Universiteit van Harderwijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Universiteit van Harderwijk of Academie te Harderwijk of Academie des vorstendoms Gelre en graafschaps Zutphen
Latijnse naam 'Academiæ Gelro-Zutphanicæ' of 'Ducatus Gelriæ & Comitatus Zuthphaniæ Academia' of 'Comitatus Zutphaniæ Sacrum Academiæ Ducatus Gelriæ'
Locatie Harderwijk, Nederland
Opgericht 1648, 1811 opgeheven
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
Linnaeustorentje

De Universiteit van Harderwijk (1648 - 1811, ook wel Gelderse Universiteit) werd ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden door de Staten van Gelre opgericht.De universiteiten van Leiden (1575), Franeker (1585), Groningen (1614) en Utrecht (1636) waren al eerder gesticht. De Gelderse Academie in Harderwijk werd daarmee de 5e universiteit in Nederland

In de tijd van Linnaeus kon in Zweden de doctorsgraad niet behaald worden. Veel afgestudeerden gingen naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waar de universiteiten een goede reputatie hadden. De rijken reisden gewoonlijk naar Leiden; minder gefortuneerden gingen naar Harderwijk, waar de promotie minder kostbaar was en sneller verliep. Een ondeugend gedichtje luidde:

Harderwijk is een stad van negotie,
Men verkoopt er bokking, blauwbessen en bullen van promotie.

Het gemakkelijke promoveren lokte veel studenten naar de universiteit, al was het vaak voor korte tijd.

Bekende promovendi van Harderwijk (jaar van promotie):

Een aantal van deze mensen staat nog steeds bekend als groot wetenschapper, ondanks de bedenkelijke reputatie van de universiteit.

Tijdens de Franse bezetting werd de universiteit opgeheven. Koning Willem I probeerde de universiteit later net als die van Franeker zonder succes nog nieuw leven in te blazen, door haar te heroprichten als rijksatheneum in 1815. In 1818 sloot dit rijksatheneum haar deuren echter alweer en verdween het instituut.

Tegenwoordig[bewerken]

In de binnenstad van Harderwijk zijn nog steeds enkele gebouwen van de voormalige universiteit te zien, zoals een snijdkamer, de hortus en het bekende Linnaeustorentje.

Trivia[bewerken]

  • Het imago van de universiteit van Harderwijk heeft een uitdrukking opgeleverd: in vroeger tijden werd van iemand wiens wetenschappelijke reputatie bedenkelijk was ook wel gezegd dat hij 'van de Universiteit van Harderwijk' kwam.
  • Aan het eind van de 20e eeuw vertolkt Aart Staartjes, in het bekende Nederlandse kinderprogramma Het Klokhuis, professor Fetze Alsvanouds van de Universiteit van Harderwijk.

Zie ook[bewerken]

Bronnen[bewerken]

Universiteit van Harderwijk niet in de top 100?