Tupolev Tu-4

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tupolev Tu-4 Bull
TU-4-MONIN0.jpg
Algemeen
Rol Bommenwerper
Bemanning elf
Varianten Tu-4, Tu-4A, Tu-4K
Status
Eerste vlucht 19 mei 1947
Aantal gebouwd 847
Gebruik Sovjet-Unie, China
Afmetingen
Lengte 30,18 m
Hoogte 8,46 m
Spanwijdte 43,05 m
Vleugeloppervlak 161,7 m²
Gewicht
Leeggewicht 35.270 kg
Startgewicht 46.700 kg
Max. gewicht 65.000 kg
Krachtbron
Motor(en) Shvetsov ASh-73TK stermotoren
Vermogen 1.790 pk kW
Prestaties
Topsnelheid 558 km/h
Vliegbereik 6.200 km
Dienstplafond 11.200 m
Bewapening
Boordgeschut 10× Nudelman NS-23 kanonnen
Bommen 6×1.000 kg bommen of 1× atoombom of
Raketten 2× KS-1 raket
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

De Tupolev Tu-4 (Russisch: Туполев Tу-4) (NAVO-codenaam: Bull) was een strategische bommenwerper uit de Sovjet-Unie die dienst deed in de Sovjet-luchtmacht van eind jaren 40 tot midden jaren 60. Het was een reverse engineered kopie van de Amerikaanse B-29 Superfortress.

Ontwikkeling[bewerken]

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog had de Sovjet-Unie argwaan tegen de strategische bombardementencapaciteit van de Verenigde Staten. De VS voerden regelmatig bombardementen uit op Japan, grenzend aan het oosten van de Sovjet-Unie, vanuit afgelegen bases in de Stille Oceaan met de B-29 Superfortress. Stalin gaf de opdracht een vergelijkbare bommenwerper te ontwikkelen.

In 1944 waren drie B-29's genoodzaakt op Sovjet-grondgebied te landen na bombardementen op Japan. De Sovjets confisqueerden de bommenwerpers en Tupolev OKB ontmantelde en bestudeerde ze. Stalin beval Tupolev om de B-29 te kopiëren, tot in de kleinste details en een ontwerp te maken dat zo snel mogelijk in serieproductie kon. Dus kopieerde Tupolev de B-29 en reverse-engineerde waar nodig. Tupolev nam waarschijnlijk het bevel van Stalin erg letterlijk, en kopieerde zelfs de plaatstukken bedoeld als reparatie van tijdens missies opgedane schade. Omdat de door Boeing gebruikte materialen niet verkrijgbaar waren in de Sovjet-Unie, maakte Tupolev onder meer gebruik van dikker plaatmateriaal. Hierdoor was het toestel zwaarder dan de B-29, waardoor zijn bereik en laadvermogen minder was.

De resulterende bommenwerper was de Tu-4, die voor het eerst vloog op 19 mei 1947. Serieproductie begon meteen, en het toestel kwam in dienst in 1949. De introductie van de Tu-4 leidde tot paniek bij de USAF omdat de actieradius van de Tu-4 groot genoeg was om de steden Chicago, Los Angeles en New York met een redelijke lading op een eenrichtingsmissie te bereiken. Enkele pogingen werden gedaan om de toestellen te voorzien van apparatuur voor bijtanken in de lucht om het bereik te vergroten, maar deze werden slechts op enkele toestellen gebouwd.

Operationele geschiedenis[bewerken]

Er zijn in totaal 847 Tu-4's gebouwd in de Sovjet-Unie tot de productie stopte in 1952, waarvan enkele naar China gingen tijdens de eind jaren '50. Vele experimentele versies zijn er gebouwd, en de waardevolle ervaring leidde tot het Sovjet strategische bommenwerper programma. De Tu-4's werden in de jaren 60 uit dienst genomen, en werden vervangen door de Tupolev Tu-95 (vanaf 1956) en de Tupolev Tu-16 (vanaf 1954). Aan het begin van de jaren '60 waren de enige Sovjet Tu-4's die nog in dienst waren in gebruik als transporttoestellen en vliegende laboratoria. Er is in ieder geval nog een Tu-4 bewaard gebleven, die staat in het Monino-luchtmachtmuseum op het terrein van de Yuri Gagarin-luchtmachtacademie, buiten Moskou.

Er staan ook nog twee Tu-4's in het National Air Museum bij Peking, China. Een van deze toestellen is omgebouwd tot AWACS-testbed, de ander vervoert een onbemand spionagevliegtuigje onder elke vleugel. Beide toestellen zijn opgewaardeerd met 4.000 pk sterke Ivchenko AI-20K turboprops. Er gaan ook geruchten dat er nog minstens 15 Tu-4's in dienst van de Chinese luchtmacht zijn.

Een aantal afleidingen zijn ook gepland, waaronder een passagierstoestel (Tupolev Tu-70), vrachttoestel (Tupolev Tu-75) en verbeterde versies van de basisbommenwerper (Tupolev Tu-80 en Tupolev Tu-85), maar geen van deze projecten bereikte massaproductie.

Naslagwerk[bewerken]

  • (en) Gordon, Yefim en Vladimir Rigmant. Tupolev Tu-4: Soviet Superfortress. Hinckley, Leicestershire: Midland Counties Publications Ltd., 2002. ISBN 1-85780-142-3.

Externe links[bewerken]