Vaalserberg

Vaalserberg
Vaalserberg, hoogste punt en symbolisch Drielandenpunt: met Duits-Nederlandse grenspaal nr.193 en Belgisch-Nederlandse grenspaal nr.1. Op de achtergrond zie je de Boudewijntoren waarnaast zich het echte drielandenpunt bevindt.
Hoogte	322,7 m
Coördinaten	50°45′N 6°1′O
Ligging	Nederland
Gebergte	Heuvelland
Eenvoudigste route	wandeltocht
Portaal    Aardwetenschappen

De Vaalserberg, die heel vroeger Hubertusberg heette, is een heuvel in de Nederlandse gemeente Vaals met een hoogte van 322,7 meter boven NAP. De heuvel ligt in het meest zuidelijke deel van Nederland, in Zuid-Limburg bij het dorp Vaals. De top van de berg staat bekend als Drielandenpunt, omdat Nederland, België en Duitsland hier aan elkaar grenzen. Op de top staan twee uitkijktorens; aan de Nederlandse kant de Wilhelminatoren en aan de Belgische kant de Koning Boudewijntoren. De Vaalserberg is het hoogste punt van Europees Nederland.

Geschiedenis

In de prehistorie werd er een grafheuvel op de Vaalserberg aangelegd.

In 1830 is tijdelijk een vierlandenpunt ontstaan, de Viergrenzenweg in Vaals herinnert nog hieraan. Dit vierlandenpunt bleef bestaan tot en met 1919. Het vierde landje, Neutraal Moresnet ging toen op in België. De grenzen tussen België, Duitsland en Nederland zijn op de Vaalserberg nog steeds visueel herkenbaar. Normaal gesproken is een landkaart nodig om grenzen zichtbaar te maken. Op het Drielandenpunt is de grens echter nog steeds zichtbaar door de parallel aan de weg gelegen overblijfselen van de landweer. Deze landweer is in 1388 aangelegd als grensmarkering rondom het rijk van de vrije rijksstad Aken en diende daarnaast als verdedigingswerk tegen plunderaars en veedieven.

De smokkelhandel heeft vele jaren welig getierd rond de Vaalserberg. Vaalsenaren werden ook wel Grensülle (grensuilen) genoemd. Dit omdat men 's nachts (evenals uilen) op pad ging om zijn kostje te vergaren met smokkelen over de grenzen van en naar België en Duitsland.

In 1932 verongelukte op de Vaalserberg een marinevliegtuig. Voor dit ongeluk is er een monument opgericht in de buurt van de Wilhelminatoren.

Bijna recht onder het drielandenpunt ligt op ongeveer 60 meter diepte een spoortunnel, genaamd de Gemmenichertunnel of de Botzelaertunnel zoals deze in België bekendstaat. Door deze tunnel loopt een goederentreinverbinding tussen Antwerpen en het Ruhrgebied. Deze spoortunnel ligt in het verlengde van het Viaduct van Moresnet dat het dal van de Geul overbrugt.

In 1992 werd op de Vaalserberg het doolhof aangelegd.

Op 10 oktober 2010 verloor de Vaalserberg de status van hoogste natuurlijke punt op Nederlands grondgebied door de nieuwe staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden die werden ingevoerd. Saba werd een bijzondere Nederlandse gemeente en Mount Scenery met 877 meter de hoogste berg op Nederlands grondgebied. The Quill op Sint-Eustatius is met 601 meter het op een na hoogste punt.

• 

  Wilhelminatoren (toren gebouwd in 2011)

• 

  Koning Boudewijntoren

• 

  Monument ter nagedachtenis aan neergestorte vliegtuig

• 

  Oude grenssteen met adelaar en nieuwe grenspaal op Duits-Nederlandse grens

Heuvelrug

De Vaalserberg maakt deel uit van een heuvelrug die zich vanaf de Vaalserberg uitstrekt door het aangrenzende Aachener Wald. Tevens ligt de Vaalserberg in het verlengde van de Vijlenerbossen die ook op een hoogte gelegen zijn, maar van elkaar gescheiden worden door de pas die de weg (Gemmenicherweg/Rue de Vaals) tussen Vaals en Gemmenich gebruikt.

Aan de noordwestzijde van de berg ligt het Bokkebosje, een uitloper van de Vaalserberg.

Wielrennen

Vaalserberg (oostzijde)
Top	321 m
Locatie	Heuvelland
Startplaats	Vaals
Hoogteverschil	110 m
Lengte	2.600 m
Stijgings-%	4,2 %
Steilste km	9 %
Portaal    Wielersport

De helling is meermaals opgenomen in de wielerklassieker Amstel Gold Race. De klim wordt dan eenmaal bedwongen via de Nederlandse zijde (oostzijde), als elfde klim na de Camerig en voor de Gemmenicherweg. In de Amstel Gold Race wordt de helling aangeduid als Drielandenpunt.

Zie ook

• Laagste punt van Nederland
• Lijst van hoogste punten in het Koninkrijk der Nederlanden
• Mount Scenery (hoogste punt van Nederland)

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Vaals van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 45' 0" N, 6° 1' 0" O