V-teken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het V-teken

Het V-teken is een handgebaar waarbij men de wijsvinger en middelvinger tegelijk opsteekt in een V-vorm, terwijl de andere vingers worden gebogen. Het teken kan op meerdere manieren worden gebruikt, in zowel positieve als negatieve zin. Het teken verwierf vooral bekendheid door Winston Churchill, die het tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte als overwinningsteken. In de jaren 1960 werd het ook een bekend symbool voor vrede.

Hedendaags gebruik[bewerken]

Winston Churchill maakt het V-teken
Chinees meisje maakt het V-teken
  • Met de palm van de hand naar iemand gericht:
    • Twee – een nonverbaal teken voor de hoeveelheid twee.
    • Victory – als teken van overwinning. In deze betekenis werd het teken vooral bekend door Winston Churchil.
    • Vrede of vriend – wordt in deze zin wereldwijd gebruikt door vredesbewegingen.
    • Time-out bij kinderspelen in Vlaanderen.
    • Ezelsoren – hierbij maakt men het teken vlak achter iemands hoofd waardoor men de twee vingers boven het hoofd van deze persoon ziet uitsteken. Dit is een milde belediging of plagerij, de ander wordt voor ezel uitgemaakt. Vooral populair als grapje op foto’s.
    • Girl Power. Door de Spice Girls geïntroduceerd in 1995.
  • Met de rug van de hand naar iemand gericht:
    • Twee – zelfde betekenis als hierboven.
    • Belediging – wordt vooral in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland gezien als een beledigend teken. Wordt vaak vergeleken met het opsteken van de middelvinger.
    • Vrede; het teken kan in de Verenigde Staten altijd voor vrede worden gebruikt, ongeacht welke kant van de hand naar iemand wordt gericht.
    • Vagina – hierbij wordt het teken tegen de mond gemaakt om orale seks aan te duiden.
  • In gebruik met andere tekens:
    • Aanhalingstekens – hierbij maakt men het gebaar met beide handen tegelijk, en kromt de twee opgestoken vingers bij het uitspreken van een bepaald woord om zo een citaat te benadrukken of aan te geven dat dit woord ironisch bedoeld is.[1]
    • De letter V, in Amerikaanse Gebarentaal – gebruikt bij het spellen van letters.[2]

V-teken als belediging[bewerken]

Het V-teken met de rug van de hand naar iemand gericht wordt zeker in Engeland al lange tijd gezien als een belediging. Vaak wordt bij deze vorm van het V-teken de pols ook op en neer bewogen.[3] Het gebaar is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Ierland en Nieuw-Zeeland zelfs verboden.[4]

Een van de oudste bronnen over het gebruik van het V-teken stamt uit het Macclesfield Psalter uit circa 1330. [3] Volgens een bekend volksverhaal zou het symbool zijn afgeleid van het gebaar van een boogschutter die vocht in het Engelse leger tijdens de Slag bij Azincourt.[3][5] Volgens de legende wilden de Fransen indien zij de slag wonnen bij alle gevangen Britten de wijs- en middelvingers afsnijden zodat ze niet langer een boog konden hanteren. De Britten wonnen echter, waarna ze de Fransen bij wijze van spot de twee vingers lieten zien.[6]

Pas aan het begin van de 20e eeuw dook voor het eerst duidelijk bewijs op van het gebruik van het V-teken als belediging. In 1901 gebruikte een werker buiten Parkgate ironworks in Rotherham het gebaar om aan te geven dat hij niet gefilmd wilde worden. Dit gebaar is op film vastgelegd.[7]

V-teken voor overwinning en vrede[bewerken]

Tijdens de Duitse bezetting van Jersey verwerkte een stratenmaker het V-teken in een stuk van Royal Square.
Nixon verlaat het Witte Huis op 9 augustus 1974

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, op 14 januari 1941, riep Victor de Laveleye, de Franstalige omroeper van Radio België (de Belgische uitzendingen van de BBC), de Belgische bevolking op de letter V te gebruiken als symbool van verzet tegen de Duitse bezetting. V stond voor victoire in het Frans en vrijheid in het Nederlands. In de daaropvolgende weken werden overal V's op muren geschilderd, in België maar ook in Nederland.

De BBC besliste daarop het gebruik van de letter V (voor Victory) te gebruiken in een anti-Duitse campagne. Vanaf 27 juni 1941 begonnen de BB-uitzendingen naar Europa met het morseteken voor V ( ...- ), vergezeld van de begintonen van de vijfde symfonie van Beethoven (die overeenkomen met datzelfde morseteken).[8]

Nadat het gebruik van dit symbool zich in juli 1941 in Europa had verspreid, begon de Britse eerste minister Winston Churchill op 19 juli het V-teken met zijn vingers te maken.[9] Aanvankelijk maakte hij het gebaar met de handpalm naar binnen gericht, maar later - toen men hem gewezen had op de negatieve betekenis van dit gebaar - begon hij het met de handpalm naar buiten te doen.[10][11] Het werd sindsdien zowat zijn handelsmerk.


De Amerikaanse president Richard Nixon gebruikte het V-teken eveneens als teken van overwinning. Het werd een van zijn bekendste kenmerken, en hij bleef het ook na zijn ambtsperiode gebruiken.

Een soortgelijk teken werd gebruikt als vredesteken bij protesten tegen de Vietnamoorlog en werd later ook overgenomen voor andere anti-oorlog protesten. Vooral hippies gebruikten het teken in combinatie met de uitspraak "Peace".[12]

Overig[bewerken]

  • In Unicode is het symbool voor het V-teken "Victory Hand" U+270C ().
  • Bij de welpen speltak van scouting wordt het V-teken gebruikt om te salueren.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Air quotes entry on www.phrases.org.uk by Gary Martin.
  2. Staff. American Manual Alphabet Chart Center for Disability Information & Referral (CeDIR), Indiana Institute on Disability and Community at Indiana University
  3. a b c Staff Henry V, British Shakespeare Company.Accessed 23 April 2008
  4. V sign as an insult:
  5. Glyn Harper Just the Answer Alumni Magazine [Massey University] November 2002.
  6. Juliet Barker (2005). Agincourt: The King, the Campaign, the Battle Pub: Little, Brown. ISBN 978-0-316-72648-1 (UK). ISBN 978-0-316-01503-5 (U.S.: Agincourt: Henry V and the Battle That Made England (2006)). p. 284
  7. Staff. The V sign, www.icons.org.uk.
  8. http://web.archive.org/web/20050312223729/http:/home.luna.nl/~arjan-muil/radio/history/ww-2/v-campaign.html
  9. David Viggers. Reuters Blogs: Photographers: What makes a great picture? Universal gestures of understanding, Reuters, 22 October 2007
  10. Churchill outside Downing Street
  11. Churchill's famous victory sign
  12. Staff. The Japanese Version (the Sign of Peace) ICONS. A portrait of England. Accessed 1 June 2008