Valeri Broemel
| Valeri Broemel | ||||
 |
||||
| Volledige naam | Valeri Broemel | |||
| Bijnaam | De menselijke Spoetnik | |||
| Geboortedatum | 14 mei 1942 | |||
| Geboorteplaats | Razvedki, Oblast Amoer | |||
| Overlijdensdatum | 26 januari 2003 | |||
| Overlijdensplaats | Moskou | |||
| Lengte | 1,85 m | |||
| Gewicht | 78-80 kg | |||
| Sportieve informatie | ||||
| Discipline | hoogspringen | |||
| Trainer/coach | Pjotr Sjtein, Vladjimir Michajlovitsj Djatsjkov | |||
| Eerste titel | Sovjet-Russisch kampioen hoogspringen 1961 | |||
| OS | 1960, 1964 | |||
| Extra | Wereldrecordhouder hoogspringen 1961-1971; ex-wereldindoorrecordhouder hoogspringen | |||
|
||||
Valeri Nikolajevitsj Broemel (Russisch: Валерий Николаевич Брумель) (Razvedki, Oblast Amoer, 14 mei 1942 - Moskou, 26 januari 2003), was een Sovjet-Russische atleet. Hij heeft meermalen het wereldrecord hoogspringen verbeterd.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
[bewerken] Eerste carrière: atleet
Broemel begon op zijn twaalfde met atletiek. Zijn trainer was toen Pjotr Sjtein en op zijn zestiende sprong hij al over 2,00 m. Vanaf zijn zeventiende trainde hij bij Vladjimir Michajlovitsj Djatsjkov in Moskou. In 1960 verbeterde hij het record van de Sovjet-Unie en bracht het op 2,17. Later dat jaar behaalde hij een zilveren medaille bij de Olympische Spelen in Rome. Hij sprong weliswaar even hoog als landgenoot Robert Sjavlakadze, maar hij had daarvoor meer pogingen nodig.
In 1961 begon hij met een wereldindoorrecord, alvorens hij outdoor een reeks van zes wereldrecordverbeteringen op zijn naam schreef. Uiteindelijk bracht hij het record in 1963 op 2,28. Hij was toen inmiddels in 1962 kampioen geworden bij de Europese kampioenschappen in Belgrado. In de Joegoslavische hoofdstad was hij al veel te sterk geworden voor zijn concurrenten. Broemel won er met een sprong over 2,21, terwijl zijn naaste belager, de Zweed Stig Petterson, niet verder kwam dan 2,13.[1] In 1964 zette de Rus de kroon op zijn werk door op de Olympische Spelen in Tokio de gouden medaille voor zich op te eisen.
In 1965 won Valeri Broemel al zijn wedstrijden, maar hij raakte vervolgens in oktober van dat jaar zwaar gewond door een motorongeluk. Hij reed mee als passagier op een motorfiets, bestuurd door de Russische kampioene Tamara Golikova, die slipte en tegen een boom botste. Brumels been kwam onder de machine terecht, waarbij hij twee breuken onder de rechterknie en een gecompliceerde breuk van de rechterenkel opliep.[2] Aanvankelijk dreigde zijn been te moeten worden geamputeerd. Door 32 operaties, onder meer om zijn gebroken been even lang te maken als het andere, wist men dit te voorkomen. Hij werkte moedig aan zijn herstel en toonde zijn taaiheid door in 1969 alweer de 2,06 te overbruggen, een jaar later gevolgd door 2,09. Het lukte hem echter niet meer om terug te keren op het niveau dat hij voor zijn motorongeval had bereikt. Jaren later heeft hij ook nog een keer meegedaan bij de veteranen (masters).
Broemel was dé springer van de duikvariant van de rolsprong. Zijn laatste wereldrecord hield stand tot 1971. Aangezien zijn overheersing bij het hoogspringen samenviel met de periode van het Russische Spoetnik ruimtevaartprogramma, werd hij wel de 'menselijke Spoetnik' genoemd.
[bewerken] Tweede carrière: schrijver
In later jaren schreef Broemel romans, draaiboeken, theaterstukken en boeken over thema's die waren terug te voeren tot zijn biografie.[3] Zo is zijn toneelstuk 'Tweede poging' een eerbetoon aan professor Ilizarov, de medicus die hem jaren medische en psychologische steun had gegeven op de vergeefse weg terug naar de top.[2]
[bewerken] Palmares
[bewerken] Wereldrecords
- 2,25 m (ind.) - Leningrad (29 januari 1961)[4]
- 2,23 m - Moskou (18 juni 1961)
- 2,24 m - Moskou (16 juli 1961)
- 2,25 m - Sofia (31 augustus 1961)
- 2,26 m - Palo Alto (22 juli 1962)
- 2,27 m - Moskou (29 september 1962)
- 2,28 m - Moskou (21 juli 1963)
[bewerken] Olympische medailles
[bewerken] Andere kampioenschappen
- Sovjet-Russisch kampioen 1961 and 1963
- Europees kampioen 1962
Bronnen, noten en/of referenties:
- Tissot van Patot, ir. P.C. (1961) De weg naar prestaties De Atletiekwereld nr. 24: KNAU
- Matthews, P. e.a. (1993) The Guinness International Who's Who of Sport Guinness Publishing Ltd ISBN 0-85112-980-3
- Hemert, W. van (1998) Fosbury-flop de 'klapschaats' van het hoogspringen Atletiek nr. 1: KNAU
- Reinhardt, K. (2008) 1000 Olympiasieger Naumann & Göbel Verlagsgesellschaft mbH ISBN 978-3-625-11630-1
- ↑ Uit Europese kampioenschappen 1962 in Belgrado, gepubliceerd in 1962 in De Athletiekwereld nr. 18: KNAU
- ↑ a b Uit Fosbury-flop de 'klapschaats' van het hoogspringen door Wim van Hemert, bron: zie hierboven
- ↑ Uit 1000 Olympiasieger door Karl-Walter Reinhardt, bron: zie hierboven
- ↑ Uit The Guinness International Who's Who of Sport door Peter Matthews e.a., bron: zie hierboven
Externe link
| Olympisch kampioen |  |
|---|---|
 1896 Ellery Clark · 1900 Irving Baxter · 1904 Samuel Jones · 1906 Cornelius Leahy · 1908 Harry Porter · 1912 Alma Richards · 1920 Richmond Landon · 1924 Harold Osborn · 1928 Robert King · 1932 Duncan McNaughton · 1936 Cornelius Johnson · 1948 John Winter · 1952 Walter Davis · 1956 Charles Dumas · 1960 Robert Sjavlakadze · 1964 Valeri Broemel · 1968 Dick Fosbury · 1972 Jüri Tarmak · 1976 Jacek Wszoła · 1980 Gerd Wessig · 1984 Dietmar Mögenburg · 1988 Gennadi Avdejenko · 1992 Javier Sotomayor · 1996 Charles Austin · 2000 Sergej Kljoegin · 2004 Stefan Holm · 2008 Andrej Silnov |
|
