Tweede Maasvlakte

De Tweede Maasvlakte (in rood) wordt op dit moment gebouwd.

De oude situatie in de Rotterdamse Haven met de Maasvlakte

Maasvlakte 2 (in volksmond ook: Tweede Maasvlakte) is de benaming voor het uitbreidingsproject van de Rotterdamse haven dat is gelegen ten westen van de Maasvlakte. Met deze uitbreiding van 2.000 hectare wordt de haven twintig procent groter. Bij de voltooiing zullen de havens in totaal 12.000 hectare beslaan. Op 1 september 2008 startte na jaren van plannen, discussies en protesten, de aanleg. Men verwacht in 2013 de uitbreiding in gebruik te kunnen nemen.

Maasvlakte 2 zal bestaan uit nieuw te winnen land op zee, direct aansluitend op de huidige Maasvlakte. Van het totale oppervlakte is 1.000 hectare bestemd voor havengerelateerde bedrijvigheid. De overige ruimte is nodig voor infrastructuur (290 hectare), zeewering (230 hectare) en vaarwegen/havenbekkens (510 hectare). Maasvlakte 2 wordt aangelegd in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam NV. Maasvlakte 2 staat niet op zichzelf. De uitbreiding van de haven is onderdeel van het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR). Dit project heeft als doel Rotterdam te versterken als mainport en in evenwicht daarmee het leefklimaat in de regio te verbeteren. Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam bestaat verder uit de inrichting van natuur- en recreatiegebied en een aantal projecten samengevat onder de noemer ‘Bestaand Rotterdams Gebied’.Het nieuwe havengebied wordt gefaseerd aangelegd. Na de aanleg van de buitencontour worden de bedrijfsterreinen opgespoten, maar alleen als het terrein verhuurd is. Begin 2008 was al ongeveer veertig procent van Maasvlakte 2 verhuurd. Naar verwachting is Maasvlakte 2 rond 2013 volledig aangelegd en in gebruik genomen.

Maasvlakte 2 krijgt een diepgang van 20 meter. De haven is hierdoor bereikbaar voor de nieuwste generatie grote containerschepen.

Geschiedenis

Maasvlakte 2 is een nieuwe stap in de ontwikkeling van de mainport Rotterdam. Inspelend op de vraag naar terreinen heeft de haven zich steeds verder uitgebreid. Zo is in het midden van de vorige eeuw de Botlek aangelegd, in de jaren zestig Europoort en in de jaren zeventig de huidige Maasvlakte.

De Rotterdamse haven was tussen 1962 en 2003 de grootste haven ter wereld. In 2003 verloor het deze positie en werd het door de havens van Shanghai en Singapore verdrongen naar een derde plaats. Over een tweede Maasvlakte werd al aan het einde van de twintigste eeuw gesproken. Een uitbreidingsgebied ten westen van de huidige Maasvlakte dat voornamelijk bedoeld was voor containeroverslag zou de haven in één klap weer op de kaart moeten zetten, waardoor het haar concurrentiepositie kon verbeteren.

De verwachting is dat de haven van Rotterdam binnen een paar jaar vol is. In het bestaande haven- en industriegebied is dan geen plaats meer voor nieuwe grootschalige activiteiten. Door in de Noordzee nieuw land te creëren kan de haven zich verder ontwikkelen. De ontwikkeling van de haven is belangrijk voor de regionale en Nederlandse economie.

De aanleg

Op 14 december 2007 maakte Havenbedrijf Rotterdam bekend dat het consortium PUMA, bestaande uit de bedrijven Koninklijke Boskalis Westminster en Van Oord, het eerste gedeelte van Maasvlakte 2 mag gaan aanleggen. VolkerWessels/BAM zijn verantwoordelijk voor de aanleg van de kades, spoor, en wegen. Met dit eerste deel van de aanleg is een bedrag van 3 miljard euro gemoeid. In september 2008 is met de aanleg begonnen. Aan de noordkant wordt eerst een stuk van de harde zeewering aangelegd, aan de zuidkant een deel van de zachte zeewering. Ondertussen wordt, aansluitend aan de huidige Maasvlakte, gestart met het opspuiten van de haventerreinen.

Optimaal ontwerp

Het aanleggen van een nieuw stuk land heeft gevolgen voor stromingen en golven in de zee. Voor het optimale ontwerp van Maasvlakte 2 is daarom veel onderzoek gedaan, met schaalmodellen, geavanceerde rekenprogramma’s en simulatoren. Na verschillende varianten onderzocht te hebben is uiteindelijk gekozen voor de zogenaamde doorsteekvariant. Dit is het meest milieuvriendelijke ontwerp voor de landaanwinning. Schepen bereiken Maasvlakte 2 via de Yangtzehaven op de bestaande Maasvlakte. Dit havenbekken wordt hiervoor tot 600 meter verbreed, tot 20 meter verdiept en doorgetrokken. Hierdoor kunnen zelfs de grootste containerschepen Maasvlakte 2 bereiken.

Veiligheid

Daar waar container- en distributieactiviteiten komen is de terreinhoogte 5 meter boven NAP. Deze hoogte, gecombineerd met de hoge en robuuste zeewering is volgens berekeningen voldoende om het terrein ook onder ongunstige weersomstandigheden droog te houden (met een overschrijdingskans van 1 op 10.000 jaar). De juiste hoogte voor de chemielocaties wordt nog vastgesteld. De weg langs de binnenzijde van de zeewering komt op 5,5 meter boven NAP. In de berekeningen is rekening gehouden met de verwachte zeespiegelstijging voor de komende 50 jaar.

Kritiek op aanleg

Bij de werkzaamheden aan de Tweede Maasvlakte werden werknemers uit de Filipijnen ingezet welke minder dan het minimum loon betaald kregen, deze genoten echter geen bescherming onder de Nederlandse wet omdat volgens de aanlegbedrijven Boskalis en van Oort de werkzaamheden te ver uit de Nederlandse kust plaatsvinden.

Bedrijvigheid

Op Maasvlakte 2 krijgen containeroverslag, distributie en chemische industrie de ruimte. Er is voor deze bedrijfssectoren gekozen omdat hier de komende jaren veel groei verwacht wordt. De beoogde verdeling is als volgt:

• Op- en overslag containers - 620 hectare
• Chemie (inclusief innovatieve industrie)- 210 hectare
• Distributie - 170 hectare

Klanten

Ongeveer 40 % van de terreinen op Maasvlakte 2 is al verhuurd. Op het eerste terrein dat in gebruik genomen zal worden, komt een containerterminal die zal worden geëxploiteerd door Rotterdam World Gateway BV (een combinatie van stuwadoor DP World en vier rederijen: New World Alliance (MOL, Hyundai en APL) en CMA CGM). Dit consortium deed het beste bod in de open beoordelingsprocedure, die speciaal voor het eerste uit te geven terrein was uitgeschreven. Twee andere terreinen die al verhuurd zijn zullen worden geëxploiteerd door APM Terminals en Euromax.

Bereikbaarheid

Het nieuwe havengebied moet zowel over water als het land goed bereikbaar zijn. De bereikbaarheid over de weg staat echter onder druk. Of Maasvlakte 2 er nu wel of niet komt, vast staat dat het verkeer (woon/ werk, zakelijk en recreatie) op de meeste wegen rond Rotterdam in de toekomst toeneemt. De bijdrage door het gebruik van Maasvlakte 2 is marginaal. Om een goede doorstroming veilig te stellen neemt het Havenbedrijf een aantal maatregelen om het aantal voertuigen op de weg van en naar Maasvlakte 2 zo laag mogelijk te houden. Het Havenbedrijf heeft daarvoor harde afspraken gemaakt met de exploitanten over het gebruik van aanleg van het spoor (Betuweroute) en binnenvaart.

Natuur en milieu

Maasvlakte 2 komt te liggen in de Voordelta, een beschermd natuurgebied. Bij de aanleg en de inrichting van het nieuwe haventerrein wordt zo veel mogelijk geprobeerd de natuur te ontzien. Maar het veranderen van 2.000 hectare zeebodem in een haven heeft onvermijdelijk gevolgen voor de planten en dieren die daar leven. Daarom worden er compensatiemaatregelen getroffen.

De zee bij de Tweede Maasvlakte volgens het Rotterdams Havenbedrijf

Natuurcompensatie

Bij wijze van compensatie voor het verdwijnen van het stuk zeebodem in de Voordelta wordt er ten zuidwesten van de landaanwinning in de Noordzee een bodembeschermingsgebied ingesteld. Het gaat om 25.000 hectare - ruim tien keer de landaanwinning - beschermde zeebodem, met daarin rustplekken voor diverse diersoorten. Ook wordt bodemberoerende visserij hier verboden. Ten noorden van Maasvlakte 2, tussen Hoek van Holland en Ter Heijde, komt langs de kust een nieuw duingebied. Dit gebied wordt aangelegd ter compensatie van de effecten van (het gebruik van) Maasvlakte 2 op de Voornse duinen. Het nieuwe duingebied bij Hoek van Holland wordt ongeveer 35 hectare groot.

Duurzaamheid

Maasvlakte 2 wordt opgezet als een duurzaam bedrijventerrein. Bedrijven met plannen om in de haven aan de slag te gaan, moeten aantonen hun bedrijf duurzaam te gaan exploiteren. Minder achterlandtransport via de weg bijvoorbeeld en meer via rail en binnenvaart. Maar ook de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen of licht en geluid speelt een rol bij de beoordeling van plannen van toekomstige klanten. Dat doet het Havenbedrijf Rotterdam vanwege de strenge Europese regelgeving op milieugebied en vanuit verantwoordelijkheid voor de omgeving.

Luchtverontreiniging

Luchtverontreiniging is een groot probleem in de regio Rijnmond. Er is veel industrie en er zijn veel drukke snelwegen. Door de nieuwe bedrijvigheid zorgt Maasvlakte 2 straks geleidelijk voor nog meer vervuilende uitstoot van industrie en verkeer. Zonder extra maatregelen zou dit betekenen dat de luchtkwaliteit in de regio slechter zou worden. Volgens het wettelijke Besluit Luchtkwaliteit 2005 is dat niet toegestaan. Er moeten compensatiemaatregelen worden getroffen: tegenover een verslechtering moet een verbetering staan. Op basis van uitgebreid onderzoek (o.a. milieueffectrapportages) is een aantal maatregelen geformuleerd. Alle partners binnen het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) – Rijk, Provincie, gemeente en Havenbedrijf – werken aan een overeenkomst die er voor moet zorgen dat de maatregelen ook op tijd worden uitgevoerd (Overeenkomst Lucht).

Besluitvorming

De aanleg van Maasvlakte 2 staat niet op zich. De landaanwinning is onderdeel van een pakket maatregelen met een dubbele doelstelling: economische ontwikkeling wordt in evenwicht met de verbetering van leefbaarheid in de regio tot stand gebracht. Om dit te bereiken werken de gemeente Rotterdam, de Stadsregio Rotterdam, de provincie Zuid-Holland en vijf ministeries samen in het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR).

Voor een omvangrijk project als PMR wordt in de aanloop naar besluitvorming een zorgvuldig proces gevolgd. Er is gesproken met maatschappelijke organisaties en op verschillende punten in het proces zijn er mogelijkheden voor inspraak. Waar en onder welke voorwaarden de drie deelprojecten uiteindelijk kunnen worden uitgevoerd is vastgelegd in de Planologische Kernbeslissing (PKB) Mainportontwikkeling Rotterdam. Deze PKB is eind 2006 in werking getreden, na goedkeuring door het parlement. Kort hierna heeft het Havenbedrijf Rotterdam de benodigde vergunningen aangevraagd voor de aanleg van Maasvlakte 2.

Raad van State

Er lag al eerder een Planologische Kernbeslissing. Op 29 september 2003 publiceerde het kabinet deel 4 van de Planologische Kernbeslissing-plus (PKB+) Mainportontwikkeling Rotterdam. Hierin was onder meer het principebesluit voor de aanleg van Maasvlakte 2 vastgelegd, inclusief alle eisen en voorwaarden waaraan de landaanwinning moest voldoen. In november 2003 dienen overheden, belangenbehartigers, bedrijven en omwonenden 18 beroepsschriften in bij de Raad van State. Zij maken hiermee bezwaar tegen onderdelen van de Planologische Kernbeslissing-plus (PKB+) Mainportontwikkeling Rotterdam. Op 26 januari 2005 oordeelt de Raad van State dat een aantal bezwaren tegen concrete beleidsbeslissingen uit de PKB+ gegrond is. Omdat er veel samenhang bestaat tussen de beslissingen, verklaart de Raad van State alle concrete beleidsbeslissingen uit de PKB+ nietig. De projectpartners kiezen voor herstel van de PKB vanaf het kabinetsbesluit, PKB deel 3, zonder concrete beleidsbeslissingen. In de aangepaste PKB is ruime aandacht voor de onvolkomenheden die de Raad van State concludeerde. De gevolgen van de landaanwinning voor beschermde natuur in de Waddenzee, volgens de uitspraak onvoldoende in beeld gebracht, zijn nader onderzocht. Deze blijken geen bezwaren op te leveren. Ook de belangen van een aantal (agrarische) ondernemers is in kaart gebracht. Enkele meer juridisch-technische bezwaren in de oorspronkelijke formuleringen zijn in de herziene PKB eveneens opgelost. Daarnaast is ingegaan op actuele ontwikkelingen, zoals de vereiste bescherming van de luchtkwaliteit.

Milieueffectrapportage

Voor de aanleg van Maasvlakte 2 zijn meerdere milieueffectrapportages opgesteld. Hierin staan de effecten van het project op natuur en milieu beschreven. In de rapportage voor de aanleg van het nieuwe havengebied (MER Aanleg) zijn de effecten van de landaanwinning en de daarvoor benodigde zandwinning beschreven. Dit rapport beschrijft bijvoorbeeld het effect op de stroming in de Noordzee en de beste manier om zand te winnen. In de rapportage voor het bestemmingsplan (MER Bestemming) zijn de verwachte effecten van haven en industrieactiviteiten op de omgeving en het achterland in kaart gebracht.

Inspraak

Op verschillende momenten in het proces hebben de inwoners van het Rijnmondgebied kunnen meepraten over de verschillende rapporten en plannen. De inspraakprocedure is nog niet afgerond. Vanaf 4 januari 2008 loopt er gedurende zes weken een aantal inspraakprocedures ('geven van zienswijzen')rond het Bestemmingsplan. Ook daarna is nog inspraak mogelijk.

In mei 2008 is het Bestemmingsplan met een grote meerderheid door de gemeenteraad van Rotterdam aangenomen.

Recreatie

Met de aanleg van Maasvlakte 2 verdwijnt een stuk van het Slufterstrand. Daarvoor in de plaats komt in de toekomst aan de rand van het nieuwe havengebied meer dan twee keer zo veel nieuw strand terug.

Feiten en cijfers

Totale omvang Maasvlakte 2	ca. 2.000 hectare
Bedrijfsterreinen	1000 hectare
Ruimte nodig voor infrastructuur	290 hectare
Ruimte nodig voor zeeweringen	230 hectare
Ruimte nodig voor vaarwegen en havens	510 hectare

Gebiedsindeling (schatting)

Op- en overslag containers	620 hectare
Chemie (inclusief innovatieve industrie)	210 hectare
Distributie	170 hectare
Uitbreiding t.o.v. bestaande haven	20 procent
Kosten aanleg	€ 2,9 miljard

Klanten

• Rotterdam World Gateway (combinatie van stuwadoor DP World en de rederijen New World Alliance (MOL, Hyundai en APL) en CMA CGM). Sector: containerterminal. Capaciteit: ca. 4 miljoen TEU-containers. Operationeel: 2013. Oppervlakte: 156 hectare
• APM Terminals Sector: containerterminal. Capaciteit: ca 4,5 miljoen TEU-containers. Operationeel: 2014 (eerste fase). Oppervlakte: 167 hectare
• Euromax

Infrastructuur

Capaciteit voor ten minste	16 mln TEU-containers
Wegen	2 x 2-rijstroken
Spoor	dubbel, spoorservicecentrum
Spoor, weg, leidingen na 1e fase aanleg	10 km
Spoor, weg, leidingen na 2e fase aanleg	15,5 km
Kademuren	12 km

Benodigde materialen

Zand, 1e fase aanleg	± 275 mln m³
Zand, na 2e fase aanleg, in totaal	± 325 mln m³

Lengte van zeeweringen

Zachte zeewering (strand en duin)	8 km
Harde zeewering (dijken)	4 km

Bereikbaarheid scheepvaart

Lengte vaargeul	ca. 10 zeemijl
Diepgang	tot 20 m
Breedte haveningang (Yangtzehaven)	> 600 m
Zwaaikom	700 m

51° 58' NB, 3° 59' OL

Bronnen

Veel afbeeldingen op deze pagina zijn afkomstig van: "Havenbedrijf Rotterdam N.V., Projectorganisatie Maasvlakte 2."

Externe links

• Officiële website Maasvlakte 2
• Maasvlakte 2 Art Gallery
• Milieudefensie-website over Tweede Maasvlakte

Referenties

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Maasvlakte 2 op Wikimedia Commons.