebied de gemeente behoort waar hij voor het eerst wordt benoemd de navolgende eed dan wel belofte te hebben afgelegd: “Ik zweer/beloof dat ik de betrekking van ABS met eerlijkheid en nauwkeurigheid zal vervullen en dat ik de wettelijke voorschriften, burgerlijke stand betreffende, met de meeste nauwgezetheid zal opvolgen; dat ik voorts, tot het verkrijgen van mijn aanstelling, middellijk noch onmiddellijk, onder enige naam of voorwendsel, aan iemand iets heb gegeven of beloofd, en dat ik, om iets in deze te doen of te laten, van niemand enige beloften of geschenken zal aannemen. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. Dat verklaar en beloof ik.” [1]

Functie-eisen[bewerken]

Het voltrekken van het huwelijk tussen twee mensen van gelijk geslacht en het doen van een partnerschapregistratie horen bij deze functie. Het gemeentebestuur kan verdere eisen stellen aan de trouwambtenaar, zoals het kunnen spreken van vreemde talen als het Engels. Daarnaast is het van belang, maar niet vereist, dat een trouwambtenaar gelooft in het huwelijk, kan improviseren en aansluiten bij de gewenste stemming, aanvoelt hoe de verhouding tussen twee partners en/of families is, en in het algemeen in mensen is geïnteresseerd.

Vereniging en tijdschrift[bewerken]

Er is een vereniging van trouwambtenaren met een website en een vakblad "Trouwcont(r)act".

Weigerambtenaar[bewerken]

Weigerambtenaar is een term die (vooral in Nederland) gebruikt wordt om een ambtenaar van de burgerlijke stand aan te duiden die weigert om partners van het gelijke geslacht te huwen oftewel een homohuwelijk te sluiten.[2] De term werd begin 2007 geïntroduceerd naar aanleiding van het nieuwe regeerakkoord, dat stelt dat een ambtenaar van de burgerlijke stand een huwelijk tussen twee partners van gelijke sekse mag weigeren. Dit stuitte op verzet van de grote steden en het COC. Amsterdam was de eerste stad die de passage in het akkoord verwierp. Andere grote steden als Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen en Eindhoven volgden al snel. In Maastricht werd op 27 maart 2007 echter een motie die ambtenaren verplichtte tot het huwen van homoparen, afgewezen.

In het najaar van 2011 ontstond opnieuw commotie over de weigerambtenaar nadat de gemeente Den Haag Wim Pijl, trouwambtenaar van SGP-huize, had ontslagen. De Tweede Kamer reageerde door op 15 november een motie tegen weigerambtenaren aan te nemen. De reactie van enkele gemeenten was, dat zij weigerden de weigerambtenaar te ontslaan[bron?]. Op 23 oktober 2013 besloot de rechtbank Den Haag dat de gemeente Pijl niet weer hoeft aan te nemen. Dat Pijl ook voor 2007 al huwelijken sloot maakte voor de rechter geen verschil.

In de bijlage Letter en Geest van Trouw pleitte de socioloog en theoloog Gied ten Berge vanwege de groeiende levensbeschouwelijke diversiteit in opvattingen ten aanzien van het huwelijk en andere levensverbintenissen voor een pragmatische benadering: beperk bij de overheid alle duurzame levensverbintenissen tot partnerschapregistraties aan het loket en staak voortaan alle huwelijksrituelen op het stadhuis, daarmee zou het probleem van de ‘weigerambtenaar’ zijn opgelost.[3] Op 19 november 2011 sprak de fractieleider van de Christenunie, Arie Slob zich uit voor het beëindigen van huwelijksceremonies op het Stadhuis. [4] Vergelijkbare pleidooien waren eerder gevoerd door de theologen Marco Derks MPhil [5], ds. Tom Mikkers [6] en prof. dr. Ruard Ganzevoort [7]. Ook de protestantse ethicus prof. dr. Frits de Lange toonde zich geïnteresseerd in deze oplossing van het probleem van de weigerambtenaar.

Op 26 november 2011 werd het woord weigerambtenaar door het Genootschap Onze Taal verkozen tot woord van het jaar.[8]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Burgerlijk Wetboek, boek 1, titel 1, artikel 16.4
  2. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2012/06/08/voorlichting-raad-van-state-inzake-gewetensbezwaarde-trouwambtenaren.html
  3. Gied ten Berge, Geen ja-woord meer op het stadhuis, Trouw Letter&Geest, 12 november 2011
  4. http://www.kerknieuws.nl/nieuws.asp?oId=21708 Arie Slob voor afschaffing huwelijksceremonieel op het Stadhuis
  5. Marco Derks, Weigerambtenaar: fatsoenlijk nadenken. Nederlands Dagblad 17 augustus 2011. http://marcoderks.files.wordpress.com/2012/07/derks-weigerambtenaar-nd-17-08-2011.pdf
  6. Tom Mikkers, Trouwambtenaar hoeft geen zielenherder te zijn. Trouw 26 oktober 2011 http://www.trouw.nl/tr/nl/4328/Opinie/article/detail/2990222/2011/10/26/Trouwambtenaar-hoeft-geen-zielenherder-te-zijn.dhtml
  7. Ruard Ganzevoort, Nogmaals de weigerambtenaar. Weblog post 16 november 2011 http://ruardganzevoort.wordpress.com/2011/11/16/nogmaals-de-weigerambtenaar/
  8. http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3051760/2011/11/26/Woord-van-het-jaar-is-weigerambtenaar.dhtml