Vacuna

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Vacuna was in de Romeinse mythologie een oude Sabijnse godin die door antieke Romeinse bronnen en latere onderzoekers met talloze andere godinnen werd gelijkgesteld, zoals Ceres, Diana, Nikè, Minerva, Bellona, Venus en Victoria. Vacuna werd voornamelijk vereerd in Tibur nabij de villa van Horatius, in heilige wouden in Reate en in Rome.

Het blijft onduidelijk voor welke bijstand deze godin werd aangeroepen. Pomponius Porphyrion noemt haar incerta specie ("van onzekere natuur") in zijn commentaren op Horatius. Renaissance auteurs[1] en Leonhard Schmitz[2] melden dat het om een godheid ging aan wie mensen van het platteland offerden wanneer het werk op het veld gedaan was, dat wil zeggen wanneer zij vrij waren, vacui, dus vakantie hadden.

De etymologie van haar naam wordt in verband gebracht met 'gebrek' en 'ontrieving' en Horatius blijkt haar aan te roepen ten gunste van een vriend aan wie één van zijn epistels is gericht. Daaruit heeft men afgeleid dat Vacuna wel eens werd aangeroepen ten gunste van afwezigen, zowel familieleden als vrienden.[3]

Oude bronnen[bewerken]

Literair:

Epigrafie:

Literatuur[bewerken]

  • Edmond Courbaud, Horace : sa vie et sa pensée à l’époque des Épîtres, Parijs, 1914, hs. 2, § 7, noot 16. Online op espace-horace
  • A. W. van Buren, Vacuna, in The Journal of Roman Studies, Vol. 6, 1916 (1916), pp. 202-204.
  • Elizabeth Cornelia Evans, Horace's Sabine Goddess Vacuna, in Transactions and Proceedings of the American Philological Association, Vol. 65, 1934 (1934).
  • Leonhard Schmitz, Vacuna, vol. 3 p. 1202

Noten[bewerken]

  1. Petrus Crinitus, De honesta disciplina, 1504, vol. 25, hs. 12; Lilius Gregorius Gyraldus, Historiae Deorum Gentilium, Syntagma 10, Basel, 1548, die op Crinitus zou kunnen teruggaan.
  2. In Smith, Schol. ad Horat. Epist. i. 10. 49 citerend; Ovidius Fasti vi. 307 ; Plin. H. N. iii. 17.
  3. G. Dumézil, La religion romaine archaïque, 2e ed., p. 369, n. 3; id., Mélanges Geo Widengren, 1972, pp. 307-311.