Uzi-pistoolmitrailleur
Een Uzi-pistoolmitrailleur, kortweg Uzi (Hebreeuws:עוזי), is een machinepistool (de Uzi wordt heel vaak foutief een machinegeweer genoemd) met het kaliber 9x19mm Parabellum. Voor het Amerikaanse leger wordt hij ook geleverd in .45 ACP. Er zijn verschillende wisselsets verkrijgbaar waardoor de Uzi patronen in andere kalibers kan afvuren zoals .22lr.
De Uzi kan werken met een magazijn voor 20, 25, 32, 40 of 50 patronen, kaliber 9 mm. De Uzi voor de Nederlandse Landmacht had een magazijn voor 32 patronen. Bij de Koninklijke Luchtmacht was de Uzi uitgerust met magazijnen voor 25 patronen.
Oorspronkelijk kon met dit wapen alleen automatisch worden geschoten, in latere uitvoeringen kan het schot voor schot en automatisch vuren. Het effectief bereik was maximaal 100 meter.
Het wapen komt oorspronkelijk uit Israël waar het is ontworpen door Uziel Gal (1923–2002) en naar hem werd genoemd. Het originele model werd in 1951 geaccepteerd en werd het eerst in een oorlog gebruikt in 1956. Dit werd een groot succes, zodat het snel werd verbeterd met een aantal varianten op dit eerste ontwerp. De Uzi werd ook in licentie gemaakt, onder andere door FN Herstal in België.
Tot einde 2001 heeft de firma IMI in Israël voor meer dan US$ 2 miljard aan Uzi's aan meer dan 90 landen verkocht.
De Uzi is een uiterst robuust, betrouwbaar en licht wapen, gemakkelijk te onderhouden en met weinig bewegende onderdelen uitgerust. Het was van 1960 tot 1998 in het Nederlandse leger in gebruik. De Nederlandse (landmacht)uitvoering was herkenbaar aan het bevestigingspunt voor een bajonet. Zelfs wanneer het tegen een betonvloer werd gegooid zat er hooguit een kras op en als het in een sloot gelegen had schoot het nog. Men kon het wapen blind in enkele stappen uit elkaar halen. De loop was door middel van een moer los te maken. Deze loopmoer kon vervangen worden door een terugstootversterker voor het afvuren van losse patronen.
De Uzi was zo ontworpen, dat het wapen op één manier in elkaar te zetten was. De bovenplaat bij de oogdop werd met een schuifknop losgemaakt en vervolgens werd de afsluiter eruit gehaald. Op de bovenplaat zat de knop van de spangreep. De afsluiter (met veer en stang) had verder geen bewegende delen. De slagpin was geïntegreerd in de afsluiter. Het wapen was zeer snel weer in elkaar te zetten.
Nadeel was de veiligheid doordat een geladen wapen (KL-versie met een veiligheidspal met de standen Safe en Aautomatic) spontaan afging als het op de grond viel. Ook de inschuifbare kolf vertoonde soms gebreken.
De Nederlandse Luchtmachtversie had geen inklapbare maar een afneembare houten kolf; later werd dit vervangen door een opengewerkte afneembare stalen kolf. Ook had dit wapentype een vuurregelaar met 3 standen; Safe, Iindividueel vuur (schot voor schot) en Automatic.
Doordat de loop snel uit het wapen te verwijderen was, kon makkelijk een langere loop ingebouwd worden, waardoor doelen op langere afstand te treffen waren.
Het wapen bezat een extra vergrendeling; de greepveiligheid. Deze zat achterop de pistoolgreep en moest worden ingedrukt bij het vuren. Als men het wapen niet vasthield en de vuurregelaar stond op vuren, kon het wapen niet meer per ongeluk afgaan.
Het richtsysteem van de Uzi bestond uit een 'korrel' en een 'kijkgaatje' (vizier). De korrel kon verdraaid worden voor een zijdelingse en hoogtecorrectie (azimuth- en elevatiecorrectie). Het metalen deel waarin het kijkgaatje zat, was L-vormig. Door dit te kantelen, kwam een ander kijkgaatje op een andere 'hoogte' beschikbaar. Hiermee kon het richtsysteem op twee afstanden worden ingesteld. Voor de bescherming van de korrel en het vizier waren aan de zijkant 'vleugels' aangebracht. Deze vleugels vormden o.a. de typerende zij-aanblik van de Uzi.
Een nadeel was het gebrek aan accuraatheid. Door het gebruik van massavergrendeling in een automatisch wapen kreeg het wapen de neiging te gaan "klimmen"; dit was door een geoefend schutter goed te compenseren door wat tegendruk te geven.
Bij de vroegste uitvoering van de Uzi was de spangreepknop een relatief kleine knop die makkelijk uit de hand kon glippen met het gevaar dat een schot gelost zou kunnen worden. Later is deze knop vervangen door een grotere spanknop.
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Uzi op Wikimedia Commons. |
