Vooruitstrevende Hervormings Partij
De Vooruitstrevende Hervormings Partij is een Surinaamse politieke partij die vooral onder Hindoestanen veel kiezers trekt.
Inhoud |
[bewerken] Ontstaan VHP
In de jaren na de Tweede Wereldoorlog werden in Suriname meerdere politieke partijen opgericht zoals de katholieke PSV, de creoolse NPS en de javaanse KTPI omdat in 1948 het census- en capaciteitskiesrecht voor mannen werd vervangen door een algemeen kiesrecht voor mannen en vrouwen.
De Verenigde Hindoestaanse Partij (afgekort VHP) kwam in januari 1949 tot stand door een fusie van
- de in 1946 opgerichte Moeslim Partij met als voorzitter het statenlid en notarisklerk Asgar Karamat Ali.
- de in 1947 opgerichte Hindostaans-Javaanse Politieke Partij (HJPP) met als voorzitter de praktizijn Jagernath Lachmon
- de in 1947 opgerichte Surinaamse Hindoe Partij met als voorzitter de hoofdonderwijzer J.P. Kaulesar Sukul
[bewerken] 1949 - 1958
Voorzitter van de VHP werd Lachmon wat hij zou blijven tot zijn dood in 2001. Bij de eerste algemene verkiezingen van Suriname in mei 1949 was de zetelverdeling in de Staten van Suriname: NPS 13 zetels, VHP 6 zetels en KTPI 2 zetels. Door het winner takes all principe dat bij die verkiezingen gold, kreeg de partij met de meeste stemmen in een district of kieskring alle zetels voor dat gebied. De NPS kreeg als winnaar van het district Paramaribo alle 10 zetels voor Paramaribo. In het district Suriname met iets minder kiesgerechtigden dan in Paramaribo waren 3 kieskringen die elk goed waren voor 1 zetel. De VHP kreeg in de districten Saramacca, Nickerie en Suriname elk 2 zetels.
Bij de verkiezingen van 1951 was de uitslag in zetels hetzelfde als in 1949. De macht van de NPS werd pas gebroken toen de SDP, PSV, KTPI en Partij Suriname onder de naam Eenheidsfront in 1955 de verkiezingen won door 13 zetels te halen met 6 voor de VHP en slechts 2 voor de NPS. Omdat hiermee de NPS'ers Pengel en Rens geen statenlid meer waren bood Lachmon aan dat twee gekozen VHP'ers zich zouden terugtrekken om na een herverkiezing Pengel en Rens toch in de Staten terug te laten keren. Pengel ging op dit aanbod in en won zo alsnog een zetel in het district Saramacca. Dit was het begin van de verbroederingspolitiek tussen de VHP en de NPS.
[bewerken] 1958 - 1967
Bij de verkiezingen van 1958 behaalde de VHP slechts 3 zetels. In het district Nickerie gingen de 2 zetels naar de Nickerie Onafhankelijke Partij (NOP) wat gezien kan worden als een reactie van de voormalige VHP-kiezers tegen het beleid van Lachmon. Ondanks het kleine aantal zetels kon de VHP toch voor het eerst deelnemen aan de regering en kreeg het 2 ministers in het kabinet-Emanuels: Hemradj Shriemisier (Justitie en Politie) en Sewraam Rambaran Mishre (Landbouw, Veeteelt en Visserij). Vier jaar later diende Shriemisier zijn ontslag in als minister nadat tegen hem een proces begonnen was. Ook na de verkiezingen van 1963 bleef de VHP deelnemen aan de regering en van 1964 tot 1967 was Lachmon de voorzitter van de Staten van Suriname.
In augustus 1966 werd de naam van de partij veranderd in Vatan Hitkari Party (Partij ter Bevordering van het Nationale Welzijn) waarbij met opzet de afkorting VHP bleef. In 1973 zou gekozen worden voor de huidige naam: Vooruitstrevende Hervormings Partij. Met deze naamswijziging wilde men benadrukken dat de partij openstond voor alle Surinamers.
[bewerken] 1967 - 1975
Na de verkiezingen van 1967 besloot Pengel een coalitie te vormen van NPS, Actiegroep/Partij van de Landbouw en SDP waarmee een einde kwam aan de verbroederingspolitiek. Door stakingen kwam deze regering echter in 1969 al ten val.
Bij de vervroegde verkiezingen van 24 oktober 1969 haalde het VHP-blok (VHP, Actiegroep en SRI) 19 van de 39 zetels, het PNP-blok (PNP, KTPI, PSV en PBP) 8 zetels, de NPS 11 zetels en de PNR 1 zetel. Hoewel in de daaropvolgende VHP-PNP regering het VHP-blok dus veel meer zetels had dan het PNP-blok werd niet VHP-leider Lachmon maar Sedney premier van Suriname en minister van Algemene Zaken. Bij die keuze zal de opgelopen spanningen tussen de hindoestaanse en creoolse bevolkingsgroepen hebben meegespeeld. De VHP kreeg 5 ministerposten en Lachmon werd wederom voorzitter van de Staten.
Bij de verkiezingen van november 1973 behaalde de PNP van Sedney geen enkele zetel en werden de 39 zetels verdeeld tussen de Nationale Partij Kombinatie (NPK; bestaande uit NPS, PNR, PSV en KTPI) met 22 zetels en de VHP met 17 zetels. Drie maanden later kondigde premier Arron opeens aan dat hij voor het einde van 1975 onafhankelijkheid van Suriname wilde bereiken. De VHP vond het daarvoor te vroeg. Midden 1975 verlieten Somohardjo, Liesdek-Clarke en Lee Kong Fong de NPK en vormden een driemansfractie zodat de NPK nog maar op 19 van de 39 zetels kon rekenen. Spoedig daarna was Lee Kong Fong enige tijd onvindbaar (hij zou ondergedoken zijn na intimidatie door partijgenoten) zodat de verhoudingen in de Staten 19 tegen 19 was en er geen besluiten meer genomen konden worden. Terwijl de onderhandelingen met Nederland vorderde ontbrak het de regering dus aan een gewone meerderheid in de Staten laat staan een ruime meerderheid die nodig was om de nieuwe grondwet goed te keuren. Toen ook nog eens onrust in het land uitbrak met onder andere brandstichtingen en een mislukte moordaanslag op Arron besloot het VHP statenlid Hindori de regering te steunen om een mogelijke burgeroorlog te voorkomen. Hoewel Hindori door deze stap binnen zijn partij verguisd werd besloot de VHP in deze nieuwe situatie om toch maar met de NPK samen te werken aan een nieuwe grondwet en zich neer te leggen bij de snelle onafhankelijkheid die op 25 november 1975 een feit werd.
[bewerken] 1975 - 1987
In 1977 won de NPK in een iets gewijzigde samenstelling opnieuw 22 van de 39 zetels. De overige 17 gingen naar de Verenigde Democratische Partij die bestond uit VHP, Pendawalima, SPS en PALU. Als gevolg van de Sergeantencoup in 1980 onder leiding van Desi Bouterse kwam aan deze regering voortijdig een einde.
[bewerken] 1987 - 1996
Na het herstel van de democratie in 1987 vormden KTPI, NPS en VHP het Front voor Democratie en Ontwikkeling dat 40 van de 51 zetels in De Nationale Assemblée (DNA) kreeg. Lachmon werd DNA-voorzitter en de VHP mocht naast 5 ministers ook de president leveren: Ramsewak Shankar.
Door de telefooncoup van december 1990 waren vervroegde verkiezingen noodzakelijk. De SPA sloot zich bij het front aan waarna het samenwerkingsverband hernoemd werd tot Nieuw Front (NF). Het NF haalde bij de verkiezingen van 1991 nog maar 30 van de 51 zetels wat nog wel genoeg was voor een meerderheid. Venetiaan werd voor de eerste keer president met de VHP'er Ajodhia als vicepresident, de VHP behield 5 ministerposten en Lachmon bleef voorzitter.
[bewerken] 1996 - 2000
In 1996 was er een groep dissidenten binnen de VHP die eerst binnen die partij onder de naam Beweging voor Demokratie-VHP (BVD-VHP) functioneerden en later de Basispartij voor Vernieuwing en Democratie (BVD) oprichtte. Bij de verkiezingen van 23 mei 1996 maakte de VHP wederom deel uit van het NF maar van de 9 VHP DNA-leden stapten er 5 op waaronder Marijke Djwalapersad. Deze vijf BVD'ers hielpen de Wijdenbosch-regering aan een meerderheid waarvoor ze 4 ministers en de vicepresident mochten leveren. Hoewel de VHP niet in de regering zat werd Lachmon in juli 1996 herkozen als DNA-voorzitter. Enkele maanden later trad hij af omdat hij zich niet kon vinden in de regering van Wijdenbosch waarna Djwalapersad hem opvolgde.
[bewerken] 2000 - 2010
Na vervroegde verkiezingen in 2000 kwam het NF waar de VHP nog steeds toe behoort weer in de regering. In dat jaar werd Venetiaan voor de tweede keer president met wederom Jules Ajodhia als vicepresident. Lachmon kwam terug als DNA-voorzitter maar hij overleed in oktober 2001 waarmee ook een einde kwam aan zijn voorzitterschap van de VHP. Ramdien Sardjoe nam beide functies over en is momenteel nog steeds voorzitter van de VHP. Na de verkiezingen van 2005 ging het aantal zetels van het NF terug van 33 naar 23 en het aantal VHP-ministers terug van 5 naar 4. Paul Somohardjo van de regeringspartij Pertjaja Luhur wilde graag vicepresident worden maar vanwege een eerdere veroordeling werd besloten om Sardjoe vicepresident te laten worden zodat Somohardjo hem kon opvolgen als DNA-voorzitter.
Momenteel zijn er 4 VHP-ministers:
- Maurits Hassankhan (Binnenlandse Zaken)
- Chandrikapersad Santokhi (Justitie en Politie)
- Kermechend Raghoebarsing (Landbouw, Veeteelt en Visserij)
- Ganeshkoemar Kandhai (Openbare Werken)
[bewerken] Ambassadeurs
Vanaf 1988 zijn alle Surinaamse ambassadeurs in Nederland verbonden geweest met de VHP. Dit zijn:
- Cyrill Ramkisor (1988 - 1994)
- Evert Azimullah (1994 - 2001)
- Edgar Amanh (2001 - 2006)
- Urmila Joella-Sewnundun (2006 - 2010)
