De avonturen van Urbanus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Urbanus (strip))
Ga naar: navigatie, zoeken
De avonturen van Urbanus
Land van oorsprong België
Oorspronkelijke taal Nederlands
Genre vedettenstrip, humoristische strip, absurde humor, zwarte humor, kinderstrip, satirische strip
Creatieteam
Bedenker(s) Willy Linthout
Schrijver(s) Urbanus, Willy Linthout
Tekenaar(s) Willy Linthout
Publicatie
Uitgever Standaard Uitgeverij
Publicatiemedia Stripboeken
Huidige status Lopend
Eerste publicatie 10 november 1982
Website
Portaal  Portaalicoon   Strip

De avonturen van Urbanus of kortweg Urbanus is een Vlaamse komische stripreeks rond de fictieve jeugd van de Vlaamse komiek Urbanus van Anus. Willy Linthout en Urbanus zelf maken samen de scenario's, terwijl de reeks door Linthout getekend wordt. Het is de langst lopende en meest succesrijke vedettestrip in Vlaanderen, die zelfs in Nederland goed verkoopt.

De reeks werd bedacht door Linthout. Het eerste album, Het fritkotmysterie, maakte hij alleen, maar Urbanus gaf zijn akkoord toen Linthout hem het voorstel voor de strip deed. Urbanus speelde zelf al enkele jaren met het gedacht om een strip op te zetten rond zijn podiumpersonage. Urbanus vond echter dat het personage in de strip niet goed aansloot bij zijn dat op het podium. Daarom begon hij vanaf album twee mee te werken aan de reeks.[1]

Setting[bewerken]

De reeks draait rond Urbanus (voorgesteld als een jongetje met een baard), zijn ouders Cesar en Eufrazie en hun huisdieren Amedee de vlieg en Nabuko Donosor de tweedelige hond. Alle verhalen spelen zich af in het dorp Tollembeek, waar Urbanus in het echte leven ook woont. Veel scenario's zijn erg bizar en zitten vol kolder, onderbroekenlol en verwijzingen naar populaire jeugdcultuur en Vlaamse media. Typische plots draaien rond Urbanus die het ganse dorp om de tuin probeert te leiden of in een netelige situatie verzeild raakt en zich daaruit dient te bevrijden.

Stijl[bewerken]

Er worden in de reeks bewust Vlaamse dialectuitdrukkingen gebruikt. Deze worden meestal met een asterisk onderaan het prentje op hilarische wijze letterlijk naar het Nederlands vertaald. (bijvoorbeeld: Iemand spreekt ergens van "pollekes". Hier wordt dan een asterisk bijgezet en onder het prentje wordt dan een "vertaling" geschreven in de trant van "Voor de Hollanders: Kinderhandjes". Een tweede voorbeeld is "Onbevlekte ontvangenis"',' vertaald door "Bevruchting zonder te morsen"). Een ander taalkundig kenmerk is dat zinnen nooit op een punt eindigen, maar altijd op een of meer uitroeptekens, een vraagteken of een beletselteken.

Het taalgebruik en het gedrag van de personages getuigen van cynisme en blasfemie; de reeks heeft van het neerhalen van traditionele ethische conventies immers een handelsmerk gemaakt. Zo heet in één van de strips een bejaardentehuis Opgeruimd staat netjes en geneert de dorpspriester zich niet om voor een weddenschap zijn achterwerk te ontbloten. Ook priesters, schoolmeesters, politieagenten en God worden voorgesteld als hypocriete, opportunistische vrouwengekken en dronkenlappen. Om die reden wordt de reeks in vele kringen wantrouwig bekeken. Anderzijds heeft net de underground-status van de Urbanus-reeks ook tot de populariteit ervan bijgedragen. Vanwege haar poep-en-pieshumor, sekshumor, dialect, zwarte humor en natuurlijk de bekendheid van de artiest Urbanus zelf is de reeks heel succesvol bij de jeugd.

De tekenstijl van de reeks is bewust naïef gehouden en qua sfeer, humor en eenvoud geïnspireerd door de strips van Marc Sleen. In de beginjaren kreeg Urbanus regelmatig kritiek te horen op Linthout's amateuristische tekenstijl. Met de jaren is die er echter aanzienlijk op vooruit gegaan. Er zijn meer dan 150 albums uitgebracht (2012). De Albums 1 tot en met 12 verschenen oorspronkelijk monochroom met afwisselend twee pagina's donkerbruine en twee pagina's donkerblauwe inkt, vanaf nummer 13 (Radio Salami) werden de albums in kleur uitgebracht.

Personages[bewerken]

Urbanus signeert strips in Bobbejaanland (2004)

De hoofdpersonages van het stripreeks zijn de leden van Urbanus' gezin, met name:

  • Urbanus zelf, een kwajongen van onbepaalde leeftijd. Hij gaat nog naar school in het eerste studiejaar, maar draagt ook al een baard die hij al heeft sinds zijn geboorte. Hij haalt altijd kwajongensstreken uit, loopt voortdurend achter de vrouwen en is een geldwolf.
  • Cesar, Urbanus' vader. Hij houdt zich voornamelijk bezig met pijp roken, bier drinken, overspel plegen, Gazet van Tollembeek lezen en tv kijken. Hij is een uitermate simpel, lichtgeraakt en te lui om te gaan werken. "Café bij Wieske" is zijn vast stamcafé en hij is ook duivenmelker.
  • Eufrazie, Urbanus' moeder. Eufrazie is een katholieke huisvrouw die samen met Stanske en Netteke naar de kerk gaat en zich door Cesar laat domineren. Ze is het vroomste en sympathiekste personage in de strip. In haar vrije tijd houdt zij zich vooral met breien en Mariabeeldjes afstoffen.
  • Nabuko Donosor, een hond-achtige hittentit, waarvan de naam gebaseerd is op de Babylonische koning Nabucodonosor. Nabuko bestaat in feite uit twee delen, Nabuko en Donosor, want de bovenste helft van hem zweeft in de lucht. Dit wordt verklaard door het feit dat zijn moeder tijdens de zwangerschap tussen een fabriekspoort geklemd werd. Hij heeft een tweelingzus Nabuka, maar deze heeft geen bovenkant omdat ze er niet is door geraakt tijdens de bevalling. Zelf is ze in een bepaald album zwanger geworden van 42 puppies. Later is de eerste Nabuko Donosor verpopt tot een mens en vanaf dat album speelt Nabuka mee, maar die heeft geslachtsverandering gedaan en sindsdien spreekt men terug van Nabuko Donosor. Maar in album 136, "De Killerkok", wordt de onderkant (Donosor) vermoord door een kannibalistische kok, Piet Luysenfluit. Donosor wordt nadien (onbewust) opgegeten door de rest van de familie Urbanus. De bovenkant, Nabuko, kunnen ze echter nog op tijd redden. Na dit album wordt Nabuko niet meer vermeld totdat in album 139, "De Ghostprutsers gaan verder", het achterwerk van Donosor, genaamd Osor, terugkeert en verteld wordt dat van Nabuko niets meer overblijft. Echter, in album 142, de Teerputten van Tollembeek, keert Nabuko Donosor weer helemaal gezond terug.
  • Amedee, een sprekende vlieg en veruit het intelligentste personage in de gehele strip.In het eerste album "Het fritkotmysterie "wordt hij ge-erfd van nonkel Fillemon. Hij mag dan in de baard van Urbanus komen wonen . Hij vindt meestal dingen uit die in de verhalen van pas komen of helpt Urbanus met zijn huiswerk. Heeft voor ingenieur gestudeerd.
  • Nonkel Fillemon, de stinkend rijke nonkel van Urbanus. Hij is multimiljardair en nogal een vrouwenzot. Hij is een eeuwig zieltogend personage en is meerdere malen overleden gedurende de reeks. Urbanus kwam steeds zijn geld aftroggelen. Uiteindelijk overleed hij in album 100 op 99-jarige leeftijd (1904-2003) en werd nadien gekloond. Hij overleeft nu in een grote visbokaal en is zijn fortuin kwijt. Later in Herman en Hermien is zijn oorspronkelijke hart teruggevonden, wat geschonken is aan Hermien, omdat hij de enige was met haar bloedgroep.

Nevenpersonages[bewerken]

Inwoners van Tollembeek die geregeld opduiken in de reeks.

  • De hittentitten, rare mens/dier-achtige wezentjes die voorkomen in de strips De lapjesman, De hittentitten, Het ei van Urbei en De teerputten van Tollembeek. (Nabuko Donosor en Nabuka Donosor zijn niet meegerekend anders was Het fritkotmysterie de enige die hier niet stond!)
  • Annatol, de goudvis van Urbanus. Is vaak op de achtergrond te zien.
  • Wieske, het varken van Urbanus. Heeft ooit 108 biggetjes gekregen van de American Gigolo van Wingene.
  • Netteke, oude dorpsvrouw en een van de beste vriendinnen van Eufrazie en Stanske. Is, net als Eufrazie heel gelovig.
  • Wulpse Zulma, de dorpshoer. Heeft veel klanten, onder andere Cesar, Jef Patat, maar ook Meester Kweepeer en zelfs Meneer Pastoor.
  • René en Modest, twee niet al te snuggere politieagenten die Urbanus voortdurend proberen te pakken krijgen bij al zijn kattenkwaad. Meestal zien ze kleine zaken als een zware misdaad terwijl ze echte criminaliteit vaak links laten liggen, vaak in het nadeel van Urbanus. Ze hebben de gewoonte met hun gummiknuppels elke verdachte verrot te slaan.
  • Jef Patat, schooier die onder een brug woont en iedereen voortdurend oplicht. Hij is een oerlelijke, vulgaire dikzak die zich in het criminele milieu beweegt. Vaak vervult hij de rol van antagonist in de reeks. Hij is gebaseerd op Jef Meert, de oprichter van Uitgeverij Loempia, met wie Urbanus en Linthout een goede verstandhouding hadden.[1]
  • Meester Vladimir Kweepeer, Urbanus' schoolmeester. Hij heeft een hekel aan Urbanus, is enorm streng en terroriseert zijn leerlingen. Ook is hij al 25 jaar getrouwd met Isabel Van Den Borre, toch heimelijk verliefd op juffrouw Pussy. Hij heeft een broer, Sander, en een zus.
  • Meneer Pastoor, de pastoor van het dorp die graag miswijn drinkt en zich niet altijd aan het celibaat houdt. Hij zit vaak op café met Cesar en is een vrouwenzot.
  • Juffrouw Pussy, de knappe juffrouw van de Tollembeekse kleuterschool en stagiairevervangster in de klasgroep van Urbanus. Deze is hartstochtelijk verliefd op haar en ziet haar als een lustobject. Ook Directeur Bombast en Meester Kweepeer adoreren haar.
  • Dikke Herman, de zoon van de ex-burgemeester bij wie Urbanus in de klas zit. Hij is te herkennen aan een grote bril, enorme tanden en gigantische blonde kuif. Urbanus en hij halen vaak venijnige streken met of tegen elkaar uit.
  • Het Negerke, een zwart Afrikaantje dat ook bij Urbanus in de klas zit. Zijn echte naam is Botswana.
  • Pinnekeshaar, een klasgenootje van Urbanus met pinnekeshaar. Zijn naam is gebaseerd op een soortgelijk personage uit de stripreeks Robbedoes.
  • Stef, Staf en Stylo, drie boeven de voortdurend de bank van Tollembeek overvallen en de rest van de tijd in de gevangenis zitten of in aanraking komen met Urbanus. Net als de Daltons verschillen ze allemaal qua hoogte.
  • Professor Schrikmerg, maniakale dokter die mensonvriendelijke wetenschappelijke beproevingen uittest, onder andere op Urbanus. Hij is één van de grootste vijanden in de strip.
  • Koning Boudewijn en zijn vrouw Fabiola kwamen ook vaak in de eerste albums voor. Hij werd steevast met grijnzende glimlach voorgesteld in militair uniform, korte broek en met een veel te grote generaalspet. In het album De geboorte van Urbanus wordt hij zelfs dooppeter van Urbanus.
  • Eddy Wally, de beroemde zanger, speelde in de eerste albums van Urbanus vaak mee, waaronder Het fritkotmysterie waarin hij met Urbanus moet trouwen. Hij werd voorgesteld als een klein mannetje met een grote hoge hoed en veel kapsones. In Radio Salami wou hij samen met Urbanus een vrije radio, een piratenzender, maken, maar toen Urbanus weigerde Wally's liedjes te draaien, kregen ze ruzie.
  • De burgemeester van Tollembeek, een struis mannetje met een ouderwetse bolhoed, een ouderwets pak en een sjerp. Kwam in vroegere albums vaak voor maar is ondertussen vervangen door andere burgemeester, en later door een Japanse keizerin.
  • Dees Diamant, een dief. Hij zit vaak in de gevangenis van René en Modest.
  • Andrée en Andreè, twee dieven die ook in de cel bij René en Modest zitten.
  • Eugène, de valse ex-butler van nonkel Fillemon. Hij is lid van de orde van de Dikkenekken. Hij is op het verkeerde pad geraakt en ging met het fortuin van nonkel Fillemon lopen. Daarmee begon hij een drugsbende en in plaats van aan de maffiabonzen hun deel te geven, hield hij het voor zichzelf. Daarna dook hij onder in de riolen van Tollembeek. Daar stroomt een geel product dat het chemisch bedrijf Testosteron met zekere regelmaat loost. Eugene en zijn handlangers zijn besmet door de gele vloeistof en daarna begon het verrattingsproces: langzaam veranderden ze in ratten. Hij stierf uiteindelijk nadat hij werd neergeschoten door pelsjager Jef Patat.
  • Werther Van Der Sarren, de buitenechtelijke zoon van Cesar en Gaby Van Der Sarren. Het personage is gebaseerd op Urbanus' sidekick in zijn televisieseries.
  • Gaby Van Der Sarren, moeder van Werther Van Der Sarren en ooit was ze de minnares van Cesar, Werthers vader.
  • Minister Leon van Nutteloze Zaken, een minister die in louche zaakjes betrokken is en bijtijds in contact komt met Urbanus.
  • God Devader zelf, voorgesteld als een nogal opvliegende oude bebaarde man die een hekel aan Urbanus heeft gekregen nadat die hem meerdere malen voor de gek had gehouden. Hij heeft een vrouw, God Demoeder, en 2 kinderen: God Dezoon en God Dedochter.
  • Tist Zwackkatack, De stalker van Eufrazie.
  • Oktaviëtte, Urbanus' overleden vrouw. Ze woont thans in de hemel met hun dochter en zoon, Urbaniëtte en Urboemba. Omdat Oktaviëtte zwanger was toen ze stierf, werd Urbaniëtte in de hemel geboren. Urboemba werd gemaakt toen Oktaviëtte eens op bezoek mocht komen naar de aarde. Daar had ze seks met een met schoensmeer bedekte Urbanus, waardoor Urboemba als een zwart kindje geboren werd. Urbaniëtteke kwam aan haar naam als compromis tussen Urbanus en Oktaviëtteke, maar van Urboemba weten we niet of hij 100% van Urbanus is.
  • Sinte-Pieter, portier van de hemel en rechterhand van God Devader.
  • Ed Leviud, een duivel waarmee al Urbanus tweemaal in aanraking is gekomen.
  • Moeder Maria, het Onze-Lieve-Vrouwebeeldje van de Heilige Maagd van Eufrazie heeft in sommige verhalen een grote rol. Soms komt ze zelfs even tot leven. Ze zit onder een stolp die Eufrazie regelmatig poetst.
  • Jean Yves De Saint Cartouche, de vijand van Urbanus. Rijkeluiszoontje dat in eerste instantie er genoegen in heeft gedrag van klasgenootjes te verklikken. Later raakt hij zelf op het verkeerde pad. Na een tragisch ongeval is Oktaviëtte met hem in het huwelijk getreden. Nadat hij haar mishandelde en onderdrukte, kwam ze om het leven toen ze in een vat kokend frietvet viel na een wanhoopspoging om Urbanus het leven te redden. Daarna raakt hij steeds verder aan lager wal en komt hij uiteindelijk ook te overlijden na het eten van radioactief afval. Daarna is Jean Yves een duivel in de hel geworden.
  • Frans, de uitbater van café "Bij Wieske". Dit is het dorpscafé van Tollembeek waar onder andere Cesar, Jef Patat, Meneer Pastoor en Meester Kweepeer de vaste tooghangers zijn. In album 20 heette het café nog "Café bij Frans". Achter het café is er een zaaltje dat gebruikt wordt als er iets te doen valt in het dorp. Naast het café ligt het hoerenkot van Wulpse Zulma.
  • Bakker Adolf, een Tollembeekse bakker en die een hekel heeft aan Urbanus. Zijn naam, karakter en uiterlijk (vooral zijn snorretje) zijn afgeleid van Adolf Hitler. Hij en zijn vrouw zijn grote fans van Eddy Wally. In Snoeperdepoep wordt hij door Urbanus' schuld in een instelling opgesloten waarna zijn vrouw naar haar moeder teruggaat.
  • Barones Pif de Zwif, de adellijke en Franstalige barones van Tollembeek. Ze is heel rijk en heeft een grote pruik (pêruque) op. Ze is getrouwd met de ex-schooldirecteur en heeft een butler. Haar eerste hondje heet Fifi en haar tweede Foufou. Op dit moment is ze ingegoten in plexiglas.
  • Dokter Eugène Kattenbakvulling, de plaatselijke dokter van Tollembeek. Hij heeft altijd zijn tas met instrumenten bij zich. Zijn specialiteit is geslachtsverandering bij dieren.
  • Meester Seppe Bombast, gaf eerst in het 2de leerjaar van de Tollembeekse dorpschool les en later werd hij gepromoveerd als directeur van de gemeenteschool van Tollembeek. Hij heeft een oogje op juf Pussy en is voor zijn leerlingen nog een grotere bruut dan Kweepeer.
  • Hermien, het lief van de Herman en de eigenares van het fortuin van nonkel Fillemon. Inmiddels is het uit met Herman en is ze weggegaan.
  • Jeanneke, de 4de trouwe parochiaan van Tollembeek. Samen met Eufrazie, Netteke en Stanske zit ze eveneens in de vrouwengilde. Ze heeft een klein kruidenierswinkeltje
  • Urbaniëtteke, De dochter van Urbanus. Ze moest naar de hemel omdat Oktaviëtteke haar te hard miste en anders de wereld zou overspoelen met haar tranen.
  • Trijntje Pot, Hollandse lesbie en heeft een oogje op Eufrazie. In de strip, het rattenkamertje, wordt Eufrazie bijna verliefd op Trijntje.
  • Prinses Frigolitta, Chinese prinses. Wordt nog burgemeester van Tollembeek. Haar vader pleegt in de strip "wieske valt van haar suuske" harakoekoek. (Harakiri maar dan met een koekoeksklok die je inslikt).

Tijdlijn[bewerken]

  • 10 november 1982: De eerste Urbanusstrip wordt getekend.
  • 16 december 1982: Willy Linthout en Jef Meert beginnen een nieuwe uitgeverij, Uitgeverij Loempia.
  • 27 januari 1983: Willy Linthout brengt een bezoek aan Urbanus.
  • 4 februari 1983: Willy Linthout, Jef Meert en Urbanus zijn contractueel overeengekomen om een Urbanusstrip te maken.
  • 10 augustus 1983: Het Frietkotmysterie, de eerste strip in de collectie, wordt op de markt gebracht.
  • 6 februari 1988: Urbanus en Linthout sluiten een contract af voor merchandising bij Brantano.
    • 3 maart 1988: Linthout gaat met Brantano naar Taiwan om de productie te starten.
    • 10 mei 1988: De merchandising wordt op de markt gebracht.
  • 1 mei 1993: Op de verjaardag van Linthout brengt deze het vijftigste album op de markt. Er wordt hiervoor een groot feest gegeven in Galmaarden.
  • 10 juni 1995: In samenwerking met Fox wordt er een pilootaflevering gemaakt voor een Urbanustekenfilm.
    • 2 december 1995: "Het Lustige Kapoentje", de eerste tekenfilm van Urbanus, is op de markt gebracht.
  • 25 april 1996: Na het opdoeken van Uitgeverij Loempia wordt de strip overgenomen door de Standaard Uitgeverij.
    • 16 mei 1996: De eerste strip, gepubliceerd door de Standaard Uitgeverij, verschijnt.
  • 20 juni 1997: Willy Linthout, Urbanus en Merho werken samen aan een nieuwe strip.
    • 11 december 1997: Kiekebanus ziet het daglicht en haalt een verkoop van meer dan 100.000 exemplaren.
  • 22 april 1998: Linthout en Urbanus bezoeken Genval om daar gesprekken te voeren over merchandising. Echter brengt het niks op.
  • 8 april 2000: In Tollembeek wordt een 400 kg zwaar standbeeld van Urbanus, samen met kompanen Amedee en Nabuko Donosor onthuld. Deze huldiging, stipt om 18u02, ging gepaard met het uitdelen van 500 gesigneerde exemplaren van Urbanusstrip 81, nl. "Het Bronzen Broekventje".
  • 7 juli 2001: Urbanus krijgt een standbeeld op de zeedijk in Middelkerke. Het standbeeld werd ontworpen door Luc Cauwenberghs, en werd er geplaatst omdat Linthout en Urbanus in 2000 de prijs van het gouden potlood gewonnen hebben.
  • Sinds maart 2011 heeft César ook zijn eigen bier Cesar, een blonde tripel.

De Gazet Van Tollembeek[bewerken]

De Gazet van Tollembeek is de dorpskrant van Tollembeek. Meestal leest Cesar de krant in zijn zetel en kan de lezer korte kopjes meelezen, die vaak geïllustreerd worden met eenvoudige tekeningetjes. Een aantal voorbeelden uit verschillende albums:

  • "Molshopen in hof pastorij."
  • "Vleermuis gezien in Tollembeek
  • "Meisjesinternaat in ons dorp."
  • "Ramp: bruinrot bij patatten"
  • "Boer trapt op slak en valt!"
  • "Brood volgend jaar misschien duurder"
  • " Jeugd heeft steeds vroeger seks"
  • "Recordpoging grafliggen mislukt" (verwijst naar Nonkel Fillemons recordpoging)
  • "Pastoor betrapt in sauna."
  • "Kind vangt spin"
  • "Duitsers capituleren" (uit een krant uit 1948 die nog steeds in het openluchttoilet van de familie Urbanus hing)
  • "Water in kelder pastorij"
  • "Kip legt ei met dubbele dooier"
  • "Non vergat kap bij hoogmis"
  • "Hond trapt in eigen drol"
  • "Werkgelegenheid stijgt, werkwilligheid daalt"
  • "Elvis leeft"
  • "Goedele lesbisch?"
  • "Goedele en Wendy betrapt"
  • "Kelder onder water"
  • "Water bij de wijn(kelder)"
  • "Drol op stoep! Politie zegt: Foei!"
  • "Plaatselijk nieuws: muis in val"
  • "Dief verliest zak"
  • "Paard verliest hoefijzer"
  • "Minister kwam bijna in de buurt van Tollembeek: hij keerde zich om"
  • "Dikke Herman en Negerke veroordeeld: Dikke Herman 2 maanden, Negerke 1 jaar"
  • "Bakkerij ontploft te Tollembeek"
  • "Vrouw van bakker Adolf terug naar haar moeder"
  • "Ook Tollembeek schakelt nu over op de euro" (krant van 2006)
  • "Tollembeekse boer wint bijna lotto_ slechts 3 getallen mis!"
  • "Babyboom in Tollembeek"
  • "Bejaarde man oorzaak van buildingbrand"
  • "Vleermuis gezien in Tollembeek"
  • "Mini-soutane van Pastoor"
  • "De vink met uitsterven bedreigd"
  • "2 muizen in één val
  • "Vlieg vind bier in fles" (je ziet een vlieg die zegt hik)

Andere kranten/tijdschriften[bewerken]

Soms worden ook andere kranten of tijdschriften weergegeven.

  • "Bonen zijn goed voor het geheugen van een bejaarde" (Uit nonkel Fillemon's krant "De Nieuwe".)
  • "Vivec le moto" (Uit een Frans tijdschrift van de koning.)
  • "Airbrush Willy" (Ook uit een Frans tijdschrift van de koning.)
  • "Ann Petersen naakt!" (Uit een pornotijdschrift van Urbanus.)
  • "koken met Gerda" (Uit Eufrazie het tijdschrift "De Sloor" dat Eufrazie soms leest.)

Lijst van stripalbums[bewerken]

Zie Lijst van albums van Urbanus voor een volledige lijst van stripalbums van Urbanus.

In andere stripreeksen[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Grossey, R., 2012. "Ik heb te veel krokodillen gezien". Stripgids 6, tweede reeks(29): 30-39.