Invulling van een 'vak' met vitselstek
Vakwerk is een bouwwijze om muren te maken, waarbij de dragende structuur uit houten balken bestaat.
Vakwerk bestaat gewoonlijk uit een houten balkstructuur met een invulling. De stijlen van een vakwerkconstuctie maken vaak ook deel uit van de gebintconstructie. De invulling kan bestaan uit vlechtwerk van wilgentenen, eik, vuilboom of hazelnoot bestreken met een mengsel van stro en leem. Het vlechtwerk bestaat uit verticale houten staken die in gaten en sleuven in de regels zijn bevestigd. Hiertussen worden vervolgens twijgen gevlochten. Later werd als invulling ook baksteen gebruikt.
Het geboortehuis van de componist Grétry in
Luik
In Nederland bestaat het vakwerkpatrimonium voornamelijk uit historische gebouwen zoals bij voorbeeld het postkantoor in De Steeg. In België komt historisch vakwerk hoofdzakelijk voor in de provincies Luik en Limburg. Vaak vind je daar huizen met een begane grond in arduin en de verdiepingen in vakwerk. Het gerestaureerde geboortehuis van de componist Grétry in Luik is daar een typisch voorbeeld van. Engeland heeft een groot patriomium aan historische vakwerkgebouwen. Tegen het einde van de negentiende eeuw kwam de Mock Tudorstijl (of nep Tudor) dan weer sterk in de mode: baksteenhuizen met opgekleefde planken, die alleen decoratief waren zonder enige dragende functie. In Duitsland vind je overal veel historisiche vakwerkgebouwen. In Nedersaksen bestaat de hele binnenstad van Einbeck, gelegen op de Fachwerkstraße, een touristische route die het land van noord naar zuid doorkruist, hoofdzakelijk uit rijkelijk gedecoreerde vakwerkhuizen.
[bewerken] Verspreidingsgebied
De klassieke vakwerkbouw is eeuwenlang de dominerende vorm van huizenbouw geweest in een groot deel van Europa (het Middellandse Zeegebied uitgezonderd). Waar hout, wilg en leem in de nabijheid in overvloed voorkwamen, was dit de goedkoopste manier om een redelijk stabiele hut, schuur of huis te bouwen. In de steden van West- en Midden-Europa begonnen de vakwerkhuizen in de 15de en 16de eeuw meer en meer verdrongen te raken door verstening met de (duurdere) bouw in baksteen of natuursteen, dit wegens het brandgevaar. De techniek die voor nieuwbouw in onbruik was geraakt, komt de laatste jaren in onder meer in België weer sterk op omdat hij past in de trend naar een meer ecologische bouwwijze met hernieuwbare materialen. Er worden nu weer meer en meer huizen met zichtbare of onzichtbare houten draagstructuur gebouwd zowel in traditionele als in eigentijdse stijl.
| Foto's |
|
|
Model van een vakwerkhuis in Dinan, Bretagne (voorzijde)
|
|
|
Model van een vakwerkhuis in Dinan, Bretagne (zijkant)
|
|