Venusbeeldjes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Venusbeeldjes is een verzamelnaam voor prehistorische voorwerpen, uit het Aurignacien of Gravettien, meestal in de vorm van een beeldje, die dikke of hoogzwangere vrouwen voorstellen.

De term ‘Venus’ werd voor het eerst gebruikt halverwege de negentiende eeuw door de Marquis de Vibraye, die in zijn tuin in de Dordogne, bij Laugerie-Basse in de Vèzère-vallei, een "Venus Impudica" aantrof, zoals hij die noemde, alluderend op de Venus Pudica van Michelangelo. De term is verder totaal zonder betekenis maar is een weinig zeggende verzamelnaam geworden. In het Engels spreekt men ook van figurines.

Vroeg-Paleolithicum[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Vroeg-paleolithicum

Twee veel oudere vondsten worden ook vaak tot de Venusbeeldjes gerekend - de Venus van Berekhat Ram, tussen de 233.000 en 800.000 jaar oud en de Venus van Tan-Tan, tussen de 300.000 en 500.000 jaar oud, het midden-Acheuléen. Deze twee beeldjes, respectievelijk gevonden in Azië en Afrika, zijn van steen en niet van keramiek. Beide zijn erg ruw maar hadden waarschijnlijk al een enigszins menselijke vorm.

Laat-Paleolithicum[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Laat-paleolithicum

Deze beeldjes zijn ofwel uit steen, been of ivoor gesneden of van klei gemaakt en gebakken. De beeldjes van klei behoren tot de oudste voorbeelden van keramiek ter wereld.

Net als bij veel andere dergelijke artefacten kunnen we over hun betekenis alleen speculeren:

  • omdat mensen in die tijd niet zo snel dik werden als nu, zijn het mogelijk symbolen voor welvaart;
  • het kan kinderspeelgoed zijn;
  • het kunnen voorstellingen van verschillende godinnen zijn;
  • het kunnen vruchtbaarheidssymbolen zijn;
  • ze kunnen bedoeld zijn om de mensen tot geslachtsgemeenschap aan te zetten;
  • men heeft wel een verband gelegd tussen de vorm van de venussen en de steatopygie[1] van de vrouwen van de Khoisan. Dit volk zou genetisch het meest verwant zijn aan de eerste mensen.

Vergelijkbare vondsten uit latere perioden[bewerken]

In Çatal Hüyük is een groot aantal dergelijke beeldjes opgegraven. Eén daarvan staat bekend als de 'Zittende godin van Çatal Hüyük'.

In de Indusvallei werden talloze dergelijke beeldjes gevonden, zoals in Mehrgarh, die verband houden met de Indusbeschaving.


Voorbeelden van Venusbeeldjes[bewerken]

Venus van Boeret
Venus van Gagarino
Figurines 7e millennium BC Höyücek liggend en staand.JPG

Figurines 7e millennium vC Höyücek uitleg 2.JPG

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties