Rijksuniversiteit Groningen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Universiteit van Groningen)
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijksuniversiteit Groningen

Buitenlandse naam University of Groningen
Latijnse Naam Academia Groningana
Motto Verbum domini lucerna pedibus nostris
Locatie Groningen, Nederland
Opgericht 1614
Type Vrij onderwijs
Rector Prof. dr. Frans Zwarts
Studenten 23.475
Staf 4100
Lid van Coimbra, EUA
Website www.rug.nl

De Rijksuniversiteit Groningen, ofwel RUG, is de universiteit in de Nederlandse stad Groningen. Ze heeft 23.475 studenten en 4100 fte's personeel (2006).

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

De Rijksuniversiteit Groningen heeft een rijke academische traditie die teruggaat tot 1614. Daarmee is 'Groningen' na Leiden de oudste (nog bestaande) universiteit van Nederland (de Universiteit van Franeker was van 1585). In de 394 jaar van haar bestaan heeft de RUG veel talenten voortgebracht van heel verschillende aard. Onder hen zijn de eerste vrouwelijke student en de eerste vrouwelijke lector in Nederland, de eerste Nederlandse ruimtevaarder en de eerste president van de Europese bank. Zij delen hun academische wortels met ongeveer 200.000 anderen die als student, docent of wetenschapper waren verbonden aan de RUG.

[bewerk] Opening

De officiële opening vond plaats op 23 augustus 1614. De Groningse universiteit startte met vier faculteiten: Protestantse Godgeleerdheid, Rechten, Geneeskunde en Filosofie. De jonge Groningse universiteit was in de zeventiende eeuw al bij uitstek een internationale gemeenschap. Ongeveer de helft van de studenten en docenten kwam uit het buitenland. Zo kwam de eerste rector magnificus, Ubbo Emmius, uit Duitsland, zij het wel uit het nabijgelegen Oost-Friesland. De eerste 75 jaren van haar bestaan ging het de universiteit voor de wind met een instroom van ongeveer honderd studenten per jaar. Door theologische meningsverschillen, een moeizame relatie met de Staten en politieke perikelen - onder meer de belegering van de stad door 'Bommen Berend' in 1672 - stagneerde de ontwikkeling van de universiteit aan het eind van de zeventiende en in de achttiende eeuw. Er stonden gemiddeld twee- à driehonderd studenten ingeschreven. Wetenschappelijk lichtpunt in de tweede helft van de 18e eeuw was echter Petrus Camper. Als patholoog-anatoom, veepestbestrijder en oprichter van de eerste chirurgische polikliniek was hij beroemd tot ver buiten de stadsgrenzen.

[bewerk] Na 1800

Academiegebouw
Academiegebouw

Ten gevolge van de Franse inlijving werd de Groningse universiteit in 1812 onderdeel van de Keizerlijke Universiteit van Parijs. Daarmee kwam Groningen goed weg. Eigenlijk wilde het Franse bestuur maar één universiteit in Nederland handhaven, en dat zou Leiden zijn. Een Franse inspectiecommissie bleek echter gecharmeerd van de stad en concludeerde dat de afstand tot Leiden vanuit het noorden wel erg groot was. Anders dan Utrecht, Franeker en Harderwijk bleef Groningen daarom open als universiteit.

In 1815 (totstandkoming van het Koninkrijk der Nederlanden) werd het een Rijkshogeschool. Op 5 juni 1872 had de universiteit een primeur: Aletta Jacobs werd er als eerste vrouw toegelaten aan een Nederlandse universiteit. De Wet op het Hoger Onderwijs in 1876 had de positie van de universiteit inmiddels ingrijpend verbeterd. De universiteit kreeg de naam Rijksuniversiteit Groningen, er werd behalve in het Latijn ook in het Nederlands gedoceerd en de universiteit kreeg naast een onderwijs- nu ook een onderzoekstaak. De basis voor de huidige onderzoeksuniversiteit werd gelegd.

In 1925 telde de universiteit voor het eerst duizend studenten, nadat er in 1906 brand was uitgebroken en er een renovatie en uitbreiding van het aantal gebouwen had plaatsgevonden. Voor de brand stonden minder dan 500 studenten ingeschreven. In 1953 kwam de RUG internationaal in het nieuws doordat "haar" professor Frits Zernike de Nobelprijs voor de Natuurkunde won voor zijn uitvinding van de fasecontrastmicroscoop. De eerste decennia van de 20e eeuw ontwikkelde de RUG zich voortvarend. Het aantal faculteiten en opleidingen groeide gestaag, het aantal studenten explosief. Bij het 300-jarig bestaan in 1914 stonden 611 studenten ingeschreven; in 1924 waren dat er al 1000. Na een terugval in de crisisjaren en met name de Tweede Wereldoorlog groeide het studentental vanaf 1945 in hoog tempo tot 20.000 in 1994. Momenteel zijn er ongeveer 22.500 studenten aan de RUG verbonden waarvan er steeds meer van buitenlandse herkomst zijn. Vooral het aantal Duitse studenten en onderzoekers groeit de laatste jaren sterk.

[bewerk] De Friese vestiging

In de jaren '70 werkte de Rijksuniversiteit Groningen met enige tegenzin mee aan een Universitair experiment. Onder leiding van de vroegere rector magnificus Prof. J. Snijders werd in Leeuwarden gestart met de Friese vestiging van de Rijksuniversiteit Groningen. De subfaculteit Sociale Wetenschappen Fryslân (SSWL) opende in 1976 haar deuren. Hier werd in samenwerking met de Agogische Academie Fryslân (AAF) het Sociaal Hoger Onderwijs gevormd. Doel was een samenwerking te creëren tussen HBO en universiteit; dit om een interdisciplinaire sociaal wetenschappelijke aanpak van het vakgebied 'welzijnsvraagstukken' te vormen. Friesland had 250 jaar na de Academie in Franeker weer een universiteit. In 1985 kwam er door de vele problemen die er met de structuur waren en door bezuinigingen in het hoger onderwijs een eind aan deze opleiding. De AAF ging op in de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden.

[bewerk] Heden

Er studeren 23.791 personen aan de RUG, waarvan 5056 eerstejaars. De RUG telt ca. 5500 medewerkers. Hiermee is de RUG na de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht qua grootte de derde universiteit van Nederland en de op één na grootste werkgever in de provincie Groningen; het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) is met een personeelsbestand van circa 9300 personeelsleden (bron: jaarverslag 2004) de grootste werkgever van de provincie Groningen.

Het wapen van de universiteit, in 1615 vastgesteld door de Staten van Stad en Lande van Groningen, bestaat uit het wapenschild van de provincie Groningen, dat een samenvoeging is van het stadswapen en het wapen van de Ommelanden. (Dit provinciewapen is verdeeld in vier delen: linksboven en rechtsonder wordt het stadswapen afgebeeld, in de andere kwadranten het Ommelanderwapen.) Daarop is een opengeslagen boek afgebeeld met de (afgekorte) tekst 'VER/BUM/DNI LU/CER/NA' die staat voor 'VERBUM DOMINI LUCERNA PEDIBUS NOSTRIS', Het woord van de Heer is een lamp voor onze voeten, een zinsnede afkomstig uit Psalm 119, vers 105. Het wapen wordt gedekt door een kroon, bestaande uit vijf bladeren en vier parels. (Bekijk hier het wapen)

Tegenwoordig hanteert de universiteit in de praktijk een moderner motto: "Werken aan de grenzen van het weten".
De afkorting RUG zal door de universiteit alleen nog worden gebruikt in het Nederlands. In Engelse teksten en in contacten met het buitenland wordt "University of Groningen" gebruikt en niet meer de (Nederlandse) afkorting RUG omdat het Engelse woord "rug" "tapijt" betekent. In een bericht van het Dagblad van het Noorden wordt ten onrechte vermeld dat de afkorting RUG in het geheel niet meer gebruikt zal worden. [1]

De hoofdvestiging van de universiteit is het Academiegebouw aan de Broerstraat. Tegenover het Academiegebouw staat de UB.

Het universiteitsmuseum stelt tentoonstellingen samen uit de uitgebreide collectie van de universiteit. Deze omvat onder andere de collecties van het voormalige Anatomisch Museum, het voormalig Volkenkundig Museum Gerardus van der Leeuw en het voormalige natuurmuseum.

[bewerk] Kerncijfers (2006)

[bewerk] Internationale samenwerking

De RUG wil haar positie in de top van het Europese en mondiale hoger onderwijs verder versterken. Daarom gaat de RUG gericht strategische allianties aan met collega-instellingen waarvan onderzoeksprogramma's en/of opleidingen goed aansluiten bij het Groningse aanbod en die van een vergelijkbaar hoog niveau zijn.
Daarnaast levert de RUG een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het wetenschappelijk onderwijs in ontwikkelingslanden en andere achterstandsgebieden.

De belangrijkste buitenlandse samenwerkingspartners van de RUG zijn:

[bewerk] Faculteiten van de RUG

In 2008 kent de RUG negen faculteiten:

  1. Faculteit Economie en Bedrijfskunde (Ontstaan in 2007 door een fusie van de Faculteit der Economische Wetenschappen (Economie) en de Faculteit Bedrijfskunde)
  2. Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap (Theologie en Godsdienstwetenschap)
  3. Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen (Gedragswetenschap en Maatschappijwetenschap, tot 1 september 2005: Psychologische, Pedagogische en Sociologische Wetenschappen, PPSW)
  4. Faculteit der Letteren (Letteren, Taalwetenschap, Cultuurwetenschappen, Communicatiewetenschap, Theaterwetenschappen, Kunstgeschiedenis, Internationale betrekkingen e.a.)
  5. Faculteit Medische Wetenschappen (Geneeskunde, Tandheelkunde, onderdeel Universitair Medisch Centrum Groningen)
  6. Faculteit Rechtsgeleerdheid (Rechtsgeleerdheid)
  7. Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen (Ruimtelijke Wetenschappen)
  8. Faculteit Wijsbegeerte (Filosofie, voorheen de Centrale Interfaculteit genoemd)
  9. Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen (Wiskunde, Informatica, Biologie, Farmacie, Natuurkunde, Technische natuurkunde, Technische Bedrijfskunde, Scheikunde, Scheikundige technologie, Energie- en Milieuwetenschappen, Bewegingswetenschappen, Kunstmatige intelligentie en Sterrenkunde allen behorend tot de exacte wetenschappen)

[bewerk] Beroemde alumni en medewerkers

Onder anderen de volgende bekende personen hebben aan de Rijksuniversiteit Groningen gestudeerd of er gewerkt:

[bewerk] Politici

[bewerk] Wetenschappers

  • Johan Bernoulli, hoogleraar wiskunde 1695
  • Bart Jan Bok, astronoom
  • Sebald Justinus Brugmans, arts en botanicus
  • Reinder van Duinen, oud-voorzitter algemeen bestuur Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, studeerde natuurkunde, afgestudeerd in 1965
  • Willem Frederik Hermans, schrijver, promotie fysische geografie in 1955
  • Gerard Heymans, grondlegger van het eerste psychologisch laboratorium in Nederland
  • Johan Huizinga, hoogleraar aan de RUG tot 1914, auteur van Herfsttij der Middeleeuwen en Homo Ludens
  • René Kahn, psychiater, behaalde hier zijn artsexamen in 1979
  • Jacobus Cornelius Kapteyn, hoogleraar astronomie
  • Klaas Knol, emeritus hoogleraar aan de RUG en longarts voor kinderen
  • William Makdowell, eerste hoogleraar wijsbegeerte aan de universiteit.
  • Wubbo Ockels, eerste Nederlander in de ruimte als Europese Ruimtevaartorganisatie-astronaut van Spacelab D-1 (1985), studeerde wis- en natuurkunde, afgestudeerd in 1973
  • Jan Hendrik Oort, naamgever van de Oortwolk, studeerde astronomie, afgestudeerd in 1921
  • Jan Ritzema Bos, fytopatholoog
  • Rob Tamsma, geograaf, bekend vanwege zijn controverse met Willem Frederik Hermans
  • Thijs van Veen, journalist en hoogleraar straf- en strafprocesrecht, studeerde illegaal tijdens de Tweede Wereldoorlog
  • David de Wied, voormalig president Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, studeerde geneeskunde, afgestudeerd in 1950
  • Adam Simon van der Woude, oudtestamenticus
  • Rob de Wijk onderzoeker aan het Nederlands Instituut Instituut Clingendael en nationaal defensiespecialist, studeerde geschiedenis, afgestudeerd in 1984

[bewerk] Bedrijfsleven

[bewerk] Kunst en cultuur

[bewerk] Oranjehuis

[bewerk] Media

[bewerk] Diversen

[bewerk] Eredoctoraten

[bewerk] Trivia

  • Op 13 november 2006 ontvingen bijna alle 7000 werknemers van de RUG abusievelijk een e-mail waarin stond dat zij waren ontslagen. Volgens een woordvoerder van de universiteit was een computersysteem vastgelopen waardoor deze berichten massaal waren verzonden.[2]
  • In maart 2007 had de universiteit opnieuw te kampen met computerproblemen: dit keer werden er meer dan 150 computers van het universiteitsnetwerk gecompromitteerd door 'hackers' die er kwaadaardige software op hadden geïnstalleerd.[3]

[bewerk] Referenties

  1. ^ RUG wil niet meer RUG heten, Dagblad van het Noorden, 4 mei 2007
  2. ^ Universiteit stuurt 7000 medewerkers 'ontslagmail'
  3. ^ Hackers breken in bij Groningse universiteit

[bewerk] Externe links

Universiteiten in Nederland

Bekostigd: Erasmus Universiteit Rotterdam | Open Universiteit Nederland | Radboud Universiteit Nijmegen | Rijksuniversiteit Groningen | Technische Universiteit Delft | Technische Universiteit Eindhoven | Universiteit van Amsterdam | Universiteit Leiden | Universiteit Maastricht | Universiteit Twente | Universiteit Utrecht | Universiteit van Tilburg | Vrije Universiteit | Wageningen Universiteit

Aangewezen: Katholieke Theologische Universiteit | Nyenrode Business Universiteit | Protestantse Theologische Universiteit vestiging Kampen | Theologische Universiteit Apeldoorn | Theologische Universiteit Kampen (Broederweg) | Universiteit voor Humanistiek | Universiteit Nimbas

Grensoverstijgende universiteiten: transnationale Universiteit Limburg

Voormalige universiteiten: Universiteit van Harderwijk | Universiteit van Franeker

 
Persoonlijke instellingen