Vasili Grossman
Vasili Semjonovitsj Grossman (Russisch: Василий Семёнович Гроссман), (Berditsjev, 12 december, 1905 – 14 september 1964) was een prominent Russisch schrijver en journalist uit het Sovjet-tijdperk.
Inhoud |
Leven[bewerken]
Grossman werd geboren in een Joods gezin, maar kreeg geen Joodse opvoeding. In 1917-1918 onderbrak hij zijn schoolperiode en ondersteunde als jonge jongen al actief de Russische revolutie. In de jaren twintig studeerde hij weer aan de Moskouse universiteit en werd vervolgens ingenieur.
Vanaf 1936 wijdde Grossman zich, na een aantal succesvolle publicaties, volledig aan de literatuur en werd een succesvol schrijver en lid van de Russische schrijversbond.
In 1941 werd hij oorlogscorrespondent van het Rode Leger, voor de legerkrant De Rode Ster. Hij versloeg onder andere de slag om Stalingrad, de slag om Berlijn en de bevrijding van Treblinka.
Na de oorlog werd zijn vertrouwen in het Sovjet-regime zwaar op de proef gesteld door de vervolging van de Sovjet-joden door Stalin. Zijn kritische houding in deze kwestie leidde ook na Stalins dood tot tegenwerking van het Sovjet-regime en hij kreeg nog maar mondjesmaat werken en artikelen gepubliceerd. Grossman stierf in 1964 aan maagkanker, in de veronderstelling dat zijn grote roman ‘Leven en Lot” nooit in druk zou kunnen verschijnen. Een eerste Engelstalige uitgave verscheen in 1980 en in het Russisch pas in 1989.
Werk[bewerken]
Grossmans hoofdwerken zijn Alles stroomt, een vertelling, over een man die terugkeert uit de verbanning, en zijn magnum opus Leven en Lot, dat zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog. Leven en Lot is echter geenszins een gewone oorlogsroman. Het is vooral een boek over mensen: mensen in zware tijden, in oorlog, op de drempel van de gaskamers, onder de druk van het Stalin-regime. Het persoonlijke en individuele overtreft daarbij het collectieve, respectievelijk het historische.
Veel geroemd in de kritiek werd ook zijn autobiografische Een schrijver in oorlog, over zijn ervaringen als oorlogscorrespondent, tussen 1941 tot 1945. In dit werk geeft hij een uniek beeld van met name de Russische opmars richting Duitsland.
Genoemde werken zijn alle in het Nederlands vertaald.
Referenties[bewerken]
- Het Parool 22 oktober 2008 PS16-PS17
- Beevor, Antony, Berlijn / De ondergang 1945
Bibliografie[bewerken]
- De slag om Stalingrad - 1942
- Voor de juiste zaak - 1951
- The years of war (1941-1945) - 1946 vert. in het Engels door Elizabeth Donnelly en Rose Prokofiev, Uitg. Foreign languages publishing house, Moskou
- Een schrijver in oorlog - Vasili Grossman en het Rode Leger, 1941-1945, 2006 vertaald in het Nederlands door Henk Moerdijk, uitgeverij Balans
- Leven en Lot - 1959, vertaald in het Nederlands door Froukje Slofstra, uitgeverij Balans (oorspronkelijk: Жизнь и судьба, 1989), ISBN 978-90-5018-896-8
- Alles stroomt, een vertelling - 1961, vertaald door Anne Stoffel, Uitgeverij De Geus, Breda, ISBN 9789044514650
