Ulises Heureaux

Ulises Heureaux
Geboren	21 oktober 1845 San Felipe de Puerto Plata, Dominicaanse Republiek
Gestorven	26 juli 1899 Moca, Dominicaanse Republiek
Politieke partij	Partido Azul (blauwe partij)
22ste President van de Dominicaanse Republiek
Aangetreden	1 september 1882
Einde termijn	1 september 1884
Voorganger	Fernando Arturo de Meriño
Opvolger	Francisco Gregorio Billini
25ste President van de Dominicaanse Republiek
Aangetreden	6 januari 1887
Einde termijn	27 februari 1889
Voorganger	Alejandro Woss y Gil
Opvolger	Manuel María Gautier
26ste President van de Dominicaanse Republiek
Aangetreden	30 april 1889
Einde termijn	26 juli 1899
Voorganger	Manuel María Gautier
Opvolger	Wenceslao Figuereo
Portaal    Politiek

Ulises Heureaux Lebert (Puerto Plata, 21 oktober 1845 - 26 juli 1899) was president van de Dominicaanse Republiek van 9 januari 1882 tot 9 januari 1883, vanaf 6 januari tot 27 februari 1887 en opnieuw vanaf 30 april 1889 tot hij werd vermoord. Tussen zijn periodes als president behield hij wel de macht.

Het vroege leven

Heureaux - liefkozend Lilis genoemd - werd geboren in Puerto Plata als zoon van een Haïtiaanse vader en een moeder uit Sint Thomas. Hij sprak Spaans, maar ook Frans en Engels. Na de annexatie van de Dominicaanse Republiek door Spanje in 1861 nam hij deel aan de opstand om de onafhankelijkheid te herstellen en werd de belangrijkste luitenant van Gen Gregorio Luperón. In de periode na deze tweede onafhankelijkheid werden revoluties een jaarlijkse gebeurtenis. Heureaux ontpopte zich als een van de belangrijkste leiders van de Partido Azul (Blauwe Partij). In 1876 leidde hij een opstand in Puerto Plata die leidde tot een verkiezing waarbij Ulises Espaillat president werd. Toen de toonaangevende caudillo (leider) Buenaventura Baez, die voor zijn vijfde termijn aan de macht was, na minder dan een jaar weer verdween, hielp hij de volgende twee regimes omver te werpen.

Aan de macht

Toen in 1879 Luperón president werd, koos hij er voor om in zijn woonplaats Puerto Plata te blijven, waar hij een welvarend tabakshandelaar was en van waaruit hij zijn autoriteit in Santo Domingo delegeerde.

Een katholiek priester genaamd Fernando Meriño werd in september 1880 president. Heureaux diende als zijn Minister van Binnenlandse Zaken en achter de schermen was zijn invloed op de rest van het kabinet blijkbaar groter dan dat van de president. Hoewel Meriño grondwettelijke procedures kort opgeschorte naar aanleiding van onrust, aangewakkerd door enkele overgebleven aanhangers van Buenaventura Baez, hield Meriño de termijn van twee jaar vol. Dit was vastgelegd onder Luperón en op 1 september 1882 overhandigde hij de teugels van de regering aan Heureaux. De overheidsdiensten van Luperón en Merino slaagden erin de relatieve economische stabiliteit van de republiek vast te houden. In de eerste termijn van twee jaar werd Heureaux slechts met één grote opstand geconfronteerd. Echter was er in 1884 tussen de verschillende lokale caciques (zoal de leiders ook werden genoemd) die de heersende groep in de republiek vormde, geen enkele mogelijke opvolger die brede steun genoot. Luperón was nog steeds de leider van de regerende Partido Azul (Blauwe Partij), gesteund door Algemeen Tweede Imbert, terwijl Heureaux de kandidatuur van generaal Francisco Gregorio Billini steunde. Heureaux verzekerde Luperón dat hij Imbert zou steunen als deze de verkiezingen zou winnen, maar hij had in kritieke gebieden de stembussen gemanipuleerd met het oog op een zekere verkiezing van Billini.

Na te zijn ingehuldigd op 1 september 1884 weerstond Billini de manipulaties van Heureaux. De reactie van Heureaux was het verspreiden van geruchten - in die zin, dat Billini een politieke amnestie had afgekondigd, zodat hij zou kunnen samenspannen met ex-president Cesareo Guillermo tegen Luperón's leiding van de Azules. Hierdoor ontstond een regeringscrisis die Billini dwong op 16 mei 1885 zijn ontslag in te dienen. Hij werd opgevolgd door vicepresident Alejandro Woss y Gil. Heureaux ging uit van een grotere rol in de nieuwe regering als generaal, met een aantal van zijn aanhangers in het kabinet en het bevel over het nationale leger en wilde een opstand onder leiding van Guillermo beginnen. Guillermo pleegde zelfmoord toen hij werd geconfronteerd met gevangenschap. Dit vergrootte de dienstbaarheid van Heureaux voor Luperón, die een oude vijand van Guillermo was. Luperón werd dienovereenkomstig ondersteund door Heureaux bij de presidentsverkiezingen in 1886. De schaamteloosheid van de door Heureaux gepleegde verkiezingsfraude steunde de aanhangers van zijn tegenstander Casimiro de Moya, in een poging tot een gewapende opstand in de Cibao vallei. Hij onderdrukte met steun van Luperón deze opstand brutaal en maakte daarmee een einde aan de cyclus van burgeroorlogen die de republiek plaagde. Na weer aan de macht te zijn gekomen hield Heureaux zijn greep vast voor de rest van zijn leven. In 1888 verbande hij Gregorio Luperón. Het volgende jaar dwong hij het Congres om een aantal grondwetswijzigingen toe te passen, zoals afschaffing van de barrière tegen de presidentiële herverkiezing en het elimineren van rechtstreekse verkiezingen. Om zijn machtsbasis uit te breiden nam hij de leden van beide rivaliserende politieke groeperingen, de Rojos (rode) en Azules (blauwe), in zijn regering op. Hij ontwikkelde ook een uitgebreid netwerk van geheime politie en informanten om opstanden te voorkomen, te moorden of politici die hij niet kon strikken in ballingschap te dwingen. Heureaux verrijkte zichzelf en zijn volgelingen door uitgebreid private investeringen in de opkomende economie en export. "De scheiding tussen de overheidsfinanciën van het kabinet en de president was vaag, vloeiend en vrijwel niet aanwezig." Hij had zijn eigen geheime telegraafcode die hij gebruikte om zijn troepen en de politie te controleren.

Tijdens de laatste twee decennia van de 19e eeuw werd, als gevolg van een toevloed van Cubaanse suiker planters door de Tien Jarige Oorlog, suiker boven tabak het belangrijkste exportproduct. Lilis gaf hen grote stukken land in de zuidoostelijke kustvlakte, waar ze de eerste gemechaniseerde suikerfabrieken van de natie bouwde. Als dictator ondernam hij vele ambitieuze projecten om het land te moderniseren, met inbegrip van de elektrificatie van Santo Domingo, de bouw van een brug over de rivier Ozama, en de start van stoomtrein diensten op een enkel-spoor van Santiago naar Puerto Plata.

Politieke ondergang

Om zichzelf en zijn aanhangers te verrijken versterkte hij het omkoop-systeem, de betalingen voor het leger, hielp bij het opzetten van suikerfabrieken en de financiering van infrastructurele ontwikkeling, Lilis leende veel bij Europese en Amerikaanse banken, zelfs als suikerprijzen een steile daling ondergingen. In 1888 nam hij een lening van driekwart miljoen pond sterling (tegenwoordig € 90.027.100) uit het Amsterdamse bankiershuis Westendorp.

Het Westendorpbedrijf ging failliet in 1892, nadat zijn agent fraude bij de douane onthulde, waar Heureaux geregeld een voorkeurstarief hanteerde voor een aantal van zijn binnenlandse schuldeisers. Een consortium van ondernemers in New York die zichzelf de San Domingo Improvement Co noemde kocht Westendorp uit en nam de vorderingen van haar Europese obligatiehouders over. In ruil hiervoor kreeg zij twee leningen, een van $ 1,2 miljoen en de andere van 2 miljoen pond, voor de financiering van de externe schulden van het land, en als beveiliging een pandrecht over de douane inkomsten van de naties. Toen de toenemende overheidsschuld het onmogelijk maakte om zijn politieke machine draaiende te houden, vertrouwde Heureaux steeds meer op geheime leningen van de San Domingo Improvement Co, suikerplanters en de lokale handelaars. In 1897 - met het land op de rand van het faillissement - drukte Lilis tot vijf miljoen dollar aan ongedekt papiergeld (beter bekend als Papaletas de Lilis), dat veel van de handel van het land verpestte. Dit leidde tot een nieuwe opstand onder de Cibaeño tabakplanters en kooplieden, wat weer leidde tot zijn moord in Moca in juli 1899. Tegen die tijd was de nationale schuld meer dan $ 35 miljoen, vijftien keer de jaarlijkse begroting.

Trivia

• Er is tussen de bergtoppen van de Pico Duarte en La Pelona, in de Cordilla Central (centrale bergketen) van de Dominicaanse Republiek, een berg met de naam Valle de Lilis. Er is een apocrief verhaal dat beweert dat de berg deze naam draagt, omdat de dictator ooit een villa op een hoogte van 2950 meter boven de zeespiegel had. Weliswaar is hiervoor nooit bewijs gevonden.
• In de Dominicaanse Republiek bestaat een anekdote, dat Lilis naar een klein dorpje in El Cibao ging en iemand schreeuwde ' 'Que Nublao' (Wat een bewolkte zwarte hemel!), op het moment dat hij de donkere huid Lilis zag en niet wetende wie hij was. Lilis reageerde door te zeggen: "Nee se preocupe, la lluvia Viene por 'atra ..." (Maak je geen zorgen, de regen is straks weg.) Men vertelde dat de ' regen ' alle dorpsbewoners had gedood. Hiervan is nooit bewijs gevonden.

Bibliografie

• Martínez-Vergne, Teresita Nation and Citizenship in the Dominican Republic (University of North Carolina Press: Chapel Hill, NC, 2005)
• Moya-Pons, Frank Dominican Republic: A National History (Hispaniola Books: New Rochelle, NY, 1995)
• Rodman, Selden Quisqueya: A History of the Dominican Republic (University of Washington Press: Seattle, 1964)