Vari

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vari
IUCN-status: Kritiek[1] (2008)
Lemuridae bwruffedlemur.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (Primaten)
Familie: Lemuridae (Maki's)
Geslacht: Varecia (Bonte maki's)
Soort
Varecia variegata
(Kerr, 1792)
Verspreiding van de Varecia-ondersoorten; Oranje = V. v. subcincta; groen = V. v. variegata; blauw = V. v. editorum
Verspreiding van de Varecia-ondersoorten; Oranje = V. v. subcincta; groen = V. v. variegata; blauw = V. v. editorum
Afbeeldingen Vari op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Vari op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De vari, bonte maki of gekraagde maki (Varecia variegata) is een halfaap uit de familie der maki's (Lemuridae). Naast de zwart-witte vari bestaat ook de rode vari (Varecia rubra). De vari is de grootste soort maki.

Beschrijving[bewerken]

De vari is 51 tot 60 centimeter lang en kan 3,2 tot 4,5 kilogram wegen. De staart is vrij lang, 56 tot 65 centimeter. De snuit is vrij lang. De dichte vacht is langharig en zacht, maar het haar in het gezichts is korter. Een dikke kraag loopt in de nek en om het gezicht, waar het de oren bedekt. De dikke, lange staart, het gezicht, de schouders, borst, flanken, handen en voeten zijn zwart van kleur, de rug, kraag en delen van de ledematen zijn wit. De hoeveelheid zwart verschilt per individu.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De vari bewoont de regenwouden van Noordoost- en Oost-Madagaskar, tussen de Mananararivier in het zuiden en de Antainambalanarivier in het noorden. De verspreidingskaart geeft het voorkomen weer van de diverse ondersoorten. De Antainambalana vormt de grens met het verspreidingsgebied van de rode vari.

De vari leeft voornamelijk in bomen en is een goede klimmer. Hij waagt zich zelden op de grond. De vari is in de schemering en in de vroege nacht actief. Overdag houdt hij zich schuil in een verlaten nest (bijvoorbeeld van roofvogels) of een boomholte. Vaak neemt het dier in de vroege ochtendzon een zonnebad, waarbij hij met zijn gezicht naar de zon ligt. In de avond laat hij herkenbare luide roepen horen. Hij voedt zich meer dan andere maki's met zachte vruchten. Het dieet vult hij aan met bladeren, schors, insecten, kleine gewervelden en vogeleieren.

Gedrag[bewerken]

De vari leeft in groepen van twee tot twintig dieren (gemiddeld vier à vijf). Het territorium wordt verdedigd door de verscheidene dominante vrouwtjes in de groep. De twee à drie jongen (soms één of vier) worden geboren na een draagtijd van 90 tot 102 dagen; dit is korter dan bij andere maki's. Het nest waar de geboorte plaatsvindt is door de moeder gebouwd van bladeren en haar eigen dons in een boomholte of de vork van een tak. Hier blijven ze de eerste drie weken van hun leven. Later worden ze gedragen in de bek van de moeder. Na een maand of vier zijn het net zulke goede klimmers als volwassen dieren.

Vari's of bonte maki's (Varecia variegata), tekening uit het werk van Alfred Grandidier.

Bedreigingen[bewerken]

De vari wordt in zijn vooortbestand bedreigd door aantasting van het leefgebied. Bossen worden vernietigd door zwerflandbouw (slash-and-burn), houtkap en mijnbouwactiviteiten. Verder wordt er veel op het dier gejaagd omdat het de grootste van alle maki's is en bovendien overdag actief en in bepaalde perioden van het jaar ook nog luidruchtig, dus gemakkelijk op te sporen. Volgens onderzoek uit 2008 is de populatie in 27 jaar met 80% achteruitgegaan (5,8% per jaar). In Manombo is de populatiedichtheid 0,4-2,5 dieren per km², in Antanamalaza 10-15 dieren en in Nosy Mangabe 29043 dieren per km². Het is een van de eerste soorten maki's die uit het regenwoud verdwijnt, zodra de mens zich vestigt in het leefgebied. Daarom staat de vari als ernstig bedreigde soort op de internationale rode lijst van de IUCN.[1]

Bronnen, noten en/of referenties