Van Lynden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stamwapen, verschijningsvorm uit de 18e eeuw

Van Lynden is een oud Gelders geslacht dat vanouds tot de adel van de Nederlanden behoort. De familienaam komt uit het plaatsje Lienden in Betuwe, waar de familie haar naam aan heeft ontleend. In de 16e eeuw, vestigde zich een tak van de familie in het prinsbisdom Luik. Deze Belgische tak leeft voort onder de naam d'Aspremont Lynden en behoort tot de Belgische adel.

Geschiedenis[bewerken]

Het oudst bekende lid van het geslacht Van Lynden, Steven, wordt vermeld in 1307 en was gegoed in het plaatsje Lienden,[1] waar de familie haar naam aan heeft ontleend. In 1732 werd Adriaan van Lynden door keizer Karel VI tot graaf verheven en kreeg hij het recht zich Aspremont-Lynden te noemen. Vanaf 1814 werden leden van het geslacht benoemd in de ridderschappen en gingen vanaf toen behoren tot de Nederlandse adel, enkelen met de titel van baron of barones. Later in de 19e eeuw verkregen enkele leden van het geslacht de titel van graaf bij eerstgeboorte en éen tak, de tak Van Lynden van Sandenburg, die van graaf of gravin op allen.

Belgische tak[bewerken]

In 1519 Dirk van Lynden, een zoon van Steven van Lynden van Mussenbergh, stelt zich in het prinsbisdom Luik. Dit is het begin van het belgische tak van de Lyndens. Deze tak van de familie zal later de heerlijkheid van Reckheim en Froidcourt krijgen. De "Luikse" Lyndens streden in de dienst van de prinsbisdom Luik, het Heilige Roomse Rijk, en het Keizerrijk Oostenrijk. Ze werden in 1610 rijksbaron en in 1676 rijksgraaf van de Heilige Roomse Rijk benoemd. Ze kunnen ook zijn eigen munten produceren.

Verandering van de naam tot Aspremont-Lynden[bewerken]

In 1676, 150 jaar na de oprichting van de Lyndens in het prinsbisdom Luik, leden van de familie uit Reckheim en Froidcourt zoeken het verkrijgen van Keizer Leopold I toe te voegen "Aspremont" in hun naam, (verkeerd) beweert te zijn van het huis Aspremont uit Lotharingen. Alle leden van de Lynden familie in Belgie nu heten "d'Aspremont-Lynden".

Leden[bewerken]

Hertogdom Gelre[bewerken]

Nederlandse politici[bewerken]

Heilige Roomse Rijk militaars[bewerken]

Belgische politici[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Wapen[bewerken]

Het stamwapen bestaat uit een rood schild met daarop een gouden kruis. Het schild werd gedekt met een gekroonde helm, voorzien van een rood-gouden dekkleed en een helmteken en de vorm van een zwarte hazewindhond. In een licht gewijzigde vorm werd het wapen in 1814 bij de benoeming, erkenning en titelerkenning volgens soeverein besluit te Brussel aan alle nakomelingen van Diederik van Lynden toegekend. De beschrijving luidt:

"In rood een gouden kruis. Een aanziende helm; een kroon van drie bladeren en twee gouden parels; dekkleden goud en rood; helmteken een naar rechts gewende zittende zwarte hazewind, goud gehalsband; schildhouders, twee zwarte hazewinden als van het helmteken; het geheel geplaatst op een geel gemarmerd voetstuk."

In 1818 werd een kleine wijziging doorgevoerd wegens een titelerkenning "graaf" voor de eerstgeborene van Jan Carel Elias van Lynden, waarbij de gouden parels op de kroon van zilver werden, en een groen voetstuk met een gouden opstand. In 1839 met een titelerkenning "baron" voor enkele telgen een versie met een bruin voetstuk zonder schildkroon. In 1860 wederom een wijziging wegens een titelerkenning "baron" en "baronnes" voor Johanna Theodora van Voërst. De helm werd halfaanziend (schuin gedraaid), het voetstuk bruin. Bij de titelverlening in 1874 werd volgens Koninklijk Besluit aan de eerstgeborene van Rudolph Willem baron van Lynden een wapen verleend met als wijziging het bruine voetstuk gemarmerd. De titelverlening van 1882, tevens bij Koninklijk Besluit, aan Constant Theodore baron van Lynden van Sandberg werd het voetstuk egaal bruin. De kroon met de zeven of negen parels is een variant op de gebruikelijke gravenkroon met drie bladeren en twee parels, niet te verwarren met een baronnenkroon.[4]

Literatuur[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. NA (1998).
  2. prentmaker: anoniem & vermeld op object prentmaker: Willem V, prins van Oranje-Nassau. Spotprent op prins Willem V als brakende Bacchus, 1782. Europeana Geraadpleegd op 2013-01-03
  3. vermeld op object prentmaker: Houbraken, Jacob & vermeld op object uitgever: Loveringh & Johannes Allart, weduwe Jacobus. Portret van Willem Frans Godard van Lynden tot Hemmen. Europeana Geraadpleegd op 2013-01-03
  4. Coen O.A. Schimmelpenninck van der Oije, Egbert Wolleswinkel, Jos van den Borne, Conrad Gietman Volgens beschrijvingen uit het Wapenregister van de Nederlandse adel Hoge Raad van Adel 1814 - 2014 Uitgave: WBooks, 2014 bladzijde 397 t.m 400

D'Ablaing van Giessenburg · Van Aerssen Beijeren · Alberda † · Van Alderwerelt † · Van Asbeck · D'Aulnis de Bourouill · Van Aylva · Van Balveren · Barbaix de Bonnines † · Baud · De Beijer † · Bentinck · De Bieberstein Rogalla Zawadsky · De Billehé de Valensart † · Van Boecop † · Van Boetzelaer · Van de Bogaerde · Du Bois † · Von dem Bongart · Van der Borch · Van Borssele · De Bounam de Ryckholt † · Van Brakell · Brantsen · Van Breinen I † · Van Breugel · Van Broeckhuysen † · Du Bus · Calkoen · Van der Capellen · De Casembroot † · Chassé † · Clifford † · Van Coeverden · Collot d'Escury · De Constant Rebecque · Coppin † · De Crassier · Creutz · Daelman · Dedel · Van Dedem · Van Delen † · Von Derfelden · Dibbets · Diert · Van Doorn I · Van Dopff † · Van Dorth tot Medler · Van der Duyn † · Van Eck · Van Erp · Fagel † · Van der Feltz · Forstner van Dambenoy † · Van Fridagh · Gansneb genaamd Tengnagel † · Van Geen · De Geer · Gericke · Von Geusau · Gevers · De Girard de Mielet van Coehoorn † · Van der Goes † · Van Goltstein † · De Graillet † · Groeninx van Zoelen · De Gijselaar † · Hacfort † · Van Haeften I † · Van Haersolte · Van Hall † · Van Hangest d'Yvoy · Van Hardenbroek · Van Haren † · Van Harinxma thoe Slooten · Van Heeckeren I · Van Heeckeren II (d'Anthès) · Van Heemstra · Van Heerdt · Van Heilmann van Stoutenburg † · Van der Heim † · Van Hemert tot Dingshof · Van Herzeele † · De Heusch · Van der Heyden · Van Hövell · Van Hogendorp · Hogguer † · Van Hugenpoth † · Huyssen van Kattendijke · Van Imhoff · Von Innhausen und Kniphausen † · D'Isendoorn à Blois † · Van Isselmuden · Van Ittersum · Van Keppel † · De Keverberg † · Kierck † · Van Knobelsdorff · De Kock · Krayenhoff · Van Laer † · De Lamberts de Cortenbach † · Lampsins † · Van Lamsweerde · Van Lawick · Lewe · De Liedel † · De Loë · Van Lynden · De Macar · Mackay · Von Maltzahn † · Van Massow † · De Meer d'Osen † · Melvill van Carnbee · De Mey † · Michiels · Mollerus · Mulert · Van Nagell · Nahuys · De Negri † · Nepveu † · Van Neukirchen genaamd Nyvenheim † · De Normal d'Audenhove † · Van Oldeneel tot Oldenzeel · D'Olne † · Van Omphal † · Van Pabst † · Van Pallandt · Van Panhuys · De Pélichy † · De Perponcher Sedlnitsky † · Van Plettenberg † · De Plevits · Du Pont † · De Posson † · Prissé · Von Quadt † · Quarles · Von Rade † · Van Raders · De Raet † · Van Randwijck · Van Reede · Rengers · Van Rhemen † · Von Riedesel d'Eisenbach † · Röell · Roest van Alkemade · De Rosen † · De Roye van Wichen / De Roy van Zuijdewijn † · Van Rijckevorsel · Von Saint-Remy † · De Salis † · Sandberg · Schimmelpenninck van der Oye · Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg · De Senarclens de Grancy † · Sirtema van Grovestins · Six · Slicher † · Van Slingelandt · Sloet · De Smeth · Snouckaert van Schauburg · Van Spaen † · Speyart van Woerden · Steengracht · Straalman † · Stratenus · Van Styrum · Sweerts de Landas · Van Sytzama Taets van Amerongen · Van Tengnagell † · Testa · De Thier † · Van Till · Tindal † · Des Tombes † · Torck † · Du Tour † · Travers † · De Trevey de Charmail † · Van Tuyll van Serooskerken · Van Utenhove · Van Verschuer · Verstolk · Van Voerst † · Van Voorst tot Voorst · De Vos van Steenwijk · Van Vredenburch † · De Warzée d'Hermalle † · Van Wassenaer · De Watteville · De Weichs de Wenne · Van Westerholt † · Van Westreenen van Tielandt † · Van Wevelinchoven de Sittert † · Van Wickevoort Crommelin † · Von Wydenbruck · De Wijkerslooth · De Wymar † · Van Wijnbergen · Wittert · Van Zuylen van Nievelt † · Van Zuylen van Nijevelt
Geslachten die tot de adel van het Koninkrijk der Nederlanden behoren of hebben behoord. Lijst volgens opgave van de Hoge Raad van Adel. †: Geslacht uitgestorven of titel vervallen.