Uitstrijkje (baarmoederhals)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het uitstrijkje is een doeltreffende en relatief goedkope manier[bron?] om voorstadia van baarmoederhalskanker ofwel cervixcarcinoom te detecteren. Deze vorm van kanker wordt vrijwel altijd veroorzaakt door een humaan papillomavirus, een grote groep wratvirussen waarvan er enkele met baarmoederhalskanker zijn geassocieerd.

In Nederland is daarom in de jaren 70 van de 20e eeuw begonnen met een grootschalig bevolkingsonderzoek, dat in Utrecht begon[bron?].

Werkwijze[bewerken]

Met behulp van een spatel of met een cervix-brush (een bepaald type borsteltje) wordt een monster genomen van het slijmvlies in de overgangszone tussen eenlagig cilindrisch epitheel vanuit de uterus en meerlagig plaveiselcelepitheel in het endocervicale kanaal. De verkregen cellen worden met het borsteltje op een objectglas uitgesmeerd. Vervolgens wordt in het pathologisch-anatomisch laboratorium van een ziekenhuis of andere instelling het uitstrijkje verder bewerkt voor onderzoek.

In sommige laboratoria wordt het borsteltje tegenwoordig niet meer uitgesmeerd[bron?], maar wordt de kop van het borsteltje in zijn geheel naar het laboratorium gestuurd, waar door centrifuge-scheiding de te onderzoeken cellen vrijwel zonder verontreinigingen kunnen worden gezuiverd.

Om de aanwezige cellen microscopisch te kunnen beoordelen worden de celeiwitten en kernzuren gekleurd. Tenslotte worden de preparaten microscopisch beoordeeld, vaak door een geautomatiseerd computersysteem, en de uitslag wordt gerapporteerd aan huisarts of specialist door middel van de KOPAC-score en de Pap-klasse. (De afkorting Pap komt van Georgios Papanikolaou, een Grieks-Amerikaanse histoloog die de techniek ontwikkelde; een uitstrijkje heet in het Engels ook een 'pap-smear')

Vaccin[bewerken]

Eind 2006 verscheen een vaccin op de markt tegen enkele van de meest met baarmoederhalskanker geassocieerde papillomavirussen (Gardasil van Sanofi). Het vaccin beschermt niet tegen alle soorten van het papillomavirus, zodat uitstrijkjes ook na vaccinatie nodig blijven.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]