Vejle (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vejle
Plaats in Denemarken Vlag van Denemarken
Vlag van Vejle Wapen van Vejle
Vejle (stad)
Vejle (stad)
Situering
Regio Zuid-Denemarken
Gemeente Vejle
Coördinaten 55° 42' NB, 9° 32' OL
Algemeen
Oppervlakte 143,98 km²
Inwoners (2012) 51.804
Foto's
Windmolen van Vejle
Windmolen van Vejle
Portaal  Portaalicoon   Denemarken

Vejle ([ˈʋɑɪ̯lə]?) is een stad in Denemarken op het schiereiland Jutland aan het Vejlefjord. De stad Vejle ligt in de gemeente Vejle en is tevens de hoofdstad van de bestuurlijke regio Syddanmark (Zuid-Denemarken). De plaats telt 51.804 (1 januari 2012) inwoners en is daarmee de 9de grootste stad in Denemarken. De oppervlakte bedraagt 143,98 km2.

De stad Vejle is vooral bekend van de Stimorol die hier gemaakt wordt. Verder bekend zijn de molen van Vejle en het autovrije winkelgedeelte van de stad.

Geschiedenis[bewerken]

De plaats Vejle werd voor het eerst genoemd in 1256, met de stadsrechten verzekerd door koning Waldemar III in 1327. De plaats kende een snelle ontwikkeling in de Middeleeuwen door de Hanze, al was de stad daar geen lid van. De stad kende een tweede periode van ontwikkeling tijdens de Industriële Revolutie, toen de stad een centrum voor de katoen- en textielindustrie werd. De plaats kreeg vanwege de vele katoenmolens de bijnaam het "Manchester van Denemarken".

Economie[bewerken]

In de 19e en 20e eeuw staat Vejle bekend als het "Manchester van Denemarken", de stad is het Deense centrum voor de katoen- en textielindustrie. Bijna 25% van de bevolking werkte toen in die industrie. De lokale rivieren Velje en Grejs voorzagen de (water)molens van energie. Na de Tweede Wereldoorlog nam de productie af, totdat de laatste fabriek in de jaren '90 werd gesloten. De vele molens en fabrieken doen tegenwoordig vaak dienst als studio's voor kunst, kantoren en appartementen.

Ook andere industrieën hadden voet aan de grond in Vejle, zoals de slachthuizen van Tulip. De slachthuizen aan de haven zijn inmiddels gesloten, al staan er nog steeds slachthuizen in het noorden van de stad.

De stad heeft zich in de tweede helft van de 20e eeuw ontwikkeld tot belangrijke winkelstad. In het centrum ligt een autovrij winkelgebied met de aaneengesloten straten Nørregade, Torvegade en Søndergade. Ook zijn er modernere winkelcentra als Bryggen aan de Søndertorv (verlenging van Søndergade) en de enorme (hyper)supermarkt Følex aan de Nørregade.

Ook is de stad een belangrijk transportcentrum. De haven van Vejle aan het Veljefjord (waar vroeger veel industrie stond) is niet geheel onbelangrijk. Daarnaast loopt over de Vejlefjordbrug de Østjyske Motorvej (E45). In het centrum ligt station Vejle met rechtstreekse verbindingen naar Odense, Aarhus en Hamburg.

Sport[bewerken]

De plaatselijke voetbalclub Vejle BK speelde jarenlang op het hoogste Deense niveau, de Superliga. De club werd vijf keer kampioen en won de Deense voetbalbeker zes keer. In 2000 degradeerde de ploeg naar de eerste divisie en wist die klap niet meer boven te komen. In 2008 werd het nieuwe stadion, het Vejlestadion in Nørreskoven, opgeleverd. In 2011 fuseerde de club met Kolding FC naar Vejle BK Kolding.

De Ronde van Denemarken doet regelmatig Vejle aan, ook in 2013, waarbij de steile heuvels rond het Vejlefjord beklommen moeten worden.

Kunst en cultuur[bewerken]

Aan de Flegborg in het centrum van Vejle staat het Vejle Kunstmuseum. Het museum stelt o.a. vijftig etsen van Rembrandt, een aantal vroege CoBrA-werken, schilderijen van Albrecht Dürer en moderne Deense kunst tentoon. De nieuwe expositieruimte van 2006 is door Kim Utzon ontworpen.

Het gratis te bezoeken ecologiemuseum Økolariet aan Dæmningen gaat over het milieu, de flora en fauna, het klimaat en de klimaatverandering.

Foto's[bewerken]

Geboren in Vejle[bewerken]

Zustersteden[bewerken]