Ulicoten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Ulicoten

Plaats in Nederland

Situering

Algemeen

20,5 km²

Inwoners (2007)

1090

Nederland

Ulicoten is een dorp in de Nederlandse gemeente Baarle-Nassau in de provincie Noord-Brabant. Ten zuiden van het dorp ligt de 22e enclave van Baarle-Hertog (België). Het voormalige Niemandsland.

Over de herkomst van de naam Ulicoten is men het niet helemaal eens. Het achtervoegsel coten is makkelijk te verklaren. Coten of Koten betekent kleine hoeven, ofwel kleine boerderijtjes. Uli of Ule is moeilijker te verklaren.

Een verhaal is dat het afkomstig is van ölle, dat voor moerassig land staat. Een ander verhaal verwijst naar de vele holen van bunzingen in het gebied rondom Ulicoten. Ule zou dan verwijzen naar Ullingen of bunzingen. Een minder voor de hand liggende verklaring zegt dat Uli een verbastering is van Willi. Een verwijzing naar Sint Willibrord. De naam Ulicoten zou dan Sint Willibrordboerderijtjes betekenen.

In een akte van 12 mei 1444 wordt Ulicoten reeds vermeld. Het dorp is dan blijkbaar groot genoeg, zodat het een eigen kapel krijgt. In 1994 werd dan ook een feest gevied om het 550-jarig bestaan van het dorp te vieren.

Toch is het dorp minimaal 100 jaar ouder. De heemkundekring van Poppel ontdekt een vermelding van Ulencote in 1340.

De parochieheilige van Ulicoten is Sint Bernardus. De verering van Bernardus geeft het dorp een grote bekendheid. Pelgrims komen zelfs vanuit de omgeving van Bergen op Zoom en 's-Hertogenbosch naar Ulicoten om de verering van Barnardus op 20 augustus te vieren.

[bewerken] Vrede van Münster

De Vrede van Münster in 1648 heeft grote gevolgen voor Ulicoten. De Nederduits Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk) wordt de staatskerk van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Priesters mogen hun functie niet meer uitoefenen, kerkelijke goederen werden in beslag genomen of vernield. De kapel in Ulicoten wordt in juli 1648 gesloten. Het beeld ter nagedachtenis van Sint Bernardus wordt op het nippertje gered en ondergebracht in de Sint-Remigiuskerk in Baarle-Hertog.

Lange tijd werden kerkdiensten gehouden in particuliere huizen of schuren. Andere opties waren er niet of nauwelijks. Men kon uitwijken naar Baarle om er te kerken in de Sint-Remigiuskerk. Men kon ook naar Meerle gaan, maar zowel Meerle als Baarle waren in die tijd moeilijk bereikbaar door de slecht begaanbare wegen.

De oplossing wordt in 1654 gevonden. De Spanjaarden behielden het gezag over de Zuidelijke Nederlanden. Ten westen van Ulicoten is er een uitstulping van de grens wat in die tijd dus Spaans grondgebied was. Deze uitstulping ligt niet ver van het dorp vandaan. Deze uitstulping wordt de Bollekens genoemd. In de Bollekens bouwde men een eenvoudige veldkapel. Men kon hier dichtbij het dorp vrij zijn geloof beleven en op deze manier Sint-Bernardus eren. Wanneer na honderdvijftig jaar de kerk in Ulicoten weer wordt vrijgegeven, wordt het eenvoudige kappelletje afgebroken.

De kapel is na de Tweede Wereldoorlog weer in de Bollekens opgebouwd, als door bombardementen de kerk in het dorp zwaar beschadigd raakt en moet worden afgebroken.

Gemeente Baarle-Nassau