USS Constellation (1797)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
USS Constellation (1797)

De USS Constellation (1797) was een fregat, bewapend met 38 kanonnen, en een van de originele fregatten die goedgekeurd werden door de Marine Akte van 1797. Ze werd gerenommeerd als het eerste Amerikaanse Marineschip voor actieve diensten op zee en het eerste Amerikaanse zeilschip voor deelneming in de zeestrijd, met het overwinnen en innemen van vijandelijke schepen. Ze werd gebouwd in 1797, en uit dienst gesteld in 1853. Er werd in datzelfde jaar een tweede "USS Constellation" gebouwd als replica van het 18e eeuwse zeilschip, dat tevens werd gesloopt. Deze "USS Constellation" uit 1853 ligt heden in de binnenhavendok van Downtown Baltimore in Maryland, Verenigde Staten.

Constructie[bewerken]

Op 27 maart 1794 reikte het United States Congress de Naval Act uit van 1794, welke het toeliet voor het bouwen van haar nieuwste U.S. Navyschepen: de fregatten "USS Chesapeake", "USS Congress", "USS Constellation", "USS Constitution", "USS President" en "USS United States". De "USS Constellation" was de eerste die in dienst werd gebracht. De "USS Constellation" werd gebouwd in Harris Creek Shipyard in Baltimore's Fells Point door Joshua Humpreys en te water gelaten op 7 september 1798, vlak voordat de Verenigde Staten deelnam aan de Quasi-Oorlog tegen Frankrijk.

Ontwerp[bewerken]

Joshua Humphreys was een Quaker in de leer bij scheepsbouwer John Warton en nam zijn scheepswerf over met Warton's dood in 1771. In Philadelphia kreeg hij daar uitbreiding voor zijn werf, door de goede verstandhouding met de toenmalige stad, en werd hij een van de voornaamste scheepsbouwers van Philadelphia, en zijn scheepswerf werd een van de beste in Philadelphia in die tijd. Humphreys werd benoemd tot Master Constructor (Meester (Scheeps)Bouwer) van de Verenigde Staten en gelastte hem met het bouwen van 6 fregatten. Daar waren twee ontwerpen bij, o.a. voor een 44-kanonnen tellend fregat dat zogenaamd voorzien was voor de "USS Constitution", "USS President" en "USS United States". De tweede van de twee ontwerpen waren de 38- kanonnen tellende fregatten "USS Congress", "USS Chesapeake" en "USS Constellation". Beide ontwerpen werden omstreden voor haar tijd met een lange kiel en nauwe breedtes en het bezitten van zeer zware kanonnen. Tegen dat ze werden gebruikt, was het ongebruikelijk dat zij werden geconstrueerd met een diagonale (ribbe)schema, dat men van plan was tot het beperken van gekromde rugspanten (doen doorbuigen van het schip op het einde, vanaf het midden), terwijl ze de schepen met uitzonderlijke zware planken opbouwden. Dit gaf de romp een sterkte, dan andere meer lichtere gebouwde fregatten, die ze zonder meer evenaren konden. Alleen bij hoge wind gingen de zwaar bewapende zeilschepen met hun 24-pounderkanonnen, met hun 11 kg zware kanonskogels, door aan hun lijzijde (uit de windzijde), ook omdat ze mast- en zeiltopzwaar waren. Tijdens het eerste gevecht van de "USS Constellation" ondervonden ze dit. Daarna werd het zeilschip ontdaan van zijn 24-pounders en kreeg het schip de meer lichtere bewapening van 18-pounderkanonnen. Voortaan gingen de schepen niet meer door hun lijzijde, tijdens sterke wind.

In actieve dienst[bewerken]

USS Constellation tegen L' Insurgente[bewerken]

- Op 9 februari 1799 voerde de "USS Constellation", onder bevel van kapitein Thomas Truxtun, een belangrijke strijd aan en kaapte het Franse fregat "L' Insurgente", die met 28 kanonnen voorzien was en tevens het snelste schip van de Franse Marine was. - Het gevecht begon op zowat 18 zeemijlen ten noordoosten van het Nevis eiland, behorende bij de Kleine Antillen rond de middag, wanneer de "USS Constellaion" de Franse "L' Insurgente" in de verte waarnam. Kapitein Truxtun bemerkte dat de verbindingszeilen hier en daar gebroken waren en vermoedde dat het nog onbekende zeilschip ergens strijd had geleverd. De "USS Constellation" zette zeil bij en begon haar in te lopen. De "L' Insugente" had eerder de schoener "USS Retalation" gekaapt in november 1796 en drie weken voordien werd ze opgejaagd door de "USS Constitution" en was haar echter kunnen ontsnappen. De taak van de "L' Insurgente" was het kapen van handelsschepen die in oorlog waren met Frankrijk, en ontbrak niets op zich of toonde geen verschil met ander oorlogsschepen, maar trachtte toch weg te varen en de "USS Constellation" voor te blijven, zoals bij de "USS Constitution" twee maanden voordien. Binnen het uur van najagen trok Truxtun zijn kijker uit omdat hij dichterbij genaderd was en zelfs genoeg dichtbij, voor het maken van privaatseinen, tot bekendmaking van het schip en om te vragen of ze achtervolgd werd door de Engelsen of niet. Truxtun kreeg geen antwoord en ging daarna maar aan het werk tot de achtervolging van de "L' Insurgente" beneden de wind, en maakte zich klaar voor een mogelijke actie met een vermoedelijke vijand, en laveerde nog zo'n kwartier. Kapitein Truxtun gaf nog maar eens boordsignalen met de U. S. Navy vlagcodes. Maar weer gaven ze geen antwoord. De "USS Constellation" zette nu alle zeilen bij niettegenstaande een opkomende rukwind dat dreigde een zeil ergens uit de topmast te rukken. Ze reefde de zeilen, juist genoeg tot er weer een rukwind opkwam. De "USS Constellation" had het wat lastig, maar dit was hetzelfde voor de "L' Insurgente" toen haar topmast knapte en haar hierdoor iets vertraagde tegenover de Amerikaan. Kapitein Barreaut gaf bevel de "L' Insurgente" tot klaarmaken voor het gevecht. De "USS Constellation" was uitgerust met 24-pounderkanonnen dat de oorzaak was tot haar ondersteuning dat ze te veel naar lijzijde doorging door haar topgewicht en zodanig in haar overgave door de weersomstandigheden en peilden het onbekende fregat over het gehele schip, om toch maar een aanwijzing te vinden, wie ze werkelijk waren. Er werd verondersteld dat 18-pounderkanonnen beter in haar voordeel zouden zijn, voor haar manoeuvres, maar dit was voor een mogelijke volgende opknapbeurt. Opeens haalde de "L' Insurgente" de Franse driekleur omhoog, omdat kapitein Barreaut toch niet meer kon ontsnappen en vroeg of laat zou herkend worden als een Fransman. De Franse kapitein trachtte nog te onderhandelen maar kapitein Truxtun weigerde op zijn beurt te antwoorden, en gaf aan zijn mannen het bevel de Fransman aan te vallen en mogelijk te kapen, en antwoordde meteen met zijn klaargemaakte kanonnen. De Amerikaanse oorlogsschepen, in deze periode vuurden, zoals de Britten voor de boeg van een schip om hem te doen stoppen en om hem bekend te maken met hun 24-pounderkanonnen. Maar nu was alles bekend en de "USS Constellation" vuurde naar de romp van de "L' Insurgente". Deze beantwoordde het kanonvuur met hun kanonnen, zodat de kanonskogels tegen de masten sloegen en het tuigage. De masten werden gelukkig gespaard en eveneens de ietwat ingekorte zeilen, deze beschermden, ietwat gescheurd, de achterliggende maststructuur. De "L' Insurgente" werd verwoest door de "USS Constellation" door haar breedzijsalvo met al haar 19 kanonnen aan een boordzijde. Deze salvo's doodden menige Franse zeelui en anderen lieten hun wapens in de steek en zochten dekking. De Fransman trachtte aan te klampen met het Amerikaans fregat, traag en zeer dichtbij komende, maar de "USS Constellation" maakte het mogelijk met een salvo, de Fransman voor en dwars van haar bovenbouw te treffen en werd in de lengte beschoten met een volgende breedzijsalvo. De "USS Constellation" kruiste haar loefzijde en de "L' Insurgente", beschadigd weliswaar, draaide voor de volgende, met de beide geschutsbemanning nu, met een beschietingsverandering aan bakboordzijde in plaats van stuurboord. Een van de zware 24-pounders van de Amerikaan verbrijzelde totaal de romp van het Franse fregat. Ongelukkig genoeg voor de Fransen waren hun 12-pounders niet opgewassen als voor dezelfde klus tegen de romp van de "Constellation". De Amerikanen hadden dubbel zoveel kanonkracht. Kapitein Barreaut had zich bewezen tegenover de "Constellation", maar schoot te kort tegenover hun 24-pounderkanonkogels en begreep dat het een verloren strijd zou worden, wat het al was. Zijn schip was doorzeefd, enkele dwarsmasten waren gebroken en de zeilen in flarden geschoten en had vele doden en gewonden. Bovendien lekte zijn scheepsromp. Hij streek de Franse driekleur, wat betekende dat de "USS Constellation" haar eerste voornaamste zege had behaald van de nieuw gebouwde en ontworpen Amerikaanse oorlogsschepen. Het Franse schip werd opgevorderd, zo goed mogelijk hersteld en naar een Amerikaanse haven gevoerd voor verdere herstellingen en als prijsschip.

USS Constellation tegen La Vengeance[bewerken]

Andere overwinningen volgden. In februari 1800 vocht de "USS Constellation" tijdens een nachtgevecht tegen het Franse fregat "La Vengeance", uitgerust met 54 kanonnen van de La Résistance-klasse (ontworpen door Pierre Degay, met 30 x 24-pounderkanonnen en 20 x 12-pounderkanonnen). De La Vengeance was minder zwaar dan de "USS Constellation", maar had een zwaardere opbouw van breedzijde van romp. De "La vegeance" poogde voor een aanloop en had zijn zijboordkanonluiken nog dicht. Een uur na zonsondergang, kwam het Amerikaanse fregat binnen het aanroepbereik en wanneer de "La Vengeance" werd bevolen tot vertragen en mogelijke overgave, gingen de kanonluiken open en beantwoordde ze de eisen van de Amerikanen met haar breedzijkanonvuur. Na een uur schortte er iets aan de "Constellations" haar voorzeilen, door de beschietingen en werden ze meteen hersteld. Dan haalde het Amerikaans fregat de "La Vengeance" weer in, en in een oplooprun veranderde het gevecht met hun breedzijden voortdurend. Tweemaal kwamen de beide schepen dicht naast elkaar gevaren. Er werd over en weer geschreeuwd en op elkaar geschoten met hun musketten en pistolen. De tweede maal was bijzonder bloedig als de U. S. Mariniers vanaf de "Constellation" massaal op het dek schoten van de "La Vengeance", en lieten een dek vol dode lichamen en gewonden achter. Daarna probeerde de Amerikaan de Fransman aan te klampen en enterhaken vlogen rond de verschansing en tuigages. Een jonge luitenant stond naast kapitein Pitot van de "La Vengeance" en bij het zien van het bloedbad op hun dek begreep hij, dat de komende strijd catastrofaal zou aflopen en legde zijn wapens neer tot overgave. De "USS Constellation" zegevierde na een vijf uren durende zeeslag. De overwonnen "La Vengeance" was zodanig getroffen en beschadigd in de romp en aan haar tuigage, dat ze werd weggesleept en haar daarna aan de grond lieten lopen, buiten de haven van Curaçao, beter dat dan moeite te doen om in de haven te laveren en uiteindelijk daar te vrezen, dat ze zou zinken. De Franse kapitein had zichzelf ter verantwoording gesteld voor het redden van zijn schip en zijn overgebleven bemanning, zodat hij zich had overgegeven. Met de aankomst naar de haven, was kapitein Pitot zo deemoedig dat hij later opschepte, een lichtere boordzijde te hebben en dat de "Constellation" hem gemakkelijker overwonnen had, door zijn grootte en zwaardere constructie, en beter bewapend was over de gehele lijn. Niettegenstaande een lichtere boordzijde, informeerde kapitein Pitot van de "La Vengeance" dat ze samen met al haar kanonnen, in die vijf uur durende strijd, bij benadering 742 keer had geschoten, terwijl kapitein Truxtun van de "Constellation" vermelde dat hij 1.229 schoten had gelost, in die tijdsduur met al zijn kanonnen.

De tuigage van de "USS Constellation" en haar masten waren zo beschadigd, dat ze niet trachtte te zeilen met volle wind en keerde zodoende naar de haven van Jamaica. Niet in staat gebracht voor haar gehele herstelling, keerde ze als een kreupel zeilschip huiswaarts voor een grondiger en grootscheepse herstelling. Daar werden de zware 24-pounderkanonnen vervangen door de 18-pounders. Dit was voor het zeilschip ook beter om niet door te gaan, met volle wind aan haar lijzijde. Na de ontmoeting en de ongelooflijke snelheid en krachtvolle optreden van de "USS Constellation", inspireerden de Fransen haar tot het geven van een bijnaam: "Yankee Racehorse". Nadien diende de "Constellation" in de Barbarijse Oorlog tegen Tripoli en in de Oorlog van 1812 tegen Groot-Brittannië. In 1840 zeilde ze volledig de wereld rond, met inbegrip als het eerste oorlogsschip, die in de binnenlandse wateren van China voerde.

Voortbestemming[bewerken]

In 1853 werd de "USS Constellation" geschrapt van de Marinelijst en opgebroken voor sloping in de Gosport Navy Yard in Norfolk, Virginia. Tegelijkertijd werd de kiel gelegd voor de tweede "USS Constellation". In de tweede helft van de 20e eeuw werd de versie uit 1853 bedacht aan de versie van 1797 in de stad Baltimore, Maryland en bevorderde het zeilschip als het originele, en sommige marinehistorici geloofden dat het Baltimoreschip zo gebouwd werd als het originele zeilschip uit 1797. De krant "Fouled Anchors: De Constellation Question Answered", door Dana M. Wegner, en al, gepubliceerd door het Navy's David Taylor Researche Center in 1991, stelden vast, dat het een ander schip was. Het uiteindelijke bewijs kwam tijdens de renovatie van het zeilschip in de Baltimoreafhandeling in 1999, in welke alle bewijsmateriaalpunten van de constructie van een geheel nieuwe oorlogssloep van de jaren 1850 was, en niet het werkelijke legendarische zeilschip uit 1797.

USS Constellation (1797)[bewerken]

  • Type: Fregat (zeilschip) van de Amerikaanse Marine
  • Harris Creek Shipyard, Baltimore Fells Point, Philadelphia
  • Georderd: 27 maart 1794
  • Te water gelaten: 7 september 1797
  • Geschrapt: 1853
  • Afgebroken: 1853

Algemene kenmerken[bewerken]

  • Waterverplaatsing: 1.265 ton
  • Lengte: 164 voet - 50 m
  • Breedte: 41 voet - 12,50 m
  • Diepgang: 13,50 voet - 4,10 m
  • Voortstuwing: Gezeild (Drie masten, boegspriet)
  • Bemanning: 340 officieren, mariniers en matrozen
  • Bewapening: 38 x 24-pounders (11 kg) lange loopkanons (vervangen door 18-pounders in 1799 wegens topzwaar en diepe lijzijde) - 19 kanonnen aan SB en aan BB

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  • Toll, Ian W. (2006) Six Frigates: The Epic History of the Founding of The U.S. Navy. New York: W.W. Norton. ISBN 978-0-393-05847-5

Externe links[bewerken]

  1. De Quasi-Oorlog tussen U.S. en Frankrijk - 1797-1800
  2. USS Constellation - Last Civil War Vessel Afloat
  3. Scheepsmodel USS Constellation
  4. USS Constellation (1853) nagebouwd van 1797-zeilschip